Հա

Համայնք

14/03/2019 - 11:10

Վերանորոգւում է Սբ. Ստեփանոս Նախավկայի վանքի մայր խորանը

Երեքշաբթի 12 մարտ 2019-ին, Ատրպատականի հայոց թեմի առաջնորդ՝ գերշ. Տ. Գրիգոր Ս. եպս. Չիֆթճեանը այցելեց Դարաշամբի Սբ. Ստեփանոս Նախավկայի վանքը, մօտկից հետեւելու համար վանքի տաճարի մայր խորանի գմբէթի վերանորոգութեան աշխատանքներին: 

«alikonline.ir» - Երեքշաբթի 12 մարտ 2019-ին, Ատրպատականի հայոց թեմի առաջնորդ՝ գերշ. Տ. Գրիգոր Ս. եպս. Չիֆթճեանը այցելեց Դարաշամբի Սբ. Ստեփանոս Նախավկայի վանքը, մօտկից հետեւելու համար վանքի տաճարի մայր խորանի գմբէթի վերանորոգութեան աշխատանքներին: Տեղեկացնում է Ատրպատականի ազգային առաջնորդարանը:

Յայտնենք, որ եկեղեցու ներքին պատերի որմնանկարների ընդհանուր վերանորոգութեան ծիրից ներս, մայր խորանի կիսակամարի որմնանկարներն էլ վերանորոգութեան ենթարկւեցին մասնագիտօրէն, թաւրիզեցի վարպետ վերանորոգող արւեստագէտ Ռեզա Գոլիի ձեռամբ, հայկական մանրանկարչութեան յատուկ Կենաց Ծառի եւ արարչագործութեան դրւագի համար օգտագործւած կանաչների ճոխ պատկերներով:

Տաճարի գաջւած ներքնամասի վրայ գունազարդ նկարչութիւնը, սկսեալ մայր գմբէթի բարձրագոյն կէտից, դարերի ընթացքում մասնաւոր վեհութիւն է տւել եկեղեցուն, հմայելով այցելուներին: Մայր խորանի կառոյցը, իր բարձրահասակ եւ նախշերով որմնանկարւած չորս սիւներով ու նրանց վրայ կանգնած ողորկ եւ կիսասրածայր գմբէթով, տաճարի արեւելեան կողմի տիրական ներկայութիւնը պարտադրում է հաւատացեալ ուխտաւորին:

Խորանի չորս սիւների վրայ կանգնած գմբէթը գաջաձոյլ եւ փայտահիւս միացեալ շինութիւն է, դարեր առաջ հայ վարպետների յղացքով իրագործւած: Խորանի տանիքից նետւած ութ սիւներ սլանալով միանում են վերեւի թօփիկ-գնդին, կազմելով խորանի գմբէթի կմախքը: Այս սիւներից մէկ հատը բացակայում է, անցեալում դժբախտ պատահարի բերմամբ ընկած լինելով: Սոյն սիւների ձուլման ընթացքում, սարքող վարպետը երեք փայտեայ ցպիկներ մխրճել է դրանց մէջ, այժմու երկաթեայ ձողերի փոխարէն, ապահովելով գմբէթի սիւների ներքին ամրութիւնը: Ապա, վարպետը գմբէթի արտաքին մասը ծածկելու համար, նրբահիւս եւ հեռւից ասեղնագործ հիւսւածքի տպաւորութիւն թողող փայտեայ մանր կտորներ իրարու է մեխել, վանդակեայ գեղեցիկ ճաղեր եւ ծածկեր ստեղծելով, կազմելու համար գմբէթի թմբուկը: Ապա, դէպի վերեւի կենտրոն ընթացող շեղակի մասերի բացութիւնները իրարու է միացրել, դարձեալ գաջից սարքած մանրանկարչական խորանի կամարներով, որոնք փչացած լինելով, փոխարինւեցին փայտեայ կրկնօրինակումներով: Առաջին իսկ հայեացքից, վարպետ որմնադրի եւ բարձրաճաշակ հիւսնի ձեռագործը երեւում է վերեւում:

Վերանորոգութեան ընթացքում այն ինչ որ կարելի էր փրկել նախկինից, վարպետ հիւսնի օգնութեամբ եւ ճարտարապետ Շերլի Աւետեանի ցուցմունքով փրկւում է, փայտեայ նոր կմախքով օժտելով խորանի գմբէթը: Հին գմբէթի պատառիկները հետագայում ցուցադրւելու են վանքի թանգարանում, որպէսզի հետաքրքրւող այցելուներ եւ յատկապէս հայ ուխտաւորներ իմանան, թէ ի՞նչ մեթոդներ են կիրառել մեր հայրերը, նման գմբէթաւոր կառոյց կազմելու համար դարեր առաջ:

Առաջնորդ Սրբազանը վարպետներին յանձնեց նաեւ մայր խորանի եւ ատեանի զոյգ խորանների գմբէթների նորաշէն մետաղեայ ականակուռ խաչերը, Համլէթ Նազարբէգեանի ձեւաւորմամբ, որոնք շուտով տեղադրւելու են նրանց վրայ: Նախկին արծաթեայ խաչերը այժմ գտնւում են Ատրպատականի հայոց թեմի թանգարանում, Դարաշամբ գիւղի հայաթափման օրերից վերցւած լինելով իրենց տեղերից, այդ օրերին անտիրութեան մատնւած վանքի անապահով միջավայրում չթողելու համար դարաւոր գանձերը:

Յայտնենք, որ Սբ. Ստեփանոս Նախավկայի վանքը նաեւ շքամուտք է ունենում Մաղարդայ սարի ստորոտում, նախքան վանքի բուն տարածք բարձրանալը, որտեղ մի քանի աստիճաններով վանք բարձրանալու ճանապարհը անջատւում է մայրուղուց, սրբավայրի տարածքի սկիզբը նշելով: Այստեղ հսկայ քառակուսի թաղարների ձեւով քարից կառուցւած ծաղկանոցները առաջին բարձր տպաւորութիւն են թողնում այցելուների վրայ:

Առաջնորդ Սրբազանը իր բարձր գնահատանքը յայտնեց Ճարտարապետ Շերլի Աւետեանին, նրա օգնական եւ շինարարական աշխատանքներին հետեւող Ալէն Գրիգորեանին, իրազեկ դառնալով այն բծախնդիր աշխատանքին որ կատարւում է Դարաշամբի վանքում, պահպանելու հնագիտական արժէքը դրա եւ բոլոր իրերի հոգեւոր բնոյթը:

Յարակից լուրեր

  • Ատրպատականի հայոց թեմի առաջնորդը Ղարադաղի Աղայի եւ Բալա գիւղերում եւ Վարդան գիւղատեղում
    Ատրպատականի հայոց թեմի առաջնորդը Ղարադաղի Աղայի եւ Բալա գիւղերում եւ Վարդան գիւղատեղում

    Թեմի տարբեր շրջաններում հետազօտական իր աշխատանքների ծիրից ներս, Ատրպատականի հայոց թեմի առաջնորդ՝ գերշ. Տ. Գրիգոր Ս. եպս. Չիֆթճեանը, ուրբաթ 12 յուլիս 2019 թ.-ին այցելեց Ղարադաղի Աղայի եւ Բալա գիւղերը եւ նախկին հայկական Վարդան գիւղատեղը, տեղագրելով ցարդ աննկատ մնացած հինաւուրց գերեզմանատունը:

    Սրբազան Հօր կատարած ուսումնասիրութիւնը ներկայացնում ենք ստորեւ, ի՛ր գրչով:

  • Ատրպատականի հայոց թեմի առաջնորդը Ղարադաղի Բերդ գիւղում
    Ատրպատականի հայոց թեմի առաջնորդը Ղարադաղի Բերդ գիւղում

    Ատրպատականի հայոց թեմակալ առաջնորդ՝ գերշ. Տ. Գրիգոր Ս. եպս. Չիֆթճեանի ուսումնասիրական աշխատանքները, թեմի տարածքում նախկին հայաբնակ շրջանների տեղագրութիւնը կատարելու, շաբաթ 6 յուլիս 2019-ին նրան հասցրել էին Ղարադաղի Բերդ գիւղը: Տեղի եկեղեցու, գերեզմանատան եւ ընդհանրապէս նախկին հայկական կեանքի մասին Սրբազան Հօր կատարած ուսումնասիրութիւնը ստորեւ ներկայացնում ենք ի՛ր գրչով:

  • Եռօրեայ ուխտագնացութիւն դէպի Սբ. Թադէոս առաքեալի վանք (25, 26 եւ 27 յուլիս 2019 թ.)
    Եռօրեայ ուխտագնացութիւն դէպի Սբ. Թադէոս առաքեալի վանք (25, 26 եւ 27 յուլիս 2019 թ.)

    Այսու յայտնում ենք սիրելի ուխտաւոր հաւատացեալներին, թէ այս տարի Սբ. Թադէոս Առաքեալի Վանքի Ուխտագնացութիւնը բարձր արտօնութեամբ Ն.Ս.Օ.Տ.Տ. Արամ Ա Մեծի Տանն Կիլիկիոյ կաթողիկոսի, հովանաւորութեամբ Ատրպատականի հայոց թեմի առաջնորդ՝ գերշ. Տ. Գրիգոր Ս. եպս. Չիֆթճեանի եւ Թեմական խորհրդի տեղի է ունենալու յուլիս ամսի 25, 26 եւ 27-ին (3, 4 եւ 5 մորդադ) կազմակերպութեամբ Վանքերի ուխտագնացութեան յանձնախմբի։

  • Ս. Ստեփանոս Նախավկայի վանքի միօրեայ ուխտագնացութիւն
    Ս. Ստեփանոս Նախավկայի վանքի միօրեայ ուխտագնացութիւն

    Ն.Ս.Օ.Տ.Տ. Արամ Ա կաթողիկոսի Հայրապետական բարձր արտօնութեամբ, Ատրպատականի հայոց թեմի առաջնորդ՝ գերշ. Տ. Գրիգոր եպս. ՉիՖթճեանի հովանաւորութեամբ, Թեմական խորհրդի տնօրինութեամբ, եւ Վանքերի ուխտագնացութեան յանձնախմբի կազմակերպութեամբ, այս տարի Սբ. Ստեփանոս Նախավկայի վանքի տարեկան միօրեայ ուխտագնացութիւնը տեղի է ունենալու՝ չորեքշաբթի 24 յուլիս 2019 թւին (2 մորդադ)։

  • Ատրպատականի հայոց թեմի առաջնորդը Ղարադաղի Սիրուն գիւղում
    Ատրպատականի հայոց թեմի առաջնորդը Ղարադաղի Սիրուն գիւղում

    Տեղագրական եւ ազգագրական իր հետազօտութիւնների աշխատանքը շարունակելով թեմում, Ատրպատականի հայոց թեմի առաջնորդ՝ գերշ. Տ. Գրիգոր Ս. եպս. Չիֆթճեանը ուրբաթ, 5 յուլիս 2019 թ.-ին մեկնեց Ղարադաղի նախկին հայաբնակ Սիրուն գիւղը, եկեղեցու եւ գերեզմանատան ներկայ դրութիւնը արձանագրելու, ինչպէս նաեւ հայկական որեւէ հետքեր փնտռելու նպատակով:

Հեղինակություն © 2011-2017 «ԱԼԻՔ» Օրաթերթ։ Բոլոր իրավունքները պահպանված են։