Հա

Համայնք

Շաբաթ, 24 Դեկտեմբերի 2016 10:00

Աստւածաշնչի տպագրութեան 350-ամեակի նշում եւ հնատիպ Սուրբ Գրքերի ցուցահանդէս՝ Թաւրիզում

Ուրբաթ, դեկտեմբեր 9-ի երեկոյեան ժամը 7:30-ին, ազգային առաջնորդարանի «Էմիլ Յակոբեան» դահլիճում, Աստւածաշնչի հայերէն տպագրութեան 350-ամեակի առիթով տեղի ունեցաւ իւրայատուկ դասախօսութիւն, որին յաջորդեց նաեւ հնատիպ Սուրբ Գրքերի ցուցահանդէս:

Ատրպատական ազգային առաջնորդարան - Ուրբաթ, դեկտեմբեր 9-ի երեկոյեան ժամը 7:30-ին, ազգային առաջնորդարանի «Էմիլ Յակոբեան» դահլիճում, Աստւածաշնչի հայերէն տպագրութեան 350-ամեակի առիթով տեղի ունեցաւ իւրայատուկ դասախօսութիւն, որին յաջորդեց նաեւ հնատիպ Սուրբ Գրքերի ցուցահանդէս:
350-ամեակի առիթից օգտւելով, ազգ. առաջնորդարանի հնատպերի հաւաքածոյում գտնւած հնագոյն 8 Ճաշոցների ուսումնասիրութիւնը կատարել էր Ատրպատականի հայոց թեմի առաջնորդ՝ Տ. Գրիգոր եպս. Չիֆթճեանը, որը սահիկների ցուցադրութեամբ ներկայացրեց թեմի մտաւորականների խմբակին:
161224d02aՄշակութային բարձր արժէք ներկայացնող հնատիպ հաստափոր սուրբ մատեանների իւրայատուկ բոյրով օծուն դահլիճում, երեկոյի բացման խօսքը կատարեց Ռիտա Նազարբէգեանը: Ոսկան Երեւանցու կողմից 1666 թւականին, Ամստերդամում իրականացւած Աստւածաշնչի հայերէն տպագրութեան անդրադառնալով, նա ասաց. «Գիրքը տպւեց այն ժամանակների համար բաւականին մեծ՝ 5000 տպաքանակով, էջերի քանակը՝ 838: Այդ շքեղ եւ պատկերազարդ գրքի լոյսընծայմամբ հայերը ունեցան իրենց ազգային լեզւով տպագրւած Աստւածաշունչը: Ոսկան վարդապետ Երեւանցին (նաեւ Ոսկան Ջուղայեցին) ծնւել է 1614 թւականին, Իրանի Նոր Ջուղայում: Ի յիշատակ ծնողների նախկին բնակավայրի կոչւել է Երեւանցի: Հայերէն առաջին Աստւածաշնչի տպագրութեամբ Ոսկան վարդապետը մատուցել է վիթխարի ծառայութիւն: Միշտ բարձր է գնահատւել նրա վաստակը հայ մշակոյթի պատմութեան, նաեւ հայ ազգի մտաւոր զարգացման մէջ: Հայ տպագրութեան երախտաւորը վախճանւել է 1674 թւականին Մարսէյլում»: Բացման հակիրճ բայց բովանդակալից խօսքը նա աւարտեց Մեծի Տանն Կիլիկիոյ կաթողիկոս Ն.Ս.Օ.Տ.Տ. Արամ Ա Վեհափառ Հայրապետի բառերով. «Արդարեւ, եթէ Մեսրոպ Մաշտոց ու Սահակ Հայրապետ 5-րդ դարուն Աստուծոյ խօսքը հայացուցին ստեղծելով մեր պատմութեան Ոսկեդարը, ապա, Ոսկան վարդապետ ձեռագիրներու փոշիներուն տակ մնացած Աստւածաշունչը մատչելի, տեսանելի ու շօշափելի դարձուց մեր ժողովուրդին»:
161224d02bԱռաջնորդ Սրբազան Հայրը իր դասախօսութեան սկսելով, ներկայացրեց այն վիթխարի մշակութային հարստութիւնը, որի տէրն է ատրպատականցի հայը, ձեռագրերի եւ հնատիպ հազւագիւտ հատորների հաւաքածոյով: Իր աշխատանքը սահմանափակելով միայն 8 Ճաշոցների ուսումնասիրութեան շրջագծում, Սրբազան Հայրը մէկ առ մէկ սահիկների ընկերակցութեամբ բացատրեց նրանց ներկայ իրավիճակը, դարերի ընթացքում կատարւած վերանորոգութեան աշխատանքները, ինչպէս նաեւ ընկած էջերի փոխարէն աւելացւած ձեռագիր անգին էջերը:
161224d02cԴասախօսութեան հիմնական մասը կազմում էր այն յիշատակարանների ներկայացումը, որոնք ե՛ւ նւիրատուների կողմից ձեռագիր արձանագրւել են Ճաշոցներում, ե՛ւ պատահական անհատների կողմից տարբեր էջերում թողնւել են իբրեւ յիշատակ: Երբեմն դժւար վերծանելի անձնանուններ, տեղանուններ եւ մաշւած տողեր Սրբազան Հայրը արտագրել էր Ճաշոցներից, որոնցից իւրաքանչիւրը Ատրպատականի տարբեր գաւառներում եւ գիւղերում օգտագործւել էր եւ ապա հանգրւանել Թաւրիզում:
Դասախօսութիւնից յետոյ հարցերի առիթ տրւեց ներկաներին, որոնց լուսաբանիչ պատասխաններ տւեց Սրբազան Հայրը: Թեմի հին, բայց անցեալ չդարձած պատմութեան շօշափելի հարստութիւններին մօտենալով, ներկաները ըմբոշխնեցին սուրբ գրքերի եւ նրանց ձեռագիր էջերի ու յիշատակարանների փոխանցած մշակութային զգացմունքը:

Յարակից Հրապարակումներ

Հեղինակություն © 2011-2017 «ԱԼԻՔ» Օրաթերթ։ Բոլոր իրավունքները պահպանված են։