Հա
06/09/2018 - 13:10

Թեհրանի գագաթաժողովին ընդառաջ. հեռանկարները չափազանց մշուշոտ են

Վաղը՝ սեպտեմբերի 7-ին Թեհրանը սիրիական ճգնաժամի հարցով Աստանայի գործընթացի երեք երաշխաւոր երկրների՝ Իրանի, Ռուսաստանի եւ Թուրքիայի նախագահների գագաթաժողովի հիւրընկալն է լինելու:

ԱՐԱՄ ՇԱՀՆԱԶԱՐԵԱՆ

 

Վաղը՝ սեպտեմբերի 7-ին Թեհրանը սիրիական ճգնաժամի հարցով Աստանայի գործընթացի երեք երաշխաւոր երկրների՝ Իրանի, Ռուսաստանի եւ Թուրքիայի նախագահների գագաթաժողովի հիւրընկալն է լինելու:

Թեհրանի գագաթաժողովը հետեւելու է նոյն ձեւաչափով, Սոչիում եւ Անկարայում կայացած գագաթաժողովներին, որոնց արդիւնքում թէեւ լուրջ յաջողութիւններ արձանագրւեցին ահաբեկչութեան դէմ պայքարի գործում, այդուհանդերձ, դրանք չկարողացան հասնել Սիրիայում համապարփակ խաղաղութեան եւ կայունութեան հաստատմանը, որը հիմնականում պայմանաւորւած էր ռազմաքաղաքական բաւարար տւեալների բացակայութեամբ:

Թեհրանի գագաթաժողովի նախօրէին այդ նախադրեալների աճի կտրւածքով չկայ որեւէ լուրջ առաջընթաց: Դեռ աւելին՝ իրավիճակն առաւել է բարդացել Իդլիբի ազատագրմանն ուղղւած ռազմական գործողութիւնների ֆոնին:

Մի կողմից, ՌԴ-ն, Իրանն ու Սիրիան համատեղ ջանքերով նպատակադրւած են ազատագրելու ահաբեկչական խմբաւորումների վերջին խոշոր յենակէտը՝ Իդլիբը, իսկ միւս կողմից պաշտօնական Անկարային ակնյայտօրէն մտահոգում է այդ փաստը:

Ուշադրութիւն դարձրէք Թուրքիայի ԱԳ նախարար Մեւլութ Չաւուշօղլուի՝ Իդլիբի հետ կապւած, Իրանի եւ Ռուսաստանի նպատակաների մասին յայտարարութեանը:

«Մենք անմիջական կապի մէջ ենք բանակցային գործընթացում Ասադի ռեժիմի երաշխաւորը հանդիսացող Ռուսաստանի ու Իրանի հետ։ Ոչ ոք դիմացինին թող չխաբի, սրանց նպատակն Իդլիբը գրաւելն է։ Այս ամէնը լուրջ ռիսկեր է պարունակում։ Ամէն կողմից սա ողբերգութիւն է դառնալու։ Յարձակումից յետոյ մենք կապի ենք դուրս եկել Ռուսաստանի հետ, ասել ենք, որ այդ ամէնը սխալ է։ Թեհրանում գագաթնաժողովին ընդառաջ նման բան անելը ճիշտ չէ»,- ասել է Չաւուշօղլուն։

Զուգահեռաբար տեսանելի են դառնում սիրիական ռազմաքաղաքական գործընթացներում Վաշինգտոնի ներգրաււածութեան ակտիւացման փորձերը: Իդլիբի ռմբակոծութիւններից ժամեր առաջ, ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը Ռուսաստանին եւ Իրանին յորդորել էր զերծ մնալ ընդդիմադիրների վերահսկողութեան տակ գտնւող Իդլիբ նահանգի դէմ «անխոհեմ» յարձակում գործելուց:

Այս չորս խաղացողներին պէտք է աւելացնել նաեւ հինգերորդ, ոչ պակաս կարեւոր խաղացողին՝ Իսրայէլին, որին լրջօրէն մտահոգում է Սիրիայի տարածքում, իր սահմաններից ընդամենը 80 կմ. հեռաւորութեան վրայ, Իրանի ռազմական ներկայութեան ամրապնդումը:

Նեթանիահուն առիթը բաց չի թողնում յայտարարելու, որ Իսրայէլը կանի ամէն ինչ, որպէսզի թոյլ չտայ Իրանին եւ նրա հետ կապւած աշխարհազօրայիններին ամրապնդւելու Սիրիայի տարածքում: Եւ հէնց այդ հանգամանքով է պայմանաւորւած Իսրայէլի կողմից սիրիական ռազմական գործողութիւններին ուղղակի միջամտութեան յաճախակիացման միտումը։

Կասկածից վեր է, որ Թեհրանի գագաթաժողովի նախօրէին յանձինս Սիրիայի, Մերձաւոր Արեւելքը թեւակոխում է միջազգային եւ տարածաշրջանային հիմնական դերակատարների շահերի յարաբերակցութեան նոր՝ խորքային վերադասաւորման երեւի թէ վերջնական փուլ:

Հէնց այս հանգամանք էլ ստիպում է լուրջ վերապահումներով մօտենալ Թեհրանի գագաթաժողովի հնարաւոր արդիւնքներին: Դեռ աւելին, Իդլիբի հետ կապւած իրավիճակի կտրուկ սրացումը ենթադրում է յաւելեալ լարւածութիւն՝ վերջնական խաղաղութեան հեռանկարները դարձնելով չափազան մշուշոտ:

Յարակից լուրեր

  • Դիլետանտիզմը հակացուցւած է արտաքին քաղաքականութեանը
    Դիլետանտիզմը հակացուցւած է արտաքին քաղաքականութեանը

    «Իմ քայլը» խորհրդարանական խմբակցութեան պատգամաւոր Հայկ Կոնջորեանը նախօրէին, ՀՀ ԱԺ արտաքին յարաբերութիւնների մշտական յանձնաժողովի նախագահի ընտրութեան հարցի քննարկման ժամանակ անդրադառնալով Հայաստանի աշխարհաքաղաքական դիրքաւորմանը, հանդէս է եկել չափազանց վիճահարոյց յայտարարութեամբ` նշելով, որ Հայաստանը շրջապատւած է «աւտորիտար Թուրքիայով, աւտորիտար բնոյթի Իրանով, աւտորիտար Ադրբեջանով»:

  • Ամբոխավարութիւն` իր ամենաբացարձակ ու էժան տեսքով
    Ամբոխավարութիւն` իր ամենաբացարձակ ու էժան տեսքով

    Ես չեմ էլ կասկածում, որ ոչ հեռու ապագայում Նիկոլ Փաշինեանից մէջբերումներ կանեն ոչ միայն որպէս քաղաքական գործչի, ՀՀ վարչապետի, այլեւ մի մարդու, որը մեծ աւանդ ունի Հայաստանում ամբոխավարութիւնը բոլորովին նոր «մակարդակի» բարձրացնելու գործում:

  • Սորոսի փայաբաժին կամ «Անասնաֆերմա»-ի օրինակով
    Սորոսի փայաբաժին կամ «Անասնաֆերմա»-ի օրինակով

    Մերօրեայ իրականութիւնը շատ է նման Ջորջ Օրւէլի «Անասնաֆերմա»-ին: 1917 թւականի բոլշեւիկեան յեղափոխութեան եւ դրան յաջորդած ստալինիզմի ժամանակաշրջանին վերաբերող քաղաքական սատիրայի եւ հակաուտոպիական ժանրից այս վիպակը, կարծես, ճիշտ ու ճիշտ գրւած է նաեւ մեր օրերի Հայաստանի համար: «Անասնաֆերմա»-ի պէս մեզ մօտ էլ շատ արագ ի յայտ է եկել, այսպէս կոչւած, արտօնեալների մի խաւ, որը մտել է «Անասնաֆերմա»-ի նոր տէրերի կերպարի մէջ՝ իւրացնելով նրանց կարգախօսը` «Բոլոր չորքոտանիները հաւասար են, իսկ երկոտանիները՝ աւելի հաւասար»: Նոր Հայաստանի մերօրեայ «տէրերն» իրենց թոյլ են տալիս այն բոլորը, ինչ մտքներով կանցնի. չէ՞ որ նրանք են մեր իրականութեան պարոն Ջոնզին վռնդել ֆերմայից եւ մեզ պարգեւել այնքան երազած ազատութիւնը: Նրանք հիմա ամենակարող տէր ու տնօրէններ, ամենաարդար դատաւորներն են` կարող են զրպարտել, մեղադրել ու դատապարտել ցանկացած մարդու, ով կը համարձակւի ընդդիմանալ իրենց եւ հակառակ կարծիք արտայայտել:

  • Իրանի՝ կովկասեան դիւանագիտութիւն. հաւասարակշռութեան վերականգնման հրամայականը
    Իրանի՝ կովկասեան դիւանագիտութիւն. հաւասարակշռութեան վերականգնման հրամայականը

    Փորձագիտական շրջանակները գրեթէ համակարծիք են, որ տարածաշրջանում Իրանի շուրջ ծաւալւող ռազմաքաղաքական իրադարձութիւնները ցանկացած պահի կարող են հատել առճակատման բարձր մակարդակը:

  • Սիրիան տրոհում է Իրան-Ռուսաստան-Թուրքիա ալեանսը
    Սիրիան տրոհում է Իրան-Ռուսաստան-Թուրքիա ալեանսը

    Սեպտեմբերի 7-ին Թեհրանում հանդիպեցին Ռուսաստանի, Թուրքիայի ու Իրանի նախագահները` Սիրիայի հարցով: Ռոհանիի խօսքով` «բաց ու անկեղծ նշւում է մեր հետագայ գործակցութեան ճանապարհը», նաեւ` «մեր ջանքերի շարունակութիւնը կայունութիւն ու անվտանգութիւն հաստատելու ոչ միայն Սիրիայում, այլեւ ամբողջ տարածաշրջանում»: Տպաւորութիւն կար, որ Մոսկւան, Թեհրանն ու Անկարան մտադիր են սիրիական ալիանսին կայունութիւն հաղորդել ու ժամանակի մէջ ընդայնել աշխարհագրութիւնը:

Ամենաշատ ընթերցւած

Քւէարկութիւն

Կը յաջողւի՞ արդեօք Արմէն Սարգսեանին նոր որակ մտցնել ՀՀ քաղաքական կեանքում:

Եղանակ

Հեղինակություն © 2011-2017 «ԱԼԻՔ» Օրաթերթ։ Բոլոր իրավունքները պահպանված են։