Հա

Մշակոյթ

Շաբաթ, 15 Ապրիլի 2017 13:20

«Վերջերս գիտակցութիւնս լցւել էր հայկական ծիրանների բոյրով»

Այսօր Արշիլ Գորկու՝ Ոստանիկ Ադոյեանի ծննդեան օրն է:

«alikonline.ir» - «Նա նման է հսկայ սառցալեռան, որը 9/10 մասով ընկղմւած է ովկիանոսում եւ երեւում է ընդամենը 1/10 մասով։ Բայց այն, ինչ երեւում է, հզօր է եւ հրաշալի իր փայլի մէջ»,- այսպէս է բնութագրել աշխարհահռչակ ամերիկահայ նկարիչ Արշիլ Գորկուն ամերիկացի նկարիչ Վիլեամ դէ Կունինգը:

Արշիլ Գորկին Արեւմտեան գեղանկարչութեան խոշոր վարպետներից է: Գեղարւեստական ձեւամտածողութեամբ արեւմտեան ժամանակակից արւեստից սերող նրա ստեղծագործութիւնն ամբողջովին ներթափանցւած է հայկական ոգով:

Այսօր Արշիլ Գորկու՝ Ոստանիկ Ադոյեանի ծննդեան օրն է:

Նա ծնւել է 1904 թւականին Արեւմտեան Հայաստանում՝ Վանի Հայոց ձոր նահանգի Խորգոմ գիւղում:

Նախնական կրթութիւն ստացել է Խորգոմի եւ Վանի հայկական դպրոցներում։ 1914 թւականին մօր՝ Շուշանիկ Տէր-Մարտիրոսեանի եւ երեք քոյրերի հետ գաղթում են Էջմիածին, ապա տեղափոխւում Երեւան։ Ոստանիկը սովորում է Երեւանի թեմական դպրոցում, որտեղ ուսանում է նկարչութիւն եւ փայտի փորագրութիւն։ 1916 թւականին մեծ քոյրերը մեկնում են ԱՄՆ, 1919 թւականին մահանում է մայրը։ Ոստանիկը եւ քոյրը տեղափոխւում են Թիֆլիս, յետոյ Բաթում, իսկ 1920 թւականին մեկնում են ԱՄՆ։ 1922 թւականին ընդունւում է Բոստոնի նկարչական դպրոց։ 1924 թւականին տեղափոխւում է Նիւ Եորք, սկզբում սովորում է Ազգային ակադեմիայում, ապա Արւեստի կենտրոնական դպրոցում, որտեղ էլ 1926-ից 5 տարի դասաւանդում է գծանկար եւ գեղանկար։ 1924 թւականին Ոստանիկ Մանուկ Ադոյեանը անւանափոխւում է Արշիլ Գորկու։ 1933 միանում է նկարիչներին օգնութեան կառավարական ծրագրին (PWAP) եւ պատւէրով ստեղծում Նիւ Եորքի օդանաւակայանի որմնանկար պանօն։ 1935 թւականին ամուսնանում է Մարնի Ջորջի հետ, սակայն մէկ տարուց ամուսնալուծւում է։ 1938 թւականին Գորկին Հայաստան է ուղարկել չորս պատկեր։ 1939 թւականին մասնակցում է Նիւ Եորքի համաշխարհային ցուցահանդէսի դեկորատիւ աշխատանքներին։ 1941 թւականին ամուսնանում է Ագնէս Մակգրոդէրի հետ։ 1941 թւականին Նիւ Եորքում կազմակերպւած վաճառք-ցուցահանդէսում երկու նկար է նւիրել կարմիր բանակին օգնելու գործին։ 1945 թւականին տեղափոխւում է Ռոքբուրի Կոնեկտիկուտ։ Պատրաստւում է Ջուլիան Լեւի պատկերասրահում բացւելիք ցուցահանդէսին, սակայն 1946 թւականին այրւում են արւեստանոցը, 36 նկար եւ գրադարանը։ Նոյն թւականին տանում է քաղցկեղի վիրահատութիւն։ 1948 թւականին աւտովթարից վնասւում է ողնաշարը, որի պատճառով աջ ձեռքը դառնում է անաշխատունակ։ Չդիմանալով վերջի տարիների դժւարութիւններին 1948 Գորկին ինքնասպան է լինում:

Նիւթը՝ «panorama.am»-ի

Յարակից Հրապարակումներ

  • ՆՒԻՐԵԱԼՆԵՐ - Էդգար Շահին (1874-1947)
    ՆՒԻՐԵԱԼՆԵՐ - Էդգար Շահին (1874-1947)

    Հոկտեմբերի 31-ին, 142 տարի առաջ, Աւստրիոյ մայրաքաղաք Վիեննայի մէջ, հայկական համեստ ընտանիքի մը յարկին տակ լոյս աշխարհ եկաւ ի վերուստ տաղանդով օժտւած հայ մանուկ մը, որ Էդգար Շահին անունով եւ հայ մշակոյթէն ներշնչւած իր արւեստով՝ կոչւած էր դառնալու գծագրական ու փորագրական գեղանկարչութեան աշխարհահռչակ վարպետ մը:

  • ՆՒԻՐԵԱԼՆԵՐ - Գէորգ Բաշինջաղեան (1857-1925)
    ՆՒԻՐԵԱԼՆԵՐ - Գէորգ Բաշինջաղեան (1857-1925)

    Հոկտեմբերի 4-ին ոգեկոչեցինք մահւան տարելիցը հայկական բնանկարչութեան մեծատաղանդ վարպետին՝ Գէորգ Բաշինջաղեանի:
    Հայաստանի բնական գեղեցկութիւնը՝ Արարատ լեռան վեհութիւնը, Սեւանայ լիճին խաղաղութիւնը եւ յաւերժական Անի քաղաքին շքեղութիւնը դժւար թէ այս աստիճան խորութեամբ դրոշմւած ըլլային հայ մարդու էութեան մէջ, եթէ կերպ ու գոյն, լոյս եւ շունչ ստացած չըլլային հայ մեծանուն նկարիչի բարձրարւեստ վրձինին տակ:

  • ՆՒԻՐԵԱԼՆԵՐ - Եղիշէ Թադէոսեան (1870-1936)
    ՆՒԻՐԵԱԼՆԵՐ - Եղիշէ Թադէոսեան (1870-1936)

    12 սեպտեմբերին նշեցինք ծնունդը հայ ժողովուրդի տաղանդաւոր արւեստագէտներէն Եղիշէ Թադէոսեանի, որ խորապէս արտայայտչական իր կտաւներով՝ տպաւորապաշտ ինքնուրոյն դէմք մը կը հանդիսանայ հայկական գեղանկարչութեան մէջ։
    Նոյնինքն մեծն Մարտիրոս Սարեանի վկայութեամբ՝ Եղիշէ Թադէոսեան «ստեղծեց իր հրաշալի էտիւդները, որոնց մէջ արւեստի իսկական գոհարներ կան։

  • Մանրանկարչութիւն
    Մանրանկարչութիւն

    Երբ խօսում ենք ձեռագիր Աւետարաններից, շատերս միանգամից յիշում ենք դրանք զարդարող շքեղ մանրանկարները: Մեր օրերում դժւար է պատկերացնել գրիչ կամ ծաղկող մասնագէտների, ովքեր գրում էին ձեռագիր Աւետարանը եւ նկարազարդում այն: Գրերի գիւտից յետոյ՝ 5-րդ դարից սկսած, սրանք ամենապահանջւած մասնագիտութիւններն էին, որոնք աստիճանաբար վերացան տպագրութեան գիւտի ի յայտ գալով, երբ արդէն ձեռագիր գրքերի անհրաժեշտութիւն չկար:

  • ՆՒԻՐԵԱԼՆԵՐ - Մինաս Աւետիսեան (1928-1975)
    ՆՒԻՐԵԱԼՆԵՐ - Մինաս Աւետիսեան (1928-1975)

    «Մինասը ստեղծեց իր աշխարհը՝ աշխարհի համար... Լինելով մեծ անհատ, Մինաս Աւետիսեանը իր ազգի ողբերգութիւնը եւ աշխարհի մեղքը վերցրեց իր վրայ եւ տառապելով ստեղծեց իր արւեստը»:
    Հայ մարդու մտապաստառին ճիշտ այդպէ՛ս կը ներկայանայ Մինասի ստեղծած արւեստը։

Ամենաշատ ընթերցւած

Քւէարկութիւն

Կարո՞ղ է արդեօք նախագահի այցը Նիւ Եօրք նպաստել Իրանի միջազգային դիրքի ամրապնդմանը:

Եղանակ

Հեղինակություն © 2011-2017 «ԱԼԻՔ» Օրաթերթ։ Բոլոր իրավունքները պահպանված են։