Հա
Երեքշաբթի, 25 Յուլիսի 2017 14:50

Խանասոր-120. Յանուն ազգային արժանապատւութեան խիզախել մինչեւ վերջ

Այսօր՝ յուլիսի 25-ին նշում ենք Խանասորի արշաւանքի 120-ամեակը: Հայ Յեղափոխական Դաշնակցութեան ծաւալած փառահեղ ռազմական գործողութիւնների ամենափայլուն էջերից մէկը՝ Խանասորի արշաւանքն օտարականի համար, առաջին իսկ հայեացքից կարող է թւալ մոռացւած արեւելքի հեռու եւ աննշան մի անկիւնում, տեղային, չնչին նշանակութեան միջցեղային մի բախում, որը տրամաբանօրէն ո՛չ այն պահին, ո՛չ առաւել եւս հիմա չպէտք է ունենայ որեւէ նշանակութիւն, որին կարող է դարձնել յատկանշման արժանի պատմական իրադարձութեան:

ԱՐԱՄ ՇԱՀՆԱԶԱՐԵԱՆ

 

«Ցոյց տանք մեր հասարակութեանը, որ ընդունակ ենք յեղափոխական կռիւը յաջողութեամբ առաջ տանելու: …Ցոյց տանք ամբողջ աշխարհին, թէ հայն էլ գիտէ կռւել ազատութեան համար»: Սրանք սրանից ճիշտ 120 տարի առաջ, Խանասորի արշաւանքի մեկնարկին, գլխաւոր հրամանատար Խանասորի Վարդանի խօսքերն են՝ ուղղւած արշաւանքի մասնակից հերոսներին:

Այսօր՝ յուլիսի 25-ին նշում ենք Խանասորի արշաւանքի 120-ամեակը: Հայ Յեղափոխական Դաշնակցութեան ծաւալած փառահեղ ռազմական գործողութիւնների ամենափայլուն էջերից մէկը՝ Խանասորի արշաւանքն օտարականի համար, առաջին իսկ հայեացքից կարող է թւալ մոռացւած արեւելքի հեռու եւ աննշան մի անկիւնում, տեղային, չնչին նշանակութեան միջցեղային մի բախում, որը տրամաբանօրէն ո՛չ այն պահին, ո՛չ առաւել եւս հիմա չպէտք է ունենայ որեւէ նշանակութիւն, որին կարող է դարձնել յատկանշման արժանի պատմական իրադարձութեան:

Սա, իահրկէ, ինչպէս նշեցինք, ընդամենն առաջին հայեացքից, այն էլ օտարականի տեսահորիզոնից: Իրականում, սակայն, ընդամենը մի քանի ժամ տեւած «փոքրիկ եւ աննշան» այս գործողութիւնը հաւաստիքն էր այն բանի, որ յաւիտենական ու անշրջելի թւացող դարերի թմբիրում յայտնւած, տեղատւութեանը վարժւած հայի մօտ դեռեւս իսպառ չի կորել սեփական ԵՍ-ը պարտադրելու, ԿԱՄՔ-ը թելադրելու ունակութիւնը: Խանասորը եկաւ փաստելու, որ հայ մարդու մօտ ոչ միայն շարունակում է գոյատեւել կռւելու կարողութիւնը, այլ, դեռ աւելին՝ անհրաժեշտութեան դէպքում նա կարող է խստօրէն պատժել այն ստահակին, որը կը համարձակւի ձեռք բարձրացնել իր վրայ՝ ոտնատակ տալով նրա ինքնասիրութիւնը:

Խանասորն էր, որ սկիզբ դրեց ԴԱՇՆԱԿՑԱԿԱՆ ՄԱՐՏԻԿԻ ու ՖԻԴԱՅՈՒ լեգենդին, որ տասնամեակից աւելի դարձաւ մի կողմից քուրդ ու թուրք թալանչիների ամենաանցանկալի մղձաւանջն ու սարասփը, իսկ միւս կողմից՝ ազգային ազատագրական պայքարին զինւորագրւած հայ առաջադէմ երիտասարդութեան շարժիչ ուժն ու ոգեւորիչ խթանը:

Իսկ ամենակարեւորը. Խանասորն էր, որ հայ մարդու ենթագիտակցութեան մէջ՝ գենետիկ յիշողութեան կոդում վերասաղմնաւորեց յանուն ազգային արժանապատւութեան մինչեւ վերջ խիզախելու, հնարաւորն ու անհնարը կատարելու վստահութիւնը:

Մի կողմ թողնենք Խանասորի արշաւանքին հետեւած, բոլորին ծանօթ մեր պատմութեան անցեալի հերոսական էջերն ու դրւագները եւ անդրադառնանք մեր յիշողութեան մէջ դեռեւս վառ, ամենաթարմ օրինակին՝ Ապրիլեան քառօրեայ պատերազմին: Անկասկած այդ պատերազմին մասնակից յաւիտենականացած կամ ապրող հերոս տղաներից շատերն անգամ չէին լսել Խանասորի արշաւանքի եւ նրա մասնակիցների հերոսութիւնների մասին, այդուհանդերձ, նրանք ակամայից գործեցին հէնց այնպէս՝ ինչպէս 1897 թւականի յուլիս 25-ին գործեցին Խանասորի հերոսները:

Այս գնահատականները ոմանց համար կարող են թւալ չափազանցւած, ռոմանտիկ, իրականութեան հետ անգամ հեռաւոր աղերս չունեցող յուզական պոռթկումներ: Սակայն, փաստը մնում է փաստ. առաջին հայեացքից «փոքրիկ եւ աննշան» թւացող հէնց խանասորատիպ պատմական եղելութիւններն ու իրադարձութիւններն են, որ ձեւաւորում են մարդ անհատի եւ ազգային հաւաքականութեան ենթագիտակցութեան մէջ թաքնւած կերպարը, որն իր ողջ շքեղութեամբ դրսեւորում է պատմական օրհասական պահերին:

Եւ հէնց այդ «փոքրիկ եւ աննշան» թւացող պատմական եղելութիւնների եւ իրադարձութիւնների շարքին է պատկանում Խանասորի արշաւանքը, որի 120-ամեակը նշում ենք այսօր՝ 2017 թւականի յուլիսի 25-ին:

Փա՛ռք Խանասորի հերոսների յիշատակին:

Յարակից Հրապարակումներ

  • Քրիստափոր (Միքայէլեան, 1859-1905). Վերածնուած Հայաստանի ու հայկական յեղափոխութեան դրօշակիր առաջնորդը
    Քրիստափոր (Միքայէլեան, 1859-1905). Վերածնուած Հայաստանի ու հայկական յեղափոխութեան դրօշակիր առաջնորդը

    158 տարի առաջ, հոկտեմբեր 18-ի լուսաւոր օր մը, Հայաստան Աշխարհը ծնունդ տուաւ Քրիստափոր Միքայէլեան անուն արու զաւակի մը, որ կոչուած էր մարմնաւորելու բազմաչարչար ուղի կտրած եւ ստոյգ մահուան անդունդը գլորող մեր ժողովուրդին վերածնելու, այլեւ բաց ու խրոխտ ճակատով ազգերու մեծ ընտանիքին մէջ իր արժանի տեղը վերահաստատելու յեղափոխական կամքը։

  • Բանկ Օտոման գրաւած է Դաշնակցութեան կոմիտէն
    Բանկ Օտոման գրաւած է Դաշնակցութեան կոմիտէն

    121 տարի առաջ այս օրը՝ 1896 թւականի օգոստոսի 14-ին Հայ Յեղափոխական Դաշնակցութեան Պոլսի Կենտրոնական կոմիտէի որոշումով եւ Բաբգէն Սիւնիի ղեկավարութեամբ կազմակերպւեց Օսմանեան դրամատան՝ Բանկ Օտոմանի գրաւման յանդուգն գործողութիւնը:

  • ԽԱՆԱՍՈՐ. 120-ամեայ գաղափար-խորհրդի արդիական հնչեղութիւնը...
    ԽԱՆԱՍՈՐ. 120-ամեայ գաղափար-խորհրդի արդիական հնչեղութիւնը...

    ....Այսօր, 120 տարի անց էլ, Խանասորի գաղափարական թէ՛ դաստիարակչական արժէք-խորհուրդները արդիական են հնչում, յատկապէս հերոսական արշաւանքի մասին գրւած ու հեղինակւած յեղափոխական երգերի ընդմիջից, եւ որ կարեւոր է՝ հայրենական թէ՛ Սփիւռքեան հայօջախներում «Հայերը յիշում են նւիրական ա՛յս օրը եւ յուլիս ամսի 25-ին կատարում են մեծ տօնը»...

  • Հաղորդագրութիւն
    Հաղորդագրութիւն

    Յառաջիկայ 2 Ապրիլին, Հայ Յեղափոխական Դաշնակցութեան Հայաստանի մեծ ընտանիքը կը մասնակցի մեր երկրի խորհրդարանական ընտրութիւններուն, առանձին, ինքնուրոյն, «Նոր սկիզբ, արդար Հայաստան» կարգախօսով, որ ունի քաղաքական որոշակի խորք ու յստակ պատգամ:

  • Քրիստափոր Միքայէլեան. Հայ յեղափոխականի կամքի ու հոգու մարմնաւորումը
    Քրիստափոր Միքայէլեան. Հայ յեղափոխականի կամքի ու հոգու մարմնաւորումը

    Քրիստափորը, մեր ժողովուրդի նորագոյն շրջանի պատմութեան մէջ անկրկնելի բարձունք նւաճեց իբրեւ հայ մարդու յեղափոխական կամքի ու յանդգնութեան, մարտունակ ուժի եւ կազմակերպական տաղանդի մարդակերտ դարբինը:

Ամենաշատ ընթերցւած

Քւէարկութիւն

Սարգսեան-Ալիեւ վերջին հանդիպման արդիւնքում կը գրանցւի՞ արդեօք առաջընթաց ԼՂ հակամարտութեան կարգաւորման գործում:

Եղանակ

Հեղինակություն © 2011-2017 «ԱԼԻՔ» Օրաթերթ։ Բոլոր իրավունքները պահպանված են։