Հա
Չորեքշաբթի, 25 Յունւարի 2017 14:50

Աստանայի բանակցութիւններ. Կա՞ն արդեօք իրական ձեռքբերումներ

Բանակցութիւններ աւարտից բոլորին յուզող հարցը միանաշանակ մէկն է. Աստանայի բանակցութիւններն ունեցե՞լ են արդեօք իրական ձեռքբերումներ, թէ՝ ոչ:

ԱՐԱՄ ՇԱՀՆԱԶԱՐԵԱՆ

 

Աստանայուն աւարտւեցին միջսիրիական բանակցութիւնները:

Սիրիական հակամարտութեան երեք հիմնական խաղացողների՝ Իրանի, Ռուսաստանի եւ Թուրքիայի միջեւ՝ Սիրայում բռնութիւնները նւազագոյնի հասցնելու մասին կոնսենսուսն, այնուամենայնիւ կայացաւ, սակայն Սիրիայի կառավարութիւնն ու սիրիական ընդդիմութիւնը շարունակեցին խուսափել ուղղակի շփումներից:

Բանակցութիւնների ամփոփիչ յայտարարութիւնը կարեւորում է երեք երկրների դերակատարութիւնը սիրիական հակամարտութեան կարգաւորման գործում, ամրագրում է նրանց հաւատարմութիւնը Սիրիայի տարածքային ամբողջականութեան եւ ինքնիշխանութեան սկզբունքներին եւ պարտաւորեցնում է մշակել մեխանիզմներ՝ հրադադրի ռեժիմի պահպանման մոնիտորինգի համար:

Իրանը, Ռուսաստանն ու Թուրքիան, ինչպէս նաեւ՝ Սիրիայի կառավարական պատւիրակութիւնը կարեւորել են բանակցութիւնների արդիւնքները, մինչ դեռ սիրիական ընդդիմութեանը չեն բաւարարել դրանք: Ընդդիմութիւնը շտապել է յայտարարել, որ թերահաւատօրէն է վերաբերւում ամփոփիչ յայտարարութիւնում ամրագրւած պայմանաւորւածութիւնների իրագործման հեռանկարին:

Բանակցութիւններ աւարտից բոլորին յուզող հարցը միանաշանակ մէկն է. Աստանայի բանակցութիւններն ունեցե՞լ են արդեօք իրական ձեռքբերումներ, թէ՝ ոչ:

Հարցին պատասխանելու համար նշենք մի քանի հանգամանք.

Ա. Սիրիական ընդդիմութիւնը ողջունել է հակամարտութեան կարգաւորման գործում Ռուսաստանի եւ Թուրքիայի ընդգծւած դերակատարութիւնը՝ միաժամանակ պահանջելով, որ նւազագոյնի իջեցւի, կամ էլ ընդհանրապէս բացառւի Իրանի դերակատարութիւնն այդ գործընթացում:

Բ. Սիրիայի կառավարական պատւիրակութիւնը բացառել է Թուրքիայի հետ ուղղակի բանակցութիւնների հնարաւորութիւնը: Նման դիքորոշումը, պատւիրակութեան ղեկավար Բաշշար Ջաֆարին պայմանաւորել է նրանով, որ Թուրքիան ասում է մի բան, բայց իրականում անում մէկ այլ բան:

Գ. Սիրայի տարածքային ամբողջականութեան եւ ինքնիշխանութեան սկզբունքների մասին Իրանի, Ռուսաստանի եւ Թուրքիայի յանձնառութեան ֆոնին Թուրքիայի փոխվարչապետ Նուման Քուրթուլմուշը նշել է, որ Թուրքիան չի պատրաստւում Սիրիայի կառավարութեանը վերադարձնել Ալ Բաբը քաղաքը։ «Մենք գործողությունը չենք անցկացնում նրա համար, որ հետագայում քաղաքը յանձնենք ռեժիմին։ Մենք ի սկզբանէ ասել ենք, որ գործողութիւնն իրականացւում է մեր անվտանգութեան ամրապնդման եւ հարաւից սպառնալիքը վերացնելու համար»,- յայտարարել է նա:  

Դ. Աստանայի բանակցութիւնների ընթացքում, Լաւրովն ու Չաւուշօղլուն երկկողմ հանդիպումներից մէկի ընթացքում քննարկել են Սիրայում, նոր ձեւաչափով կառավարութեան ձեւաւորման հնարաւորութիւնը, ուր երաշխաւորւած կը լինի նախագահ Ասադի դերակատարութիւնը:

Ե. Միաժամանակ, Բէյրութում, Իրանի խորհրդարանի նախագահի խորհրդական Հոսէյն Ամիր Աբդօլլահեանը յայտարարել է, թէ Իրանը հանդէս է գալիս սիրիական հակամարտութեան դիւանագիտական լուծման օգտին, սակայն չի հրաժարւի ահաբեկչական խմբաւորումների դէմ պայքարում Սիրիային տրամադրւող օգնութիւնից:

Զ. Բանակցութիւնների ընթացքում Սիրիայի կառավարութեան եւ զինւած ընդդիմութեան ներկայացուցիչները խուսափել են ուղղակի շփումներից, այն դէպքում, երբ հակամարտութեան ամենաանմիջական դերակատարների նման շփումներն առանցքային նշանակութիւն ունեն նմանատիպ բանակցութիւնների արդիւնաւորման գործում:

Այս ֆոնին, Աստանայի բանակցութիւններում գրանցւած շոշափելի արդիւնքների մասին խօսելն անկասկած չափազանցւած լաւատեսութեան ժանրից է:

Իրականում, Աստանայի բանակցութիւններն ընդգծեցին բաժանարար այն գծերը, որոնք ցանկացած պահի կարող են խզում առաջցնել սիրիական հակամարտութեան քաղաքական կարգաւորման գործընթացում:

Եթէ բնութագրելու լինենք Աստանայի բանակցութիւնները, ապա դրանք տարածաշրջանում սեփական դիրքրերի կառաուցման համար շատ ժամանակ եւ ռեսուրսներ ծախսած  հակամարտութեան հիմնական խաղացողների համար դիրքային վերադասաւորման, ուժերի յարաբերակցութեան վերագնահատման եւ ռազամավարական առաջնահերթութիւնների հնարաւոր փոփոխութեան բացառիկ հնարաւորութիւն էին:

Յարակից Հրապարակումներ

Ամենաշատ ընթերցւած

Քւէարկութիւն

Արժանի՞ էր արդեօք Ռոնալդուն տարւայ լաւագոյն ֆուտբոլիստի կոչմանը:

Եղանակ

Հեղինակություն © 2011-2017 «ԱԼԻՔ» Օրաթերթ։ Բոլոր իրավունքները պահպանված են։