Հա

Օրակարգ

01/09/2016 - 12:10

Բոլոր գործընթացների առանցքը պէտք է մնայ Արցախի Անկախութեան ամրագրումը

1991 թւականի սեպտեմբերի 2-ին, Արցախի անկախութեան հռչակումը հայոց նորագոյն պատմութեան ամենաշրջադարձային էջերից մէկն էր:

Արցախի անկախութեանը հետեւած իրադարձութիւնները, յատկապէս ադրբեջանցիների կողմից պարտադրւած պատերազմում յաղթանակը դարձան հայ ժողովրդի մեծ տեսլականի՝ ՄԻԱՑԵԱԼ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ իրագործման առաջին ծիծեռնակները:

 

ԱՐԱՄ ՇԱՀՆԱԶԱՐԵԱՆ

 

1991 թւականի սեպտեմբերի 2-ին, Արցախի անկախութեան հռչակումը հայոց նորագոյն պատմութեան ամենաշրջադարձային էջերից մէկն էր:
Արցախի անկախութեանը հետեւած իրադարձութիւնները, յատկապէս ադրբեջանցիների կողմից պարտադրւած պատերազմում յաղթանակը դարձան հայ ժողովրդի մեծ տեսլականի՝ ՄԻԱՑԵԱԼ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ իրագործման առաջին ծիծեռնակները:
Հայութեանը յաջողւեց ազատագրել իր պատմական հայրենիքի մի փոքրիկ հատւածն ու Հայաստանի վերանկախացմանը զուգահեռ, դրա վրայ կառուցել հայկական երկրորդ Հանրապետութիւնը, որն այսօր բոլորում է իր ծննդեան 25-ամեակը:
Պետականութեան կառուցման ուղին, սակայն, հեշտ ու հանգիստ չէր: Արցախին ոչինչ հէնց այնպէս չտրւեց: Անկախութեան ուղին, պետականութեան ամրապնդումը զուգակցւեց տարբեր տրամաչափի ու նշանակութեան բազում մարտահրաւէրներով՝ տեղատւութիւններով ու մագընթացութիւններով:
Այս բոլոր տարիների ընթացքում, մեծագոյն մարտահրաւէրը, այնուամենայնիւ, շարունակում է մնալ հակամարտութեան խաղաղ կարգաւորումը: Մարտահրաւէր, որի առանցքը կազմում են կարեւորագոյն մի քանի խնդիրներ.
Կարգաւորման գործընթացում, ինչպէ՞ս է պէտք համապատասխանեցնել խնդրի լուծումը Հայաստանի եւ հայ ժողովրդի համազգային նշանակութեան շահերի հետ:
Ինչպէ՞ս է պէտք հաշւի նստել հիմնախնդրի լուծման հետ կապւած միջազգային հանրութեան կարծիքի հետ, որն իրենից ներկայացնում է ամենատարաբնոյթ մօտեցումների, յաճախ իրար հակասող շահերի տարօրինակ եւ բարդ մի համատեղում ու համակեցութիւն:
Եւ վերջապէս որո՞նք են լինելու հաւանական այն փոխզիջումների ընդունելի շեմը, որոնց կարող է գնալ հայութիւնն՝ ընդհանրապէս, իսկ արցախահայութիւնը՝ յատկապէս:
Չափազանց բարդ այս ներկապնակում, կայ, սակայն, անբեկանելի մի ճշմարտութիւն. ինչպիսին էլ, որ լինի հիմնախնդրի կարգաւորումը, դրա հիմքում պէտք է ընկած լինի հիմնարար մի սկզբունք՝ գործընթացի առանցքն արցախահայութիւնն է, որը պէտք է վստահ լինի իր պատմական հայրենիքում անվտանգ ու անկախ ապրելու պայմաններն ամրագրող՝ երաշխիքների անշրջանցելութեան եւ անվերադարձ լինելու մէջ:
Ապրիլեան չորսօրեայ պատերազմն ապացուցեց, որ սա այն կարմիր գիծն է, որից այն կողմ նշանակում է անխուսափելի կործանում՝ իր բոլոր հետեւանքներով:
Արցախի անկախութեանը չկայ որեւէ այլընտրանք: Դա միանշանակ է:
Վերջին պատերազմից յետոյ, մենք երիցս համոզւեցինք, որ 1994 թւականից ի վեր փաստացի ձեւաւորւած իրավիճակի ցանկացած փոփոխութիւն, որը չի բխելու Արցախի անկախութիւնն ու անվտանգութիւնը երաշխաւորող ելակէտից, յղի է անդառնալի հետեւանքներով:
Առ այդ, ստեղծւած նոր իրավիճակից ելնելով, երբ բանակցային գործընթացում ի յայտ են եկել նոր միտումներ, որոնց ընթացքն ու հաւանական ելքը դեռեւս մնում են անյայտ, մենք պէտք է կարողանանք հեռու մնալ զգացմունքայնութիւնից, համարժէք եւ համաչափ գնահատել իրականութիւնը, որպէսզի կարողանանք ազդել իրադարձութիւնների հաւանական ընթացքի վրայ՝ ապահովելով դրանց փոխելու մեր հնարաւորութիւնները, եթէ, իհարկէ, դրա անհրաժեշտութիւնը զգացւի:
Սա, անցանկալի զարգացումներից խուսափելու միակ ելքն է: Այլապէս գործընթացները կը սկսեն ուղղորդել մեզ, այլ, ոչ թէ մենք՝ գործընթացներին:

Յարակից լուրեր

  • Սեւրի երկրորդ շնչառութեանը սպասելիս
    Սեւրի երկրորդ շնչառութեանը սպասելիս

    Սեւրի պայմանագիրը դարձաւ 99 տարեկան:

    1920 թւականի օգոստոսի 10-ին Փարիզի արւարձանում՝ Սեւրում, Անտանտի երկրների եւ Օսմանեան կայսրութեան կողմից ստորագրւեց հաշտութեան պայմանագիր, որը պաշտօնապէս հաստատում էր կայսրութեան բաժանումը Եւրոպայի եւ Մերձաւոր Արեւելքի միջեւ:

  • Իրան-ԱՄՆ պրոքսի դիմակայութիւն. ինչպէս պէտք է վարւի Հայաստանը
    Իրան-ԱՄՆ պրոքսի դիմակայութիւն. ինչպէս պէտք է վարւի Հայաստանը

    Իրան-ԱՄՆ պրոքսի դիմակայութեան` վերընթաց կորագծով զարգացումը որոշակի բարդութիւններ է ստեղծել կողմերի հետ յարաբերութիւններ պահպանող երկրների, այդ թւում՝ Հայաստանի համար:

  • Նրանք մեզ խիզախել սովորեցրին. Խանասորի արշաւանքի 122-ամեակի առիթով
    Նրանք մեզ խիզախել սովորեցրին. Խանասորի արշաւանքի 122-ամեակի առիթով

    Ոմանց համար հարց կարող է առաջանալ, թէ այդ ինչպէ՞ս, որ տրամաբանութեամբ է կարելի դար ու քսաներկու տարի առաջ, Օսմանեան կայսրութեան մոռացւած ու խուլ մի անկիւնում, հայ-քրդական տեղային ընդհարումը, որը թերեւս հէնց այն օրերին էլ չէր կարող որեւէ նշանակութիւն ունենար, որը նրան կը դարձնէր յատկանշման արժանի պատմական մի իրադարձութիւն, կարող է նշւել եւ տօնւել մեր օրերում, առաւել եւս, ներկայացւել որպէս փառահեղ ռազմական գործողութիւն:

  • Վերարժեւորելու եւ հանրահռչակելու պահը (Փետրւարի 18-ի առիթով)
    Վերարժեւորելու եւ հանրահռչակելու պահը (Փետրւարի 18-ի առիթով)

    Փետրւարեան համաժողովրդական ապստամբութիւնը դարձաւ 98 տարեկան:

  • Արամը՝ Հայաստանի Հանրապետութեան հիմնադիր հայրը
    Արամը՝ Հայաստանի Հանրապետութեան հիմնադիր հայրը

    100 տարի առաջ, ճիշտ այս օրը՝ 1919 թւականի յունւարի 29-ին մահացաւ 20-րդ դարի հայ քաղաքական մտքի ամենավառ ներկայացուցիչը, Հայաստանի Հանրապետութեան փաստացի հիմնադիրը՝ Արամ Մանուկեանը:

Հեղինակություն © 2011-2017 «ԱԼԻՔ» Օրաթերթ։ Բոլոր իրավունքները պահպանված են։