Հա

Օրակարգ

Հինգշաբթի, 16 Յուլիսի 2015 12:30

Ատոմային համաձայնագրից տուժողներն ու շահողները...

Իրանի եւ Եւրո-արեւմտեան գերուժերի միջեւ ատոմային համաձայնագիրը միջազգային եւ առաջնահերթաբար տարածաշրջանային մակարդակներում նոր վերադասաւորումների մօտալուտ հեռանկար է ուրւագծելու: Սա, անշուշտ, նոյն մակարդակներում էլ միջամուխ այս կամ այն երկրի շահագրգռւածութեան (ուղղակի թէ՛ անուղղակի, դրական թէ՛ բացասական) եւ ըստ այնմ՝ որպէս տուժողների ու շահողների մղելու է դիրքորոշում որդեգրելուն:

Իրանի եւ Եւրո-արեւմտեան գերուժերի միջեւ ատոմային համաձայնագիրը միջազգային եւ առաջնահերթաբար տարածաշրջանային մակարդակներում նոր վերադասաւորումների մօտալուտ հեռանկար է ուրւագծելու: Սա, անշուշտ, նոյն մակարդակներում էլ միջամուխ այս կամ այն երկրի շահագրգռւածութեան (ուղղակի թէ՛ անուղղակի, դրական թէ՛ բացասական) եւ ըստ այնմ՝ որպէս տուժողների ու շահողների մղելու է դիրքորոշում որդեգրելուն:
Յատկապէս միջուկային թնջուկի շուրջ 15-ամեայ հոլովոյթում Իրանի տնտեսա-քաղաքական մեկուսացմամբ շահագրգիռ՝ շրջանի մի շարք երկրներ, զորօրինակ՝ Թուրքիան, Սաուդական Արաբիան, Ա Մ Էմիրութիւնները մասնաւորապէս տնտեսական սրընթաց վերելք ապրեցին:
Իսրայէլը, սակայն, մշտապէս չարաշահել ու խրախուսել է Իրանի քաղաքական մեկուսացումը, հանդիսանալով արեւմտաեւրոպական ուժերի կողմից Իրանին զանազան կարգի ճնշումների ու պատժամիջոցների ենթարկելու ջատագովը: Առաջին կարգի երկրները Իրանին վերաբերւել են որպէս մրցակից-հակառակորդի, իսկ Իսրայէլը՝ բացայայտ թշնամական-դաւադրական հետեւողական քայլերով է դիրքորոշւել Իսլ. Հանրապետութեան նկատմամբ:
Ահաւասիկ, պարզ է, թէ ինչու է այսօր Իսրայէլը բարձրաձայն դժգոհում-բողոքում կայացած ատոմական համաձայնագրից:
Իրանի հետ ատոմային համաձայնագիրը խանդավառութեամբ չի ընդառաջելու նաեւ ու մանաւանդ Թուրքիայի կովկասեան խամաճիկ Բաքւի ռեժիմը, որն մինչ այդ խիստ շփացել էր՝ եւրո-արեւմուտքին նաւթագազային գայթակղութիւններով սիրաշահելու գործարքներով: Ինքը՝ Թուրքիան, թէկուզ ոչ բարձրաձայն, բայց խորքում չէր ցանկանայ Իրանի վերադարձին՝ տարածաշրջանային ու միջազգային բեմահարթակ: Չէ՞ որ այլեւս Թուրքիան չի կարող յաւակնել Ասիա-Եւրոպա միակ տարանցիկ ուղին լինել, որով, ի դէպ՝ այնքան էր շփացել, որ տարանցման ազատ գօտի էր հանդիսանում ԴԱԷՇ-ի առաջխաղացման օգտին...
Եւ նոյն օրինաչափութեամբ էլ՝ Իրանի վերամուտը կասեցնելու է Սաուդական Արաբիայի ու ԱՄԷ-ի պէս արհեստականօրէն ուռճացւած երկրների մոնոպոլիան OPEC-ի նման ստրատեգիական նշանակութեան կազմակերպութիւններում, ուստիեւ ատոմական համաձայնագրի նկատմամբ այդ երկու ամիրանիստ երկրները պարտաւորւած՝ պէտք է, որ հաշտւողական կեցւածք որդեգրեն այլեւս:
Ատոմային համաձայնագրի արդիւնքում տեսանելի հեռանկարը ուրւագծւելու է Իրանի՝ դէպի տարածաշրջան տնտեսա-քաղաքական ազատ, համարձակ ու ծանրակշիռ ելումուտքով ու փոխադարձաբար՝ համաձայնագրով խանդավառ ու շահագրգիռ երկրների դիրքերի առաւել ամրապնդմամբ:
Այս կապակցութեամբ, թուրք-ադրբեջանական վերոգրեալ վարկածին հակառակ՝ բաւականին մեծ հնարաւորութիւնների պատկեր է ուրւագծւելու առանց այդ էլ բարեկամ ու անկեղծ հարեւան՝ Հայաստանի Հանրապետութեան համար, որն էլ իր հերթին մշտապէս մեկուսացման ու շրջափակման է ենթարկւել չարեկամ Թուրքիայի ու նրա Կովկասեան արբանեակի կողմից:
Ի հեճուկս դրա, Իրանի եւ արեւմտա-եւրոպայի միջեւ ատոմային պատմական համաձայնագրով դրականապէս շահագրգռւած համաշխարհային ընտանիքում, ինչ խօսք՝ տեղ չեն կարող ունենալ բացասաբար շահագրգռւածները, որոնց հակաիրան դաւադիր քաղաքականութիւնը փաստօրէն տարածաշրջանն ու մինչեւ իսկ աշխարհը մատնեց, այսօր, արդէն ԴԱԷՇ-ական տիպի արհաւիրքների...

Յարակից Հրապարակումներ

  • Կիրօ Մանոյեան. «Վճարողը մենք ենք եղել, դրա համար անհրաժեշտ է, որ զգօն լինենք»
    Կիրօ Մանոյեան. «Վճարողը մենք ենք եղել, դրա համար անհրաժեշտ է, որ զգօն լինենք»

    «Թրամփի կեցւածքի մէջ կայ հակասականութիւն, ինչը՝ զարմանալի չէ։ Հակասականութիւնն այն է, որ այս ձեւով են փորձում նպաստել խաղաղութեան հաստատմանը։ Երկու-երեք կէտ կայ, որ պէտք է ոչ ուղղակիօրէն վերցնենք իր ասածից, այլ ընդհանուր մօտեցումը նկատի ունենանք»,- «Առաջին լրատւական»-ի հետ զրոյցում ասաց ՀՅԴ Բիւրոյի անդամ, ՀՅԴ Բիւրոյի Հայ Դատի եւ քաղաքական հարցերի գրասենեակի պատասխանատու Կիրօ Մանոյեանը։

  • Բաքու-Թբիլիսի-Կարս թւաբանութիւնը. ինչպէս Ադրբեջանը ճանապարհ գործարկեց ուրւական-գնացքների համար
    Բաքու-Թբիլիսի-Կարս թւաբանութիւնը. ինչպէս Ադրբեջանը ճանապարհ գործարկեց ուրւական-գնացքների համար

    Բաքու-Թբիլիսի-Կարս երկաթուղին կարելի է համարել 826 կմ. երկարութեամբ ձգւող քաղաքական ատրակցիոն։

    Հոկտեմբերի 30-ին Ադրբեջանի, Վրաստանի, Ղազախստանի եւ Թուրքիայի առաջնորդները հանդիսաւորութեամբ բացեցին Բաքու-Թբիլիսի-Ախալքալաք-Կարս (ԲԹԿ) երկաթգիծը, որի վրայ աւելի քան մէկ միլիարդ դոլար է ծախսւել։

  • Թեհրանական հորիզոններ. Երեւանը գազ կը գնի՞ Իրանից
    Թեհրանական հորիզոններ. Երեւանը գազ կը գնի՞ Իրանից

    Որոշակի պայմանաւորւածութիւններ են ձեռք են բերւել Իրանից Հայաստան գազի գնման գործընթացի կազմակերպման հարցերի շուրջ:

    Հայաստանն ու Իրանն արդեն որոշակի պայմանաւորւածութիւններ ունեն` իրանական գազի գնման հարցի շուրջ։ Պայմանաւորւածութիւնները ձեռք են բերւել ՀՀ ԱԺ Հայաստան-Իրան բարեկամական խմբի պատւիրակութեան Իրան կատարած աշխատանքային այցի շրջանակներում: 

  • Վահէ Դաւթեան. «Իրանական գազի գնման շուրջ Հայաստանի հետ տարւող բանակցութիւնները, ենթադրում եմ, որ արդիւնք տւել են, գինը նւազել է»
    Վահէ Դաւթեան. «Իրանական գազի գնման շուրջ Հայաստանի հետ տարւող բանակցութիւնները, ենթադրում եմ, որ արդիւնք տւել են, գինը նւազել է»

    Չնայած նրան, որ ներկայումս Հայաստանի համար իրանական գազը մօտ 30 դոլարով աւելի թանկ է, քան ռուսականը, այն իր որակով չի գերազանցում ՌԴ-ից գնւող գազին, ամէն դէպքում դրական է, որ Հայաստանի եւ Իրանի միջեւ ակտիւացել է երկխօսութիւնը ներկրւող գազի ծաւալների աւելացման շուրջ: 

  • Հայաստան-Եւրոպական Միութիւն համագործակցութեան համաձայնագիրի կտրած ուղին
    Հայաստան-Եւրոպական Միութիւն համագործակցութեան համաձայնագիրի կտրած ուղին

    Երբ Երեքշաբթի, 3 սեպտեմբեր 2013-ին, Հայաստանի նախագահ Սերժ Սարգսեան շրջադարձ կատարեց Մոսկուայէն՝ յայտարարելով, որ պիտի դադրեցնէ Վիլնիւսի (Լիթուանիա) գագաթնաժողովին մէջ Եւրոպական Միութեան հետ 28-29 նոյեմբեր 2013-ին ստորագրուելիք «Համագործակցութեան համաձայնագիր»-ը եւ «Խորունկ եւ համապարփակ ազատ շուկայի գօտի»-ն եւ անոր փոխարէն՝ Հայաստան պիտի միանայ Ռուսիոյ գլխաւորութեամբ՝ Մաքսային եւ Եւրասիական տնտեսական միութեան, Եւրոպական Միութիւնը եւ բոլոր անոնք, որոնք կողմնակից էին այդ համաձայնագիրին, ցնցում մը ապրեցան:

Ամենաշատ ընթերցւած

Քւէարկութիւն

Ինչպէ՞ս էք վերաբերւում Երուսաղէմը որպէս Իսրայէլի մայրաքաղաք ճանաչելու Թրամփի որոշմանը:

Եղանակ

Հեղինակություն © 2011-2017 «ԱԼԻՔ» Օրաթերթ։ Բոլոր իրավունքները պահպանված են։