فا

فرهنگ و هنر

پنج شنبه, 08 مهر 1395 10:25

بزرگان ارامنه در موسیقی ایران چه کسانی بودند؟

در ایران نقش ارمنیان در شکل‌ گیری موسیقی نوین و معاصر ایران چشمگیر بوده است. هنرمندان بسیاری در راه گسترش موسیقی در ایران گام‌ های با ارزشی برداشتند اما به تدریج به فراموشی سپرده شدند. در بخش اول این گزارش با نظرات اساتیدی چون لوریس چکناواریان و آریانپور آشنا شدیم.

نقش ارامنه در موسیقی ایران
/بخش پایانی/



در ایران نقش ارمنیان در شکل‌ گیری موسیقی نوین و معاصر ایران چشمگیر بوده است. هنرمندان بسیاری در راه گسترش موسیقی در ایران گام‌ های با ارزشی برداشتند اما به تدریج به فراموشی سپرده شدند. در بخش اول این گزارش با نظرات اساتیدی چون لوریس چکناواریان و آریانپور آشنا شدیم. در بخش دوم این گزارش به ریشه های رشد و اشاعه موسیقی در دوران آغازین مدرنیته در ایران پرداخته شده است.

جهان از طریق ارتباط دریافت می‌ شود و هنر موسیقی مهم‌ ترین وسیله ارتباط و پاسخ به واکنش انسان به دنیای خارج و درونی خود محسوب می‌ شود. نواهای برجای مانده از مردمانی که به کشاورزی و دامداری اشتغال داشته‌ اند، تجلی زیبایی، از سادگی زندگی چوپان‌ هایی است که بیشتر زندگی آنان در دشت و کوهستان‌ ها می‌ گذشت. نوای دودوک آنها که با بوی نفس آنان درمی‌آمیخت؛ بسیار پراحساس بود. همچنین آواهایی که به هنگام کار، جشن و سرور، لالایی‌ های ساده که مادران به زبان خویش و از سر دلتنگی برای کودکان خود می‌ خواندند، نواها و آوازهای ویژه عروسی‌ ها و همچنین موسیقی حماسی پیش از مسیحیت؛ جای ویژه‌ ای در موسیقی ارمنیان دارد.

در ادامه اطلاعات هنرمندان ارمنی که در موسیقی ایران تاثیرگذار بودند را می‌ خوانید:

مگردوم کاراپتیان در اصفهان اولین ارکستر سازهای زهی را تأسیس کرد.

سوقومون سیمونیان معروف به سلیمان خان ارکستر نظام دربار قاجار.

گورگن موسسیان رئیس گروه کُر صدا و سیما و همچنین همسرایان تالار وحدت.

 

160929f16aنقش ارمنی‌ های ایران در ساخت ساز

(نریمان) اولین سازنده قانون (ساز) در شهر تهران و سازنده انواع آلات موسیقی در حدود سی سال بود.

(آرداشس کاراپتیان) وی ساز موسیقی جدیدی به نام تارپین ساخت (شبیه گیتار بدون دسته) و همچنین در تهران موسیقی شبانه تأسیس کرد.

(هویک ادگاریان) نوازده ویلن در ارکستر سمفونیک تهران دارای کارگاه ساخت پیانو بود. او ۲۶ پیانو ساخت. وی همچنین برای موسیقی ایرانی پیانو ۴/۱ تُن را ساخت که به عنوان اختراع در دفتر اختراعات دولتی ثبت شده است.

 

لئون گریگوریان که بود؟

«در سال ۱۲۶۵ ش. (۱۸۸۶ م.) در تبریز چشم به جهان گشود. تحصیلات ابتدائی را در زادگاهش (مدرسه هایکازیان-تاماریان) به پایان رسانید. پس از اتمام تحصیلات در سال ۱۲۸۳ ش. (۱۹۰۴ م.) در شهرهای رشت و تبریز اقدام به تدریس موسیقی و تشکیل گروه سرایندگان از دانش‌ آموزان و اجرای کنسرت‌ های مختلف کرد. وی در سال ۱۲۸۶ ش. (۱۹۰۷ م.) به تفلیس رفت و نزد واسیلوف، ویولنیست مشهور روسی به تکمیل آموزش ساز تخصصی خود پرداخت. در سال ۱۲۸۹ ش. (۱۹۱۰ م.) به بروکسل عزیمت کرد و پس از دو سال فراگیری پیگیر موسیقی به تبریز بازگشت و تدریس موسیقی در مدارس ارامنه را از سر گرفت.

لئون گریگوریان در سال ۱۲۹۶ ش. (۱۹۱۷ م.) در مدرسه مرکزی خلیفه‌ گری ارامنه تبریز یک گروه کر چهارصدائی تشکیل داد و همچنین گروه موسیقی مجلسی را تاسیس کرد که مدت ۳۰ سال رهبری آن را به عهده داشت. لئون گریگوریان تنظیم کننده سرودهای بسیاری به زبان‌ های فارسی و ارمنی است. ازجمله سرودهای فارسی وی می‌ توان از ایران، خیز، دلپسند، جلوه گل، سرود توانائی و سرود کارناوال را نام برد. او در سال ۱۳۱۹ ش. (۱۹۴۰ م.) در تهران اقامت گزید و گروه کر گوسان را تشکیل داد و همچنین به تعلیم ویولن در مدرسه عالی موسیقی پرداخت و در طول زندگی هنری خود، ۹۴ ویولنیست را تعلیم داد. لئون گریگوریان در سال ۱۳۳۶ ش. (۱۹۵۷ م.) در تهران بدرود حیات گفت.»

نیکول گالاندریان در ۷ سپتامبر ۱۸۸۱ م. در آکن (شهری تاریخی واقع در ارمنستان غربی، در ترکیه امروزی) به دنیا آمد. لیکن پس از تحصیل در زادگاه و انتقال به وارنا (۱۸۹۷) و تفلیس در سال ۱۹۱۱ به دعوت مدرسه هایکازیان در تهران مقیم می‌ شود و تا سال مرگش (۱۹۴۴) در همین‌جا می‌ ماند. از نمونه کارهای او شامل: اپرای منظومه (پروانه) اثر هوانس تومانیان، اپرای (چوپان) و بسیاری از آثار گالاندریان (کلاً حدود ۱۰۰۰ اثر) در مجموعه‌ های مختلف ازجمله در جلدهای ۵ و ۶ آوازنامه (گانزاران) گنجنامه. نور هاسکر (خوشه‌ های نو) در نشریات ارمنی ایران و در روزنامه فارسی (راهنمای زندگی) به چاپ رسیدند.»

هامبارسوم گریگوریان از دیگر موسیقیدان معروف ارمنی است که دانش‌ آموخته فرانسه است و او در تهران اقدام به تشکیل گروه آواز (کومیتاس) می‌ کند. او بیش از یکصد اثر (آوازهای گروهی و سولو، تنظیم آوازهای مردمی و عاشق‌ ها، رمانس‌ ها) و نیز روی اشعار آوتیک ایساهاکیان و هوانس شیراز شعرای نامدار ارمنستان آهنگ تصنیف کرده است.

تاریخ موسیقی ارمنیان ایران از سده هفدهم سرچشمه می‌ گیرد و تا سده بیستم به صورت آوازهای عاشق‌ ها تبلور می‌ یابد. لیکن موسیقی به معنی امروزی از سده نوزدهم و در مرز سده بیستم پدید آمده است.

روبن گریگوریان «در سال ۱۲۶۵ ش. (۱۸۸۶ میلادی) در تبریز چشم به جهان گشود. تحصیلات ابتدائی را در زادگاهش (مدرسه هایکازیان-تاماریان) به پایان رسانید. پس از اتمام تحصیلات در سال ۱۲۸۳ خورشیدی (۱۹۰۴ میلادی) در شهرهای رشت و تبریز اقدام به تدریس موسیقی و تشکیل گروه سرایندگان از دانش آموزان و اجرای کنسرت‌ های مختلف کرد. وی در سال ۱۲۸۶ خورشیدی (۱۹۰۷ میلادی) به تفلیس رفت و نزد واسیلوف، ویولنیست مشهور روسی به تکمیل آموزش ساز تخصصی خود پرداخت. در سال ۱۲۸۹ خورشیدی (۱۹۱۰ میلادی) به بروکسل عزیمت کرد و پس از دو سال فراگیری پیگیر موسیقی به تبریز بازگشت و تدریس موسیقی در مدارس ارامنه را از سر گرفت.

منبع: ایلنا

اخبار مرتبط

Հեղինակություն © 2011-2017 «ԱԼԻՔ» Օրաթերթ։ Բոլոր իրավունքները պահպանված են։