Հա

Մշակոյթ

20/07/2019 - 12:30

«Մենք պատասխանատու ենք Հայաստանի եւ Արցախի իւրաքանչիւր այգաբացի համար»․ Ջիւան Աւետիսեան

«Թեւանիկ», «Վերջին բնակիչը» ֆիլմերից յետոյ ռեժիսոր Ջիւան Աւետիսեանը պատրաստւում է հանդիսատեսի դատին յանձնել նոր՝ «Դրախտի դարպասը» ֆիլմը։ Բացի դրանից, ռեժիսորը նոր մտայղացում ունի, որը կեանքի կոչելու համար ակտիւ բանակցութիւնների մէջ է տարբեր երկրների գործընկերների, արւեստագէտների հետ։

«alikonline.ir» - «Թեւանիկ», «Վերջին բնակիչը» ֆիլմերից յետոյ ռեժիսոր Ջիւան Աւետիսեանը պատրաստւում է հանդիսատեսի դատին յանձնել նոր՝ «Դրախտի դարպասը» ֆիլմը։ Բացի դրանից, ռեժիսորը նոր մտայղացում ունի, որը կեանքի կոչելու համար ակտիւ բանակցութիւնների մէջ է տարբեր երկրների գործընկերների, արւեստագէտների հետ։ Այդ աշխատանքների ընթացքում նա այցելել է Բելգիայի մայրաքաղաք Բրիւսէլ՝ ներկայ գտնւելու ՀՅԴ Հայ Դատի Եւրոպայի գրասենեակի կողմից կազմակերպւած «Վերջին բնակիչը» ֆիլմի ցուցադրութեանը։ Օգտւելով առիթից՝ Բրիւսէլում գտնւող «Ապառաժ»-ի թղթակիցը բացառիկ հարցազրոյց է ունեցել անւանի ռեժիսորի հետ։

 

- Արդէն խօսւում է «Դրախտի դարպասը» ֆիլմի առաջնախաղի մասին: Ի՞նչ ակնկալիքներ ունէիք ֆիլմից. արդեօ՞ք յաջողւել է իրականացնել բոլոր մտայղացումները:

- Երեք տարի շարունակ աշխատել ենք այդ ֆիլմի վրայ, եւ իսկապէս չէինք կարող կռահել, գուշակել, թէ երբ կաւարտենք։ Այդ ընթացքում դժւարին, բարդ, տարատեսակ խնդիրների այնպիսի դինամիկա ենք ունեցել, որ նոյնիսկ անհաւանական է թւում։ Բայց մենք շարժւել ենք հաստատակամ քայլերով, գիտակցելով, որ անպայման պէտք է աւարտենք, եւ աւարտենք որակեալ ձեւով, ու դա մեզ յաջողւել է: Այսօր կարող եմ ասել՝ այո՛, արդէն պրեմիերայի մասին պատկերացում ունենք, որը նախատեսւում է սոյն թւականի հոկտեմբերին: Այժմ ֆիլմի շտկման վերջին աշխատանքներն են ընթանում, եւ պատրաստւում ենք մեծ պրեմիերայի, որին ներկայ կը լինի ողջ դերասանական կազմը, նաեւ, բնականաբար, միջազգային պրոդիւսերական թիմը:

 

- Ֆիլմը նկարահանւել է դրամահաւաքի (crowdfunding) միջոցով հաւաքագրւած միջոցներով: Արդեօ՞ք դրամահաւաքը արդարացրել է իրեն:

- Տւեալ ֆիլմին աշխարհի տարբեր անկիւններից դրամական միջնորդութիւն են ցուցաբերել հազարից աւելի մարդիկ: Նրանց թւում կային հայեր, այլազգիներ, ովքեր տեղեակ են իմ նախորդ ֆիլմերի մասին, սիրել են դրանք: Ռեժիսորի համար մեծ երջանկութիւն է՝ ասել, որ այդքան թւով մարդիկ մասնակցութիւն են ունեցել: Պատճառը, կարծում եմ, գեղեցիկ պատմութիւնն է, հաւատը, վստահութիւնը, Արցախի հարցը կարեւորելը. գուցէ մէկն էլ թաքուն սիրում է ինձ (ժպտում է-Տ․Ա․):

Սա բացառիկ է, որովհետեւ Հայաստանում ֆիլմ ստեղծելը արդէն իսկ դժւար է, կարելի է ասել՝ հերոսութիւն է: Ես գիտեմ, որ հերոսը այն մարդն է, որ հիմա Արցախի գիւղում մշակում է իր պապական հողը, հերոսը այն մարդն է, որ Արցախում վերանորոգում, շէնացնում է իր պապական տունը, հերոսը այն 18 տարեկանն է, որ մեկնում է ժամկէտային զինւորական ծառայութեան, հերոսը միայն նա չէ, որ հերոսացել է պատերազմի դաշտում: Արցախում ապրող 150 հազար մարդիկ հերոսներ են:

 

- Ինչո՞վ է առանձնանում «Դրախտի դարպասը» Ձեզ համար։

- Այն տարբերւելու է իր կառուցւածքով, դերասանական կազմով, պատմութեամբ: Ինձ հետաքրքիր է Արցախի մասին պատմելը։ Ինձ համար կարեւոր է երկու բան` ստեղծել ֆիլմեր, որոնք կը լինեն արւեստի գործ, որոնք նաեւ կը պատմեն Արցախի մասին, կը դիտեն այլազգիներ: Ինչպէս է պատահում, որ օտար դերասանների եմ ներգրաւում: Այնպէս չէ, որ դա ինքնանպատակ է կամ շատ գումարներ եմ ծախսում ու մարդիկ գայթակղւում են. ընդամենն առաջարկում եմ կարդալ սցենարը եւ ցանկութեան դէպքում յետ զանգել: Սցենարն ընթերցելուց յետոյ մարդիկ ցանկանում են աշխատել իմ առաջարկած պայմաններով:

 

- Ինչքանո՞վ էք կարեւորում Արցախի մասին պատմող ֆիլմերի նկարահանումը։

- Ես շրջում եմ աշխարհով մէկ, անբացատրելի ու աննկարագրելի դժւարութիւններով, միջազգային ստեղծագործական թիմով, միջազգային դրամով հայկական ֆիլմ եմ ստեղծում: Այդ դժւարութիւնները շատերի համար ակնյայտ չեն: Բայց, միեւնոյնն է, եթէ այդ 150 հազար հայը այնտեղ չլինի, ես այդ ուժը, այդ զօրութիւնը, այդ հիմնաւորումը ինքս իմ մէջ չեմ գտնի, այդ վստահութիւնը, անհրաժեշտութիւնը չեմ զգայ ու չեմ գնայ դրա հետեւից:

Այս երկիր մոլորակի, տիեզերական հարթութեան որ մասում էլ լինենք, մենք պատասխանատու ենք Հայաստանի եւ Արցախի իւրաքանչիւր այգաբացի համար, եւ պէտք է ամէն ինչ անենք, որ այդ առաւօտները խաղաղ լինեն: Ես, իմ թիմը տարիներ շարունակ, արդէն երեք եւ աւելի տարիներ աշխատում ենք «Դրախտի դարպասը» ֆիլմի վրայ, նոյնքան աշխատել ենք նաեւ նախորդ ֆիլմերի վրայ: Շատ դժւար է, բայց ինչն է հեշտ: Անքուն գիշերները կեանքի բնոյթ են դարձել ինձ մօտ։ Երբ աշխատում ես աշխարհի տարբեր ժամային գօտիներում գտնւող մարդկանց հետ, նրանք պարտաւոր չեն յանուն քո ֆիլմի արթուն մնալ, որ քեզ հետ խօսեն, դու ես պարտաւոր յանուն քո ֆիլմի արթուն մնալ, որպէսզի յաջողես քո ֆիլմը, Արցախի մասին պատմող ֆիլմը (հարցազրոյցից յետոյ ասաց, որ չի յիշում, թէ երբ է նորմալ հանգստացել. քիչ քնելը կենսակերպ է դարձել, իսկ աչքերը անքնութիւնից կարմրել ու ցաւում են- Տ․Ա.):

 

- Յաջողւե՞լ է արդեօք ֆիլմերի միջոցով Արցախի մասին ասելիքը տեղ հասցնել:

- Ասելիքը շատ-շատ է, բայց մաս առ մաս յաջողւում է: Ի վերջոյ, ինչ է իմ, մեր բոլորի ուզածը, որ վերջ դրւի այս պատերազմին, միջազգային հանրութիւնը կամ աշխարհը ընկալի, որ կայ մի պատերազմ, որը դեռ շարունակւում է: Ես հանդիպում եմ տարբեր մարդկանց, եւ բոլորի մօտ պատերազմն ասոցացւում է յայտնի պատերազմների հետ: Այո, սարսափելի ու դատապարտելի են բոլոր պատերազմները, բայց մարդիկ չգիտեն մեր մասին: Համարեա 30 տարի առաջ է սկսւել այս պատերազմը եւ չի աւարտւել:

Ցանկացած մարդ, որ ուզում է հանգիստ ապրել, պէտք է դիմացինի պատերազմով հետաքրքրւած լինի: Ուզում եմ ներկայացնել այն միտքը, որ եթէ Բրիւսէլի բնակիչը գլոբալ առումով երազում է խաղաղութեան մասին եւ կարեւորում է խաղաղութիւնը, ապա նա չի կարող անմասն մնալ ուրիշներրի դարդ ու ցաւից, որը ինչ-որ տեղ, ինչ-որ մի ժամանակ դիպչելու է իրեն: Հէնց այս թեզն է իմ նոր ֆիլմի հիմքում: Կարեւոր չէ, թէ որտեղ ես ապրում, պատերազմը քեզ հեղեղի նման տանելու է. քեզ չտարաւ, մըւսին է տանելու: Որեւէ մէկը ապահովագրւած չէ, քանի դեռ երկիր մոլորակի վրայ կայ մէկը, որ զինում է իր բանակը Արցախի վրայ յարձակւելու համար: Ի վերջոյ, ո՞ւր է կրակելու այդ զէնքը:

Բոլորը չեն պատրաստ մեզ հետ միասին քայլել Արցախի արահետներով, բայց պատրաստակամ մարդիկ էլ կան, եւ արդիւնքում 6 երկրների հետ համատեղ է ստեղծւում «Դրախտի դարպասը», 4 երկրների հետ համատեղ է ստեղծւել «Վերջին բնակիչը»: Ես հիմա ճամփորդում եմ նոր երկրներ՝ նոր սցենարի շուրջ բանակցութիւններ վարելու:

 

- Արդեօ՞ք մտադիր էք նկարահանել Արցախեան թեմայից դուրս ֆիլմեր:

- Թեմաները բազմազան են. օրինակ՝ սիրային պատմութիւն, որը Եւրոպայի սրտում է տեղի ունենում, բայց ինչ որ մի տեղ դիպչում է Արցախին: Հարցն այն չէ, որ ուրիշ թեմաներ չկան, թեմաները բազմաշերտ են` դաւաճանութիւն, սէր, յոյզեր, մարդասպանութիւն, բայց կը ներէք, այդ ամէնը կարող է տեղի ունենալ Արցախում, կապ ունենալ նրա հետ:

Հարցը այն չէ, որ մենք ուրիշ թեմա չգիտենք. մենք կարծում ենք, որ ուրիշ թեման այսօր աւելի կարեւոր չէ, քան Արցախը: Մենք այսօր նստած ենք Եւրոպայի սրտում, Բրիւսէլում, բայց վաղն առաւօտ երկուսս էլ կարող ենք յայտնւել պատերազմի մէջ: Իսկ պատերազմը հեղեղի նման լափում-տանում է ամէն ինչ եւ այլեւս ոչինչ նոյնը չէ: Մենք պէտք է գիտակցենք, եւ իւրաքանչիւրս ջանանք՝ ամէն մէկս մեր գործով, աշխատանքով կանգնեցնենք վերահաս պատերազմը:

 

Հարցազրոյցը՝ Տաթեւիկ Աղաջանեանի

Յարակից լուրեր

Հեղինակություն © 2011-2017 «ԱԼԻՔ» Օրաթերթ։ Բոլոր իրավունքները պահպանված են։