Հա

Օրակարգ

Կիրակի, 29 Յունւարի 2017 14:40

Արամին յիշելիս

98 տարի առաջ այս օրն իր մահկանացուն կնքեց հայոց ժամանակակից պատմութեան ամենալուսաւոր դէպքերից մէկը՝ Արամ Մանուկեանը, Հայաստանի առաջին Հանրապետութեան փաստացի հիմնադիրը, հայոց անկախութիւնը մարմնաւորղ եզակի կերպարը:

Արամ Մանուկեանի մահւան 98-ամեակի առիթով

 

ԱՐԱՄ ՇԱՀՆԱԶԱՐԵԱՆ

98 տարի առաջ այս օրն իր մահկանացուն կնքեց հայոց ժամանակակից պատմութեան ամենալուսաւոր դէպքերից մէկը՝ Արամ Մանուկեանը, Հայաստանի առաջին Հանրապետութեան փաստացի հիմնադիրը, հայոց անկախութիւնը մարմնաւորղ եզակի կերպարը:

Յեղափոխական, իսկ յետոյ նաեւ պետականաշինութեան իր ողջ գործունէութեան ընթացքում, հայ ժողովրդի եւ Հայ Յեղափոխական Դաշնակցութեան անզուգական զաւակն իր գործունէութեամբ ցոյց տւեց սերունդներին, թէ ԱՆԿԱԽ ՊԵՏԱԿԱՆՈՒԹԵԱՆ ստեղծումն ու ամրապնդումն այն միակ ճանապարհն է, որը միանշանակ կարող է երաշխաւորել ազգի ֆիզիքական գոյութիւնը, նրա բնականոն զարգացումն ու յաւէրժութիւնը:

Իր գիտակցական ողջ կեանքի ընթացքում Արամն ապրեց ու գործեց հէնց այդ մտասեւեռումով:

Նա հասկացրեց, որ ապրելու համար հային անհրաժեշտ է ոտքի կանգնել, շարժւել ինքնուրոյն՝ ձեռք քաշելով դայակներից:

Նա սովորեցրեց, որ դժւարը յենակները գցելն ու մայր հողի վրայ ամուր խարսխւելն ու կանգնելն է, որից յետոյ անհաւանականը, անսովորն ու անհնարինը կը դառնայ հաւատալի, սովորական ու անշրջելի:

Յիշենք, նրա մարգարէութիւնը 1918 թւականի օրհասական օրերին. «ԱՄԷՆ ՈՔ ԻՐ ՄԱՍԻՆ Է ՄՏԱԾՈՒՄ: ԻՐ ԵՐԿՐԻ ՍԱՀՄԱՆՆԵՐԻՑ ԱՅՆ ԿՈՂՄ ԵԹԷ ՆԱՅՈՂ ԿԱՅ, ՆԱՅՈՒՄ Է ՄԻԱՅՆ ՅԱՆՈՒՆ ԻՐ ՇԱՀԵՐԻ: ՈՉ ՈՔ ՄԻ ՄԱՐԴ ՉԻ ՈՒՂԱՐԿԻ ՏԱՃԿԱԿԱՆ ՃԱԿԱՏ՝ ՏՈՒՆ ԳՆԱՑՈՂ ՌՈՒՍՆԵՐԻՆ ՓՈԽԱՐԻՆԵԼՈՒ ՀԱՄԱՐ: ԵԹԷ ԸՆԴՀԱՆՈՒՐ ՈՒԺԵՐՈՎ ՃԱԿԱՏ ՊԱՀԵԼՈՒ ԽՕՍՔ ԷԼ Է ԼԻՆՈՒՄ, ԴԱ ԽՕՍՔ Է, ԶՈՒՐԿ ԻՐԱԿԱՆ ՀԻՄՔԻՑ ՈՒ ԱՆԿԵՂԾՈՒԹԻՒՆԻՑ: ՀԱՅԵՐՈՎ ՈՉ ՈՔ ՉԻ ՀԵՏԱՔՐՔՐՒՈՒՄ, ՇՕՇԱՓԵԼԻ ՕԳՆՈՒԹԻՒՆ ՀԱՍՑՆԵԼՈՒ ՄՏՔՈՎ: ԴՐԱ ՀԱԿԱՌԱԿԸ, ԿԱՅ ԴԱՒԱԴՐԱԿԱՆ ՎԵՐԱԲԵՐՄՈՒՆՔ: ՄԵՆԱԿ ԵՆՔ ԵՒ ՊԷՏՔ Է ԱՊԱՒԻՆԵՆՔ ՄԻԱՅՆ ՄԵՐ ՈՒԺԵՐԻՆ՝ ԹԷ՛ ՃԱԿԱՏԸ ՊԱՇՏՊԱՆԵԼՈՒ, ԹԷ՛ ԵՐԿՐԻ ՆԵՐՍԸ ԿԱՐԳ ՀԱՍՏԱՏԵԼՈՒ ՀԱՄԱՐ»:

Արամի խօսքը, գործն ու երկաթէ կամքն էր, որ սթափեցրեց խուճապահար հային, հանեց նրան ցեղասպանութեանը հետեւած թմբիրից, եւ 1918 թւականի մայիսին մղեց նրան այնպիսի սխրագործութեան, որը բնաւ էլ չէր համապատասխանում նրա վտիտ ուժերին:

Արամն այդպէս կերտեց Հայաստանի Հանրապետութիւնը:

Անկախութեան հռչակմանը հետեւած օրերին, մինչ իր մահը՝ 1919 թւականի յունւարի 29-ը, Արամը փորձեց զերծ մնալ ամէն տեսակ երազկոտութիւնից, անտեղի կրքերից ու քաղաքական խտրութիւններից: Իր շուրջ համախմբելով ազգի սերուցքին՝ գերմարդկային ջանքերի գործադրման շնորհիւ, նա փորձեց լուծել ուժասպառ եղած ժողովրդին յուզող առաօրեայ հարցերը, երկրի դէմ ծառացած անմիջական մարտահրաւէրնեն ու խնդիրները՝ հող պատրաստելով ազգային պետութեան հիմքերի ամրացման, անկախութեան գաղափարի անշրջելի դարձնելու համար:

Արամին, սակայն, վիճակւած չէր երկար ապրելու եւ վայելելու իր այնքան երազած անկախութիւնը: Օրհասական այդ օրերին, երբ ամէն բանից շատ զգացւում էր խարիզմատիկ ղեկավարների պահանջը, ընդամէնը 10 օրւայ ընթացքում դաժան ճակատագիրը հայ ժողովրդից խլեց իր ամենափայլուն ղեկավարներին: Յունւարի 19-ին Թիֆլիսում, բծաւոր տիֆից մահացաւ Ռոստոմը՝ Հայ Յեղափոխական Դաշնակցութեան հիմնադիր երրորդութեան միակ կենդանի ներկայացուցիչը, իսկ 10 օր անց երեւանում, նոյն հիւանդութեան պատճառով իր մահկանացուն կնքեց Արամը:

Արամի մասին շատ է խօսւել ու գրւել: Նրա կերպարի խտացումը թերեւս լաւագոյնը մարմնաւորում է իր թարմութիւնը երբեք չկորցնող, Նիկոլ Աղբալեանի այս խօսքերը. «Երբ գիշերը գայ, մտէք ձեր հոգու սենեակը, խոսէք ձեր խղճի հետ եւ ասէք, արդեօ՞ք աշխատել էք հայ ժողովրդի համար այնպէս, ինչպէս Արամը, եղե՞լ էք այնքան անձնազոհ, որքան Արամը, տւե՞լ էք ձեր ամբողջ կեանքը հայ ժողովրդին, ինչպէս Արամը»:

Յարակից Հրապարակումներ

  • Մենք խաղաղ ենք Ձեր շնորհիւ. Բանակի օրւայ առիթով
    Մենք խաղաղ ենք Ձեր շնորհիւ. Բանակի օրւայ առիթով

    Իրանի բանակի սիրելի՛ զինւորականներ,

    Շնորհաւորում ենք Ձեզ՝ այս մեծ տօնի կապակցութեամբ, եւ մաղթում, որ երբեւէ չզգացւի Ձեր մասնագիտական եւ բարոյական բարձր ունակութիւնները գործնականում՝ կռւի դաշտում կիրառելու անհրաժեշտութիւնը:

  • Դէպի ո՞ւր է գնալու Թուրքիան
    Դէպի ո՞ւր է գնալու Թուրքիան

    Եթէ նոր Սահմանդրութիւնն ընդունւի, ապա էականօրէն կընդլայնւեն նախագահ Ռեջեբ Թայիբ Էրդողանի լիազօրութիւնները: Նա կստանայ կառավարութեան կառուցւածքը փոխելու, խորհրդարանը լուծարելու, բիւջէ կազմելու, օրէնքի ուժ ունեցող հրամանագրեր արձակելու, արտակարգ դրութիւն յայտարարելու եւ բարձրաստիճան դատաւորներին նշանակելու իրաւունք:

  • Ահմադինեժադի անակնկալը
    Ահմադինեժադի անակնկալը

    Դոկտ. Ահմադինեժադին ուղեկցել են նրա մերձաւորագոյն շրջապատը ներկայացնող Համիդ Բաղային եւ Էսֆանդեար Ռահիմ Մաշային, որոնք նոյնպէս առաջադրել են իրենց թեկնածութիւնը:

  • Ապրիլի 2-ի ընտրութեան դասերը, կամ շառաչուն ապտակ՝ զիջողականութեանը
    Ապրիլի 2-ի ընտրութեան դասերը, կամ շառաչուն ապտակ՝ զիջողականութեանը

    Ապրիլեան քառօրեայ պատերազմում ադրբեջնական հասրակութեան նկատմամբ յաղթանակ տարած հասրակութեանն անհնար էր պարպել յաղթողի հոգեբանութիւնից՝ նրան ստիպելով համակերպւել նւաստացուցիչ պայմաններով միակողմանի զիջումների հետ՝ յանուն ինչ-որ երեւակայական խաղաղութեան մշումոտ հեռնկարի

  • Հաղորդագրութիւն
    Հաղորդագրութիւն

    Յառաջիկայ 2 Ապրիլին, Հայ Յեղափոխական Դաշնակցութեան Հայաստանի մեծ ընտանիքը կը մասնակցի մեր երկրի խորհրդարանական ընտրութիւններուն, առանձին, ինքնուրոյն, «Նոր սկիզբ, արդար Հայաստան» կարգախօսով, որ ունի քաղաքական որոշակի խորք ու յստակ պատգամ:

Ամենաշատ ընթերցւած

Քւէարկութիւն

Ապրիլի 24-ի առիթով իր ելոյթում կարտասանի՞ արդեօք Թրամփը Հայոց Ցեղասպանութիւն եզրոյթը:

Եղանակ

Հեղինակություն © 2011-2017 «ԱԼԻՔ» Օրաթերթ։ Բոլոր իրավունքները պահպանված են։