Հա

Մշակոյթ

Երկուշաբթի, 31 Հոկտեմբերի 2016 10:20

Մեծամօրի բնակատեղիում հնագէտները սարդիոնէ եւ ոսկէ ուլունքահատիկներով ամբողջական վզնոց են պեղել

Ինչպէս «Արմէնպրես»-ի հետ զրոյցում ասաց «Պահպանութեան ծառայութիւն» ՊՈԱԿ-ի տնօրէնի գիտական աշխատանքների գծով տեղակալ, պատմական գիտութիւնների դոկտորպրոֆեսոր Աշոտ Փիլիպոսեանը՝ այս տարի հնավայրի սենեակներից մէկում յայտնաբերւել է ուշ բրոնզի, վաղ երկաթի դարաշրջանի 2-րդ հազարամեակի վերջին քառորդի ամբողջական վզնոց՝ սարդիոնէ եւ ոսկէ ուլունքահատիկներով:

«armenpress.am» - Մեծամօր հնագոյն ամրոց-բնակատեղիի պեղումներում այս տարի հետաքրքիր արդիւնքներ են գրանցւել: Ինչպէս «Արմէնպրես»-ի հետ զրոյցում ասաց «Պահպանութեան ծառայութիւն» ՊՈԱԿ-ի տնօրէնի գիտական աշխատանքների գծով տեղակալ, պատմական գիտութիւնների դոկտորպրոֆեսոր Աշոտ Փիլիպոսեանը՝ այս տարի հնավայրի սենեակներից մէկում յայտնաբերւել է ուշ բրոնզի, վաղ երկաթի դարաշրջանի 2-րդ հազարամեակի վերջին քառորդի ամբողջական վզնոց՝ սարդիոնէ եւ ոսկէ ուլունքահատիկներով: Վզնոցը պահպանւելու է «Մեծամօր» պատմա-հնագիտական արգելոց-թանգարանում: «Մեծամօրում պեղումներն իրականացնում է հայ-լեհական համատեղ արշաւախումբը: Այս տարի այդ հնավայրում աշխատանքներն սկսւել են օգոստոսի 15-ին եւ շարունակւել մինչեւ սեպտեմբերի 30-ը: Դրանք իրականացւել են ե՛ւ Մեծամօրի քաղաքային թաղամասի տարածքում, ե՛ւ դամբարանադաշտում»,- ասաց Փիլիպոսեանը: Նրա ասութեամբ՝ Մեծամօրի պեղումներն իրականացւում են համատեղ ֆինանսաւորմամբ: Հայաստանի կողմից ֆինանսաւորումը տրամադրում է ՀՀ Կրթութեան եւ գիտութեան նախարարութեան Գիտութեան պետական կոմիտէն:
Մեծամօր հնագոյն ամրոց-բնակատեղին համաշխարհային մշակոյթի իւրայատուկ յուշարձաններից է: Այն գտնւում է Երեւանից 35 կմ. հարաւարեւմուտք, Տարօնիկ գիւղից ոչ հեռու, Մեծամօր գետի ափին: 1965 թ. մինչեւ այժմ Մեծամօրում պարբերաբար պեղումներ են իրականացւում: Պեղւած մշակութային շերտերը վերաբերում են բրոնզի եւ երկաթի պարբերաշրջաններին: Պեղւած նիւթերը վկայում են, որ բրոնզի պարբերաշրջանում (Ք. ա. IV-II հազ.) Մեծամօրը մշակոյթի ծաղկուն կենտրոն էր: Լաւ պահպանւել է պղնձաձուլարանի ամբողջ համակարգը՝ հալոցը եւ հնոցները, որոնք կառուցւել են ժայռերի մէջ:
Գիտնականները պարզել են, որ Մեծամօրը խոշոր բնակատեղի էր, որը զբաղեցնում էր 10,5 հա տարածք, ունէր կիկլոպեան պարսպով շրջապատւած միջնաբերդ, զիկուրատ-«աստղադիտարան»:
Վաղ երկաթի շրջափուլում (Ք. ա. XI-IX դդ.) Մեծամօրը քաղաք էր: Միջնաբերդը, «աստղադիտարանը» եւ բնակելի թաղամասերը զբաղեցնում էին մօտ 100 հա տարածք: Վաղ երկաթի դարաշրջանում Մեծամօրն Արարատեան դաշտի արքունի քաղաքներից, կարեւոր վարչա-քաղաքական եւ մշակութային կենտրոններից մէկն էր:

Related items

  • Չինաստանում վեց հազար տարի առաջ կառուցւած շէնք են յայտնաբերել
    Չինաստանում վեց հազար տարի առաջ կառուցւած շէնք են յայտնաբերել

    Հնագէտները Չինաստանի Շանսիի նահանգում յայտնաբերել են հնգանկիւն կառոյցի աւերակներ, որը կառուցւել է, ենթադրաբար, շուրջ վեց հազար տարի առաջ: Շէնքը կանգնած է 90 քառակուսի մետր մակերեսով մակերեւութի վրայ, պահպանւած պատերի բարձրութիւնը չի գերազանցում կէս մետրը:

  • Մնացորդներ, որ աշխարհի գեղեցիկ կնոջն են
    Մնացորդներ, որ աշխարհի գեղեցիկ կնոջն են

    Շւէյցարիայի Ցիւրիխի համալսարանի գիտնականները, ովքեր հետազօտել են 1904 թւականին յայտնաբերւած կանացի մումիան, ենթադրութիւն են առաջ քաշել, որ այն պատկանում է հին Եգիպտոսի թագուհի Նեֆերտիտիին:

  • Թուրքիայում պեղումների ժամանակ հայերէն արձանագրութեամբ քար է յայտնաբերւել
    Թուրքիայում պեղումների ժամանակ հայերէն արձանագրութեամբ քար է յայտնաբերւել

    Թուրքիայի Էլեազըղ նահանգում գտնւող Խարբերդի Կարմիր եկեղեցում պեղումների ժամանակ յայտնաբերւել է 165 տարւայ հայերէն արձանագրութեամբ քար:
    Ըստ «Ակօս»-ի՝ պեղումներ են իրականացւել Էլեազըղի քաղաքապետարանի կողմից եկեղեցու վերակառուցման հարցում թոյլտւութիւն ստանալուց յետոյ:

  • Չինաստանում յայտնաբերւել է 2.500 տարւայ հնութեան կանեփի բոյս
    Չինաստանում յայտնաբերւել է 2.500 տարւայ հնութեան կանեփի բոյս

    Չինաստանի տարածքում գտնւող գերեզմաններից մէկում հնագէտների խումբը յայտնաբերել է մօտ 2.500 տարւայ հնութեան կանեփի բոյս,- հաղորդում է «West Info»-ն:
    Մասնագէտների խօսքերով՝ գտածօն կարող է վկայել այն մասին, որ հնագոյն եւրասիական մշակոյթներում կանեփն օգտագործւել է ծէսերի ժամանակ ու բուժական նպատակներով:

  • Հայոց արքաների ոսկորները կը մնան փաթեթաւորւած՝ մինչեւ գումարներ գտնւեն
    Հայոց արքաների ոսկորները կը մնան փաթեթաւորւած՝ մինչեւ գումարներ գտնւեն

    ՀՀ Արագածոտնի մարզում Աղձքի հայոց արքաների՝ Արտաշէսեանների եւ Արշակունիների, դամբարանի պեղումների ժամանակ յայտնաբերւած երեք սնդուկը՝ մարդկային ոսկորներով, յայտագործութիւն է: Մենք ունենում ենք մեր արքաների գէնետիկ կոդը բացայայտելու բացառիկ հնարաւորութիւն, ինչը հետաքրքրում է ոչ միայն մեզ, այլ նաեւ միջազգային գիտական հանրութեանը՝ պարսիկ, եւրոպացի, ամերիկացի գիտնականներին:

Հեղինակություն © 2011-2017 «ԱԼԻՔ» Օրաթերթ։ Բոլոր իրավունքները պահպանված են։