Հա
16/09/2018 - 09:10

Յ. Բագրատունի. «Մեզ ապրեցնողը եւ հզօրացնողը այն գիտակցութիւնն է, որ մենք ուրիշներէ տարբեր ենք»

ՀՅԴ Լիբանանի Կեդրոնական կոմիտէի ներկայացուցիչ, երեսփոխան Յակոբ Բագրատունի «Վանայ ձայն»-ին հետ ունեցած իր հարցազրոյցին ընթացքին անդրադարձաւ Հայաստանի վարչապետ Նիկոլ Փաշինեանի հետ Լիբանանի Կեդրոնական կոմիտէի հանդիպումին, լիբանանահայութեան ներկայ իրավիճակին եւ գաղութը յուզող հարցերու:

ՀՅԴ Լիբանանի Կեդրոնական կոմիտէի ներկայացուցիչ, երեսփոխան Յակոբ Բագրատունի «Վանայ ձայն»-ին հետ ունեցած իր հարցազրոյցին ընթացքին անդրադարձաւ Հայաստանի վարչապետ Նիկոլ Փաշինեանի հետ Լիբանանի Կեդրոնական կոմիտէի հանդիպումին, լիբանանահայութեան ներկայ իրավիճակին եւ գաղութը յուզող հարցերու:

 

Երեւանի մէջ վարչապետ Փաշինեանի հետ կատարուած հանդիպումին անդրադառնալով` երեսփոխան Բագրատունի ըսաւ. «Ճիշդ է, որ հանդիպումը անակնկալ էր լիբանանահայութեան համար, սակայն Փաշինեանի թաւշեայ յեղափոխութենէն քանի մը շաբաթ ետք Կեդրոնական կոմիտէն արդէն իսկ անհրաժեշտ նկատած էր վարչապետին հետ հանդիպումը` մեկնելով այն իրողութենէն, որ Միջին Արեւելքի մէջ ՀՅԴ-ի մեծագոյն կառոյցի պատասխանատուները պատասխանատուութիւն ունին Փաշինեանին հետ հանդիպելու եւ անոր հետ խօսելու լիբանանահայութեան եւ Միջին Արեւելքի հայութեան մասին: Հայաստանի մէջ վարչակարգերը կրնան փոխուիլ, սակայն հարցերը կը մնան նոյնը, եւ կարեւոր էր վարչապետ Փաշինեանը աւելի մօտէն ծանօթացնել մեր հիմնական խնդիրներուն եւ այդ ակնկալութիւններուն, զորս մենք ունեցած ենք եւ կը շարունակենք ունենալ Հայաստանի պետութենէն: Ոչ ոքի համար գաղտնիք է, որ Միջին Արեւելքը փոթորկոտ վիճակի մէջ է, դժուար պայմաններ կը դիմագրաւէ, քրիստոնէութեան ապագային շուրջ լուրջ տագնապ կայ: Փաշինեանի հետ հանդիպումը անհրաժեշտ էր նաեւ Լիբանան-Հայաստան յարաբերութիւնները սերտացնելու համար:

Լիբանանի մէջ` իբրեւ քաղաքական ուժ, Լիբանանի խորհրդարանին մէջ իբրեւ երեսփոխանական պլոք եւ նախարար, մեզի համար անհրաժեշտ է հայկական մեր խնդիրներուն առաջնահերթութեան կողքին, անպայմանօրէն նաեւ մտածել խորքային եւ գործնական կերպով` Հայաստան-Լիբանան յարաբերութիւններու բարելաւման մասին: Հանրապետութեան նախագահ զօր. Միշել Աունի այս տարուան եւ անկէ առաջ նախկին նախագահ զօր. Միշել Սլէյմանի Հայաստան կատարած այցելութիւններուն մասին մենք Հայաստանի պատասխանատուներուն հետ շատ խօսած ենք, եւ յոյսով ենք, որ վարչապետ Փաշինեանի հետ մեր հանդիպումէն ետք յաւելեալ ճիգ եւ ջանք ի գործ կը դրուի թէ՛ Հայաստանի պետութեան եւ թէ՛ Լիբանանի մէջ մեր միջամտութեամբ եւ մեր պնդումներով` երկկողմանի յարաբերութիւնները աւելի եւս ամրապնդելու եւ զօրաւոր հիմերու վրայ դնելու:

Մեզի համար կարեւոր էր նաեւ վարչապետ Փաշինեանին փոխանցել այն հոգեկան մթնոլորտը, որուն մէջ էինք` այս յեղափոխութեան կողքին ըլլալով:

Այն թէզերը, որոնց հիման վրայ վարչապետ Փաշինեան իր թաւշեայ յեղափոխութիւնը կատարեց, մեզի համար անծանօթ թէզեր չեն, թէեւ մարդիկ չեն ուզեր յիշել կամ լսել, սակայն եթէ միայն քանի մը տարի առաջ Դաշնակցութեան տօնակատարութեան, Մայիս 28-ի յատուկ նշումներուն եւ Արցախի վերաբերող ձեռնարկներուն ընթացքին  Լիբանանի մէջ պատասխանատուներուն` նախկին ներկայացուցիչներուն, քաղաքական այլ մարզերու մէջ եղող մեր ընկերներուն կամ անձնապէս իմ կատարած յայտարարութիւններուս վերադառնան, ապա պիտի տեսնեն, թէ մեր կեցուածքները մնայուն կերպով կը շեշտեն Հայաստանի պետականութեան հզօրացման կարեւորութիւնը: Մեր տեսակէտներուն մէջ մնայուն կերպով կը հաստատուի, որ Հայաստանի մէջ հզօր պետութիւնը կարեւոր է ո՛չ միայն Հայաստանի, այլ` համայն հայութեան համար: Կ՛ընդգծենք, թէ Հայաստան, Արցախ եւ սփիւռք մէկ եռամիութիւն է: Բազմիցս շեշտած ենք նաեւ, որ Հայաստանը կը հզօրանայ, երբ մենաշնորհները դադրին, երբ փտածութեան դէմ պայքարը ստանայ լուրջ բնոյթ, երբ արտագաղթը վերջ գտնէ, երբ ժողովուրդի շահագործումը դադրի, երբ դասակարգային հսկայ խրամատները աստիճանաբար կարելի ըլլայ հարթել: Այս սկզբունքները Դաշնակցութեան սկզբունքներն են, եւ տարօրինակ կերպով պէտք չէ դիտուի, այս առումով նաեւ տարօրինակ պէտք չէ նկատուի վարչապետ Փաշինեանի հետ մեր հանդիպումը: Ի վերջոյ մենք գործընկերներ ենք, եւ գործընկերութեան հիմնաքարը այն է, որ հարցերը անկեղծօրէն կը դրսեւորուին: Գործընկերութիւնը անուն կամ կարգախօս չէ, գործընկերութիւնը կեանք է եւ փորձառութիւն: Կրնաս այդ գործընկերութեան ընթացքին ի հարկին քննադատել գործընկերդ, անհրաժեշտութեան պարագային կ՛օժանդակես անոր եւ հարցերը կատարեալ յստակութեամբ կը քննարկես գործընկերոջդ հետ: Գաղտնիք չէ, որ Հայաստանի մէջ կատարուած յեղափոխութիւնը ձախողեցնելու ճիգ կայ, ինչ որ քաղաքական կեանքին մէջ բնական երեւոյթ է` յեղափոխականներու եւ հակա-յեղափոխականներու, յաղթողներու եւ վնասուողներու, նախկին վարչակարգի օրերուն հանգիստ կեանքի մէջ փտածութեան հետ հաշտ ապրողներուն եւ տուժողներու պարագային, որոնք պիտի չուզեն այս յեղափոխութեան յաջողութիւնը:

Եթէ Հայաստանի մէջ յեղափոխութիւնը չյաջողի, հայութիւնն է, որ պիտի վնասէ եւ ոչ միայն նոր վարչակարգը: Իսկ հայութիւնը երբ վնասէ, Հայաստանը, Արցախը եւ սփիւռքը կը վնասեն:

Իբրեւ ՀՅԴ Լիբանանի Կեդրոնական կոմիտէ այս հանդիպումը անհրաժեշտ էր, յաջող հանդիպում էր: Իսկ այն բամբասանքները, թէ հանդիպումը յաջող չէ եղած կամ տեւողութիւնը կարճ եղած է, անհիմն են, որովհետեւ քաղաքական կեանքին մէջ 45 վայրկեան տեւած հանդիպումը շատ բան կ՛ըսէ: Սակայն մարդիկ կը խօսին, իսկ քաղաքական գործիչները կը լսեն այդ խօսքերը եւ կը շարունակեն իրենց գործը», ըսաւ ան:

Յ. Բագրատունի աւելցուց, որ վարչապետ Փաշինեան ծանօթ է Դաշնակցութեան գործին, պատմութեան եւ ճիգին: «Վարչապետը եւ անոր գործընկերները, որոնցմէ մէկը ներկայ էր հանդիպումին, ինչպէս նաեւ սփիւռքի նախարարը, որուն հետ դարձեալ հանդիպեցանք, հաստատեցին, որ ՀՅԴ-ն առաջին օրէն յեղափոխութեան զօրակցած էր, նախկին համախմբական կառավարութենէն Դաշնակցութիւնը առաջինն էր, որ դուրս եկաւ, Դաշնակցութիւնը գործընկեր է: Բնական է, որ կարգ մը հարցերու շուրջ վէճեր ըլլան, երբեմն նման տարակարծութիւններ եւ վէճեր մէկ կուսակցութեան մէջ ալ կ՛արձանագրուին: Սակայն քաղաքական կեանքին մէջ միայն տարակարծութիւններն ու վէճերը լուսարձակի տակ առնելը ճիշդ չէ: Ի վերջոյ մենք ճամբայ ունինք կտրելիք եւ միասնաբար պիտի գործակցինք: Վարչապետ Փաշինեան այս մասին շատ ճիշդ կերպով անդրադարձաւ` յիշեցնելով, որ երբ ՀՄԸՄ-ի հիմնադրութեան 100-ամեակին, երբ Արամ Մանուկեանի արձանին բացման արարողութեան ներկայ կ՛ըլլայ, այլեւս մարդոց համար Դաշնակցութեան դէմ ըլլալու կամ զօրակցելու խնդիր չի կրնար դրուիլ: Հայ յեղափոխական դաշնակցութիւնը գործօն կուսակցութիւն է Հայաստանի քաղաքական կեանքին մէջ, սփիւռքի մէջ, Արցախի մէջ, հետեւաբար Դաշնակցութեան կարելիութիւնները ի սպաս են ներկայ իշխանութիւններուն եւ վարչապետ Փաշինեան այս իրողութիւնը լաւ գիտէ եւ այդ մասին գոհունակութեամբ արտայայտուած է», հաստատեց երեսփոխան Բագրատունի: 

Անցնելով Լիբանանի մէջ տիրող իրավիճակին, Յ. Բագրատունի յայտնեց, որ երեսփոխանական ընտրութիւններէն ետք ներկայիս տակաւին կարելի չէ կառավարութեան կազմութեան մասին դրական բան ըսել:

«Թէեւ մշակուած ընտրական նոր օրէնքը իտէալական չէ, սակայն երեսփոխանական ընտրութիւններէն ետք կազմուած է նոր խորհրդարան մը, ուր յստակ մեծամասնութիւն գոյութիւն ունի: Երեսփոխանական կարգ մը պլոքներու թիւը բարձրացած է, իսկ ուրիշներունը նուազած: Մենք մեր կարգին կրցած ենք Հայկական երեսփոխանական պլոքին թիւը բարձրացնել, շնորհիւ մեր ժողովուրդին քուէներուն եւ վստահութեան: Սակայն այսօր կառավարութեան կազմութիւնը լուրջ դժուարութեան մէջ է: Բնականաբար կան զուտ ներքին լիբանանեան հարցեր` համայնքային ճշգրիտ ներկայացուցչութեան եւ նախարարներու թիւի պահանջներուն կապուած, բայց նաեւ կան շրջանային հարցեր, որոնք իրենց ազդեցութիւնը կ՛ունենան կառավարութեան կազմութեան վրայ: Դժբախտաբար Լիբանանի քաղաքական կեանքին մէջ սովորութիւն դարձած են արտաքին միջամտութիւնները: Կը յուսանք, որ հանրապետութեան նախագահի եւ վարչապետի Լիբանան վերադարձէն ետք կառավարութեան կազմութեան հոլովոյթը նոր թափ կը ստանայ, եւ յոյսով ենք, որ յառաջիկայ քանի մը շաբթուան ընթացքին կառավարութիւնը կը կազմուի:

Այս օրերուն, կառավարութեան կազմութեան դժուարութիւններուն զուգահեռ, հրապարակ նետուած է նաեւ տնտեսական տագնապը, եւ այս երկուքը ուղղակիօրէն իրարու կապելու փորձ կը կատարուի: Բայց եւ այնպէս տնտեսական տագնապ ըլլայ կամ ոչ, բարգաւաճումի անհրաժեշտութիւն ըլլայ կամ ոչ, կառավարութիւնը պէտք է կազմուի: Իսկ տնտեսական տագնապն ու կառավարութեան կազմութիւնը իրարու կապելու քայլը եւ այն յայտարարութիւնները, թէ կառավարութիւնը պէտք է կազմուի, որ տնտեսական տագնապը չվատթարանայ,  լիբանանցի ժողովուրդին ու լիբանանցի քաղաքական դէմքերու ժխտականութեան հոգեբանութեան կապուած է` նկատի ունենալով, որ անոնք ամէն ի՛նչ ժխտական եւ սեւ կը տեսնեն: Հարցերուն մօտենալու ճի՛շդ ձեւը պէտք է գտնել, սեւին ըսել սեւ, սպիտակին` սպիտակ, իսկ եթէ մոխրագոյն է` մոխրագոյն: Անհրաժեշտ է, որ լիբանանցի քաղաքական անձնաւորութիւնը վերադառնայ Լիբանան եւ կատարեալ անկախութեամբ ճշդէ իր գործունէութիւնը: Իբրեւ Լիբանանի Կեդրոնական կոմիտէ, մենք ճակատաբաց կրնանք ըսել, թէ Լիբանանի մէջ մենք մեր քաղաքական ուղղութիւնը կը ճշդենք բացառաբար Լիբանանի մէջ: Կը մաղթենք, որ մեր օրինակը իրենց համար հետաքրքրական դառնայ, եւ անոնք վերադառնան իբրեւ լիբանանցի որոշում տալու իրենց կամքին», շեշտեց երեսփոխան Բագրատունի:

Անդրադառնալով լիբանանահայութեան` երեսփոխան Բագրատունի նշեց, որ ամէն տեղ եւ ամէն ինչ սեւ տեսնելու հոգեբանական վիճակ մը գոյութիւն ունի, միայն քննադատելու` քննադատելու սիրոյն, դժգոհելու, տեւաբար ամէն ինչէ անհանգիստ ըլլալու հոգեվիճակ մը, եւ ամէն պարագայի ամէն ինչի պատասխանատուութիւնը այլոց վրայ բեռցնելու հոգեվիճակ մը: «Կարծէք, լիբանանահայութիւնը միայն երեք չորս հոգիէ կը բաղկանայ, եւ անոնք են պատասխանատուները` գաղութին ամէն ինչին: Անոնք կը մոռնան, որ գաղութը ինծի կամ քեզի չի պատկանիր, այլ ամբողջ լիբանանահայութեան: Լիբանանահայութիւնը իր դպրոցներով, կառոյցներով, Ազգային առաջնորդարանով, կուսակցութիւններով եւ միութիւններով բոլորիս կը պատկանի, եւ կարեւոր է, որ մենք այս գիտակցութեամբ մօտենանք լիբանանահայութեան իրականութեան:

«Անշուշտ կան նաեւ հայկականութենէ հեռու հայերը, որոնք գաղութին կեանքէն անտեղեակ են կամ կիսատ պռատ բաներ գիտեն, կամ հայերէն լսելու եւ հասկնալու կարողութիւն չունին, սակայն կը սիրեն խօսիլ, արտայայտուիլ, յատկապէս օգտուելով ընկերային ցանցերու այսօրուան  ընձեռած ազատութիւններէն, որոնց սանձարձակութեան մասին նախագահ Աուն քանի մը օր առաջ ըսաւ, որ ինք կը զօրակցի խօսքի ազատութեան, սակայն պայմանաւ որ անիկա ըլլայ պատասխանատու արտայայտութիւն, ճշմարտութիւն բովանդակէ եւ ոչ թէ անձնական վարկաբեկիչ արտայայտութիւններ եւ յերիւրածոյ տեղեկութիւններ տարածէ», յայտնեց երեսփոխանը:

Յ. Բագրատունի նշեց, որ ճիշդ են մարդիկ երբ կ՛ըսեն, թէ լիբանանահայութիւնը այսօր այն չէ, ինչ որ էր երեսուն տարի առաջ կամ 1973-ին: «Ճի՛շդ են, սակայն եօթանասունական թուականներուն գաղութին տագնապներուն մասին մարդիկ գրեթէ ոչինչ գիտնալով հանդերձ, ներկայիս երեմիականներ կը տարածեն: Եթէ անոնք հայերէն կարդալ գիտեն, կրնան «Ազդակ»-ի 50 տարի առաջ բաժինը կարդալ եւ վերադառնալ արխիւներուն` ճշդելու համար, որ օտար դպրոց երթալու խնդիր կա՛ր այդ թուականներուն ալ: Եթէ հիւանդանոցային կարիքներ կան, այդ թուականներուն ալ կային այդպիսի պարագաներ: Պէտք չէ մոռնալ նաեւ, որ մենք պատերազմ ապրեցանք եւ այդ պատերազմէն դուրս եկանք պատուով, նուազագոյն վնասով եւ զօրաւոր կառոյցներով, հակառակ Լիբանանէն արտագաղթած այն հազարաւորներուն, որոնք կ՛ապրէին մեզի հետ: Այսօր մթնոլորտ մը կայ ամէն բան սեւ տեսնելու: Իմ առաջարկս է, որ անգամ մը նայինք վարդագոյն բաժինին: Անշուշտ այս արտայայտութիւնս եւս քննադատութեան պիտի արժանանայ, որովհետեւ մարդիկ պիտի ըսեն իրապաշտ չենք: Անոնք կը մոռնան, որ իրապաշտ ըլլալ կը նշանակէ տեսնել լաւն ու վատը: Այս տարի ՀՄԸՄ-ը մեծ շուքով տօնեց իր հիմնադրութեան 100-ամեակը, որուն մեծ թիւով լիբանանահայեր մասնակցեցան, հայութիւնը Երեւանի հրապարակներէն մէկուն վրայ բացումը կատարեց Արամ Մանուկեանի արձանին, որ խորհրդանիշ է Հայաստանի Հանրապետութեան ու պետականութեան կերտման մէջ Արամի ու անոր մեծ ընտանիքին` Դաշնակցութեան ունեցած ներդրումին: Բայց եւ այնպէս արժեւորելու փոխարէն` մենք կը քննադատենք: Օրին, երբ Հայոց ցեղասպանութեան յիսնամեակին առիթով Պիքֆայայի մէջ յուշարձանը զետեղուեցաւ, մարդիկ ի՛նչ քննադատութիւններ կատարեցին, սակայն այսօր հպարտութեամբ բոլորը կ՛ըսեն, որ Պիքֆայայի մէջ այդ յուշարձանը կայ: Այսօր երբ Արամ Մանուկեանի արձանին դիմացէն կ՛անցնիս, հպարտ կը զգաս այդ արձանին գոյութեամբ:

Այս բոլորին կողքին, խումբ մը լիբանանցի երիտասարդներ Արարատ բարձրացան, արդեօք դրական երեւոյթ չէ՞ այս մէկը: Վաղը պիտի պահանջենք, որ այդ երիտասարդները Հիմալայեան լեռներն ալ բարձրանան, առանց գնահատելու այն իրականութիւնը, որ այս տղաքը իրենց առօրեայէն, առողջութենէն, գրպանէն ծախսեցին ու Արարատ բարձրացան, Արարատէն վերադարձան արարատացած: Բայց պիտի շարունակենք ժխտականութիւնը տեսնել: Ամրան ընթացքին Գարակէօզեան հիմնարկը ամառնային դպրոց կազմակերպած էր: Սքանչելի երեխաներ, սքանչելի պատասխանատուներ, որոնք աշակերտներուն հոգատարութեամբ կը զբաղէին: Ողջունելի են ԼՕԽ-ի Կազդուրման կայանը, Ազգային Առաջնորդարանի կազմակերպած Աստուածաշունչի դասընթացքները, Ժիպէյլի մէջ Մեղրիկ սրբազանին առաջնորդութեամբ 145 պատանիներու (մինչեւ 14 տարեկան)  բանակումը` գրեթէ տասը օրուան համար, որուն ընթացքին հոգեւոր եւ ազգային դաստիարակութիւն փոխանցուեցաւ մասնակիցներուն, որոնց կողքին 41 երիտասարդ երիտասարդուհիներ, աբեղաներ ու վարդապետներ ամէն օր հոն էին, իրենց հետ կը գիշերէին: Անոնք բոլորը աշխատեցան, որ պատանիները հոգեւոր-ազգային դաստիարակութիւն ստանան: Սակայն կարծէք որոշած են չտեսնել այս բոլորը, չկարդալ այս բոլորին մասին, չեն ուզեր լսել այդ մասին:

Շարունակեմ. բանակումները` մեր երիտասարդներուն, պատանեկան միութիւններուն, այլ միութիւններու: Գործուղումները, որ Հայաստանի մէջ կատարուեցան, Զաւարեան ուսանողական միութեան կազմակերպած «Դէպի Երկիր» ճամբարը: Առօրեայ մեր կեանքը, մեր ակումբներուն եւ միութիւններուն կեանքը: Այս ամէնը չեն տեսներ մարդիկ, ահաւոր վիճակ մը ստեղծուած է ամէն ի՛նչ սեւ տեսնելու կամ որդեգրելու խօսելու այնպիսի եղանակ մը, որուն իւրաքանչիւր նախադասութեան կը յաջորդեն «բայց» եւ «սակայն» շաղկապները», ըսաւ ան:

Երեսփոխան Բագրատունի յայտնեց, որ իրեն համար ամէնէն սիրելի ասպարէզը լրագրութիւնն է, եւ եթէ պատասխանատու պաշտօններ չունենար, պիտի նախընտրէր լրագրող ըլլալ, ինչպէս որ էր երիտասարդ տարիքին: «Լրագրութեան եւ յօդուածագրութեան հիմնական սկզբունքներն են ըսել ճշմարտութիւնները, քննադատել եւ լուծումները տալ: Սակայն մարդիկ երկրորդ հիմնական կէտին կառչած կը մնան, իսկ երբ կարգը լուծման գայ, անոնք կ՛ըսեն` թող ղեկավարութիւնը որոշէ: Ո՞վ է ղեկավարութիւնը. մենք ենք` բոլորս: Մեր ժողովուրդն է, մեր առօրեան է, մեր ուսուցիչներն են, մեր մտաւորականներն են, մեր լրագրողներն են, մեր ուսանողներն են, մեր երիտասարդութիւնն է: Սակայն անոնք են, որ մեր առօրեայ կեանքին հետ կապ ունին: Մեզի մնայուն կերպով կ՛առաջարկեն կարկինը լայն բանալ եւ մեր մօտ հրաւիրել մեզմէ հեռացած գաղութի զաւակները, սակայն անոնք գէթ հայկականութեամբ հետաքրքրուած պէտք է ըլլան: Մենք կը լսենք մեղադրանքներ, որ մեր դպրոցները «Այ. Սի.»-ի եւ «Ճիզըս էնտ Մերի»-ի չափ անգլերէն չեն դասաւանդեր, սակայն կը մոռնան, որ մեր դպրոցներուն առաքելութիւնը հայեցի դաստիարակութիւն ջամբել է նաեւ: Այլապէս կրնանք հայկական դպրոց չունենալ, եւ թերեւս ալ պահանջուածը այն է, որ մենք օտարանանք եւ դառնանք սոսկական լիբանանցիներ, եւ մեր հետաքրքրութիւնը սահմանափակուի լիբանանեան ներքին հարցերով` կենսոլորտ, աղբ, ջուր, ելեկտրականութիւն: Այս բոլորը Լիբանանի տագնապներն են, եւ մենք` բոլորս առանց բացառութեան, ամէն օր կը տառապինք այդ հարցերով, սակայն մարդիկ չեն ուզեր տեսնել», ընդգծեց Յ. Բագրատունի:

Ան ըսաւ, թէ ինք վստահ է, որ եթէ վաղը առաւօտ իսկ այս հարցազրոյցին կամ յայտարարութիւններուն մասին հարցախոյզ կատարուի, մարդիկ հետեւած պիտի չըլլան, սակայն պիտի շարունակեն քննադատել, սրբագրողի դերակատարութիւն ստանձնել, մեկնաբանութիւններ կատարել: «Ճիշդ հասկնանք զիրար. քննադատութիւնները պէտք են, սակայն անոնք պիտի արձանագրուին մեր առօրեային հետ կապ ունեցող մարդոց կողմէ: Միայն սեւ տեսնելով չէ, որ մենք կրնանք մեր ժողովուրդը առաջնորդել: Ամէնէն դիւրին բանն է խրամը զետեղել եւ մէկ ուղղութեամբ հարուածել: Բայց հարուածելէն ետք, ինչի՞ հիման վրայ պիտի կառուցուի: Երբ ամէն ինչ կը քանդես` հեղինակութիւններ, սրբութիւն, ընտանեկան արժէքներ, հաւաքական արժէքներ, ո՛վ որ ալ ըլլայ` ինչի՞ հիման վրայ պիտի կառուցէ: Մեր հիմնախնդիրը այս է, եւ մենք ստիպուած ենք հաւաքական կերպով` եկեղեցի, կուսակցութիւններ, միութիւններ, դպրոցներ, այս հարցին դիմաց մեր հաւաքական կամքը արտայայտել», շեշտեց ան:

Երեսփոխան Բագրատունի դիտել տուաւ, որ հայ ժողովուրդը իր փառապանծ պատմութեան  կողքին, ունի նաեւ տխուր էջեր, Ցեղասպանութիւն, «սակայն տխրութիւններու տխրութիւնը հոգիներուն մէջ բոյն դրած արտագաղթն է` հայկականութենէ արտագաղթ: Կրթական կարեւոր պատասխանատուի մը հետ ունեցած հանդիպումներէս մէկուն ընթացքին, ան հաստատեց, որ հայ աշակերտը չ՛ուզեր իր ուսումը շարունակել հայկական միջավայրի մէջ` ըսելով, որ անիկա յետամնաց շրջանակ է: Յետամնացութի՞ւն է, երբ ուսուցիչը կ՛ըսէ, թէ թմրեցուցիչ գործածելը սխալ է, երբ ուսուցիչը կը թելադրէ, որ պէտք է շարունակէք որոշ արժէքներու հետամուտ ըլլալ` ձեր վարուելակերպին ու արտայայտութիւններուն մէջ: Երբ ուսուցիչը կ՛ըսէ, թէ տակաւին պէտք է պահպանէք ազգային արժէքները` ինչքան ալ աշխարհին մէջ փոփոխութիւններ եւ արդիականացում արձանագրուած են: Երբ ուսուցիչը կ՛ըսէ, թէ այսօր միասեռականութիւն կայ, մարդկային իրաւունքներու, կենսոլորտի եւ անասուններու պաշտպանութիւն կայ, սակայն մտածեցէք եւ տեսէք, որ մենք տարբեր ենք, եւ որովհետեւ տարբեր ենք` ապրած ենք ու գոյատեւած: Եթէ չենք ուզեր ապրիլ եւ իբրեւ հայ գոյատեւել, կա՛ն, մի՛շտ ալ եղած են օտարացած հայեր, որոնք կրնան հայկական անցագիր ալ ունենալ, սակայն անոնք օտարացած են, այսինքն` իրենց հոգիով գաղթած են հայկականութենէն: Այդ է բուն հարցը` մարդիկ առանց տեղեակ ըլլալու մանրամասնութիւններէն, երկու տողով անպայման պիտի քննադատեն: Կ՛ուզեմ այս առիթով կարճ պատմութեան մը անդրադառնալ: Գիւղի մը մէջ երիտասարդ մը կ՛երթայ քահանային եւ կ՛ըսէ, թէ ինք մեղք գործած է եւ կ՛ուզէ խոստովանիլ: Քահանան կը հարցնէ անոր մեղքին մասին եւ ան կը պատասխանէ, թէ ինք բամբասած է դրացիին կինը: Քահանան երիտասարդին կը թելադրէ հաւ մը առնել, փետուրները փետել, եւ մէկ փետուր զետեղել բնակարաններուն դիմաց, անոնց որոնց հետ բամբասած է տուեալ կինը: Երիտասարդը կը վերադառնայ քահանային մօտ եւ կ՛ըսէ, թէ անոր թելադրանքը կատարած է եւ հարց կու տայ, որ արդեօք մեղքը քաւա՞ծ է: Քահանան կը պատասխանէ, որ տակաւին ան ընելիք ունի` աւելցնելով, որ հիմա պէտք է երթայ եւ իւրաքանչիւր տան դիմաց զետեղած փետուրը հաւաքէ: Երիտասարդը կ՛ըսէ. «Տէ՛ր հայր, անկարելի է, երէկ գիշեր փոթորիկ էր: Մէկ փետուրը Սասուն գնաց, միւսը`  Տիգրանակերտ, միւսը` Այնթապ, միւսը` Կարս»: Տէր հայրը իր կարգին կը պատասխանէ. «Տղա՛ս, անիկա պէտք է բամբասելէդ առաջ մտածէիր»: Գիտէք փամփուշտը մէկ հոգի կը սպաննէ, սակայն լեզուն իբրեւ փամփուշտ կը քանդէ, անհատը կը քանդէ, կեանքը կը քանդէ: Կը քանդէ սովորութիւնները, արժէքը եւ ընդհանուր համակարգը, որուն պատասխանատու ենք բոլորս», հաստատեց Յակոբ Բագրատունի:

Հայաստան գաղթող լիբանանահայերու մասին հարցումի մը պատասխանելով` Յ. Բագրատունի յայտնեց, որ ատիկա ճիշդ է, սակայն դարձեալ չափազանցուած կերպով կը ներկայացուի: «Օրինակ, Երեւանի մէջ հանդիպեցայ ընտանիքի մը, որ թէեւ երեսփոխանական գրասենեակէն օժանդակութիւն կը ստանայ, ընտանեօք Երեւան կը գտնուի, սակայն հաճելի էր զիրենք տեսնել: Այո՛, եթէ պիտի գաղթեն, թո՛ղ գաղթեն Հայաստան, բայց այս ալ խնդիր է: Տարբեր բաներ են հայրենասիրութիւնը եւ գործարարութիւնը: Ճիշդ է, որ կան երիտասարդներ, որոնք Հայաստան կ՛ուզեն հաստատուիլ, եւ մենք կը քաջալերենք: Սակայն անիկա կը վերածեն խուճապի, իսկ ոմանք նաեւ կը գրեն. «Ահա, տե՛ս, Յակոբ Բագրատունի, բոլորը Հայաստան պիտի երթան: Տեսնե՛նք` ո՞վ պիտի քուէարկէ քեզի»: Երանի ամէն մարդ Հայաստան երթայ, եւ մենք Լիբանանի մէջ երեսփոխան չունենանք: Սակայն ատիկա շահագործել պարզապէս կուսակցութիւն մը, միութիւն մը կամ կառոյց հարուածելու`  այդքան ալ ճիշդ չէ: Մենք մի՛շտ ալ ըսած ենք, որ հայերը Հայաստան թող երթան: Մենք ջանք թափած ենք, որ սուրիահայերը Լիբանանի մէջ պահենք, այնքան ատեն որ Սուրիա լաւ վիճակի մէջ չէ, իսկ եթէ անոնք գաղթել կը փափաքին, ապա քաջալերած ենք, որ Հայաստան գաղթեն», ընդգծեց Յ. Բագրատունի:

Պուրճ Համուտի մէջ պատահած դէպքին մասին եւ ժողովուրդին կողմէ ղեկավարութեան հասցէին արձանագրուած մեղադրանքին մասին հարցումի մը պատասխանելով` Յ. Բագրատունի ըսաւ, որ բնական է, որ ղեկավարութիւնը մեղադրուի, որովհետեւ ան է պատասխանատուն, «իսկ երբ մենք կ՛ըսենք` հաշուետու ենք մեր ժողովուրդին, այդպէս է», ըսաւ ան:

Երեսփոխան Բագրատունի նշեց, որ դէպքը պատահած է ուրբաթ, 7 սեպտեմբերին, եւ անմիջապէս լուր տարածուած է, որ Պուրճ Համուտի մէջ արձանագրուած են հայ-սուրիական եւ հայ-քրտական բախումներ: «Ստուգեցինք, որ բախումին պատճառը եղող տուեալ անհատը 1995-ին լիբանանեան քաղաքացիութիւն ստացած է, այսինքն 1995-էն ի վեր լիբանանցի է եւ տասնամեակէ մը ի վեր կ՛ապրի այդ տան մէջ, որուն տանտէրը հայ մըն է, որ վարձու տուած է այդ տունը: Խնդրոյ առարկան որոշ չափով անհաւասարակշիռ անհատ մըն է: Դէպքը պատահած է այսպէս. անզէն երիտասարդներ, մէկը միւսին ետեւէն բարձրացած են անոր բնակարանը` զայն հանդարտեցնելու նպատակով: Ան իր դանակով սպաննած է ոչ կուսակցական, սակայն դաշնակցական մարդ` մեր սիրելին Խոսրովը, որ նահատակուեցաւ, եւ վիրաւորած է երեք ուրիշներ: Խնդիրը անմիջապէս յանձնուեցաւ պետական սպասարկութիւններուն, եւ անոնք, որոնք վիրաւորուած են, տակաւին քննութեան տակ են, սակայն բնականաբար այս քանի մը օրուան ընթացքին անոնք ազատ կ՛արձակուին: Իսկ այլ երիտասարդներ ոճրագործին համապատասխան պատիժը տուած են: «Նուագախումբը» անմիջապէս զարգացաւ. հարցազրոյց խնդրեցին, ընդառաջեցի եւ ըսի այն, ինչ որ հիմա կ՛ըսեմ, բայց հայաստանեան կայաններէն մէկը շարունակեց ըսել, որ խնդրոյ առարկան քիւրտ է, եւ հայ-քրտական բախումներ են: Այդպէս չէ. խնդրոյ առարկան լիբանանցի է, ինքնաթուղթին պատճէնը ունինք, թիւ 98 քայտով, սիւննի համայնքի զաւակ է, իրականութիւնը այս է, բայց մարդիկ չեն ուզեր հաւատալ: Անշուշտ ընկերային ցանցերու վրայ անմիջապէս արձագանգը լսուեցաւ` «Ո՞ւր է պետութիւնը» հարցումին մէկ այլ տարբերակով, «Ո՞ւր է ղեկավարութիւնը»: Շրջանառութեան մէջ դրուեցան վիտէոներ, ուր աթոռներով կռիւ կը կատարուի: Ի յայտ եկաւ, որ երկու տարի առաջ այլ վայրի մը մէջ պատահած դէպքին վիտէոն է: Այս վիտէոները տարածուեցան: «Նուագախումբը» սկսաւ երգել. «Ահա Պուրճ Համուտը պարպուեցաւ: Ի՞նչ կ՛ընէ կուսակցութիւնը»: Պուրճ Համուտը պարպուեցաւ, ոչ թէ որովհետեւ կուսակցութիւնը բան մը չ՛ըներ, Պուրճ Համուտի բնակարանները կուսակցութեան չեն պատկանիր: Միացեալ Նահանգներ նստած հայեր կ՛ըսեն` «Պուրճ Համուտը պարպեցի՛ք»: Այդ գրառումը կատարող հայը, ինքը, Պուրճ Համուտի իր տունը իսլամականի մը ծախած է: Այն հայը` որ կ՛ըսէ. «Վերջացաւ այլեւս, ես պիտի գաղթեմ», արդէն հայկական իրականութեան մէջ չի գտնուիր, հայերէն խօսիլ ալ չի գիտեր: Այս անհատը մենք անուն մականունով գիտենք, Լիբանանի մէջ այլ կուսակցութեան անդամ է, ո՛չ Դաշնակցութեան, ո՛չ Հնչակեան եւ ո՛չ ալ Ռամկավար կուսակցութեան: Բայց պիտի խօսին: Եթէ կը յիշէք, 6 տարի առաջ վարձակալներու հարցով Պուրճ Համուտի մէջ աղմուկ բարձրացաւ. Լիբանանի մէջ մարդ չմնաց` ներառեալ` հայեր, որ մեզ չդատապարտէ մարդկային իրաւունքներ խախտելու եւ հարուածելու յանցանքով: Իսկ հիմա անոնք կը պահանջեն, որ սուրիացիները դուրս դնենք Պուրճ Համուտէն: Լիբանանի մէջ մէկ միլիոնէն աւելի սուրիացի տեղահանուած կայ: Այո՛, Պուրճ Համուտի մէջ սուրիացի կայ, Պուրճ Համուտի մէջ միշտ ոչ հայեր եղած են, Պուրճ Համուտը հայերու չէ պատկանած տասնամեակներ առաջ: Պուրճ Համուտի տարածքը ոչ հայկական տարածք եղած է անցեալին: Պուրճ Համուտի մէջ ոչ հայ տանտէրերուն թիւը մեծ է: Քաղաքապետութիւնը անհրաժեշտ միջոցառումները կ՛որդեգրէ, վարձքերու կանոնաւորում կ՛ընէ, բայց այսպէս խուճապ ստեղծել` ի՞նչ բանի համար: Ո՞վ Պուրճ Համուտը լքեց եւ գնաց Զալքա, Ժալ էլ Տիպ, Անթիլիաս, Մըզհեր, Ռապիէ  բնակելու եւ իր տունը ոչ հայու չծախեց: Անցնող երկու տարիներուն մենք մեր միջոցներով յաջողեցանք երկու շէնք «ազատագրել» հայերու տալ, սակայն կան ճարպիկներ, որոնք կ՛երթան արաբին հետ նոտարին քով համաձայնութիւն մը կ՛ընեն` իբր թէ խանութը իրն է, բայց արաբ վաճառականին տուած է: Ի՞նչ կ՛ընէ կուսակցութիւնը: Կուսակցութիւնը գաւազանով մարդ չի ծեծեր, որ` մի՛ տար տունդ արաբին, մի՛ ծախեր: Կը փորձենք համոզել, առաւելագոյնը մեր կուսակցական ընկերներուն կարգապահական տնօրինում կը կատարենք: Այո՛, ընկեր ունինք, նիւթական դժուարութեան մէջ էր եւ տունը իսլամի ծախեց եւ շարքերէն հեռացուեցաւ, ուրիշ ընկեր ունինք, որ վաճառատունը ծախեց` շարքերէն հեռացուեցաւ: Դաշնակցութիւնը այս մէկը ինքն իր ընկերներուն կրնայ ընել, սակայն` ոչ ժողովուրդին: Այն երեւակայածին վիճակները, որոնք յաճախ կը ստեղծենք, իսկապէս քանդիչ են, անպատասխանատուութիւն են: Թող հարց տան. ո՞ւր է կուսակցութիւնը, ձերբակալուածը չկրցաւ ազատ արձակել բանտէն. այլ կուսակցութիւններ կրնան շուտով ազատ արձակել: Մենք այդ կուսակցութիւններէն չենք: Պետութիւն կայ եւ պետականութիւնը կը յարգենք: Մենք գիտենք, որ մեր տղաքը յանցաւոր չեն, եւ գիտենք, որ մէկ կամ երկու օր ետք ազատ պիտի արձակուին: Այս ամենակարողութեան գաղափարը պարզապէս կացութիւնները շահագործելու կը միտի:

Ճիշդ է, որ դժգոհ ենք Պուրճ Համուտի վիճակէն: Դժգոհ ենք նաեւ այլ շրջաններու մէջ վիճակէն` ոչ միայն հայկական իմաստով, լիբանանեան իմաստով: Լիբանանցին դժգոհ է, պետութիւնը դժգոհ է: Երկրին մէջ խնդիր կայ, Սուրիոյ հետ տեղահանուածներու տունդարձի հարցով երկու երկիրները իրարու հետ չեն կրնար խօսիլ, եւ Ռուսիոյ միջամտութիւնը կը խնդրուի, Ընդհանուր ապահովութեան ուժերու ընդհանուր տնօրէնը Սուրիա կ՛երթայ կու գայ, եւ այս բոլորին մէջ առանձնացնել եւ ըսել, որ Դաշնակցութիւնը պէտք է այս հարցին լուծումը գտնէ: Կը ներէք, Դաշնակցութիւնը չ՛ըներ եւ ոչ ալ ըսած է, որ կարողութիւնը ունի նման բան կատարելու: Բաներ կան, որ մենք ըսած ենք, որ ի վիճակի չենք զանոնք կատարելու, հետեւաբար թող գան եւ ուրիշներ կատարեն զանոնք, եւ ոչ թէ բաւարարուին գրելով, խօսելով:

Օրինակի համար, մենք անարդար թղթածրարներու չենք միջամտեր, եթէ գողցած է, ամէն ինչ ըրած է եւ կը պահանջէ, որ Դաշնակցութիւնը պատասխանատու ըլլայ անոր ազատ արձակումին: Այդպէս չէ: Մարդկային կեանքը այդպէս չէ: Ո՛վ որ արժանի է, իր խնդրած գուրգուրանքէն շատ աւելի կը ստանայ, բայց ան, որ արժանի չէ, չի ստանար», ըսաւ ան:

Յ. Բագրատունի անդրադարձաւ Թիրօ Քեմփի պարագային` նշելով, որ պարագան նոյնն էր` շրջանը ապահայացաւ, որովհետեւ հայերը իրենց բնակարանները օտարահպատակ աշխատաւորներու վարձու տուին: «Այս իրականութեան մէջ Դաշնակցութիւնը, կամ ոեւէ մէկը ի՞նչ կրնայ ընել: Տունե՞րը գնենք: Չունինք այդ կարելիութիւնը: Նոյնը Այնճարի մէջ չի՞ պատահիր: Օտարին հող ծախողը ո՞վ է: Մեզ ամբաստանեցին ազգայնամոլութեամբ, խտրականութեամբ, սակայն հողը ծախողը հայն է: Պէտք է լաւ ըմբռնենք, որ այս պայքարը հաւաքական պայքար է: Եթէ առանձին պիտի պայքարինք, ապա այդ պայքարը չի յաջողիր», աւելցուց ան:

Աղբի տագնապը լիբանանցիին մնայուն ցաւն է եւ որոշ ժամանակ մըն ալ ցաւ պիտի մնայ: Աղբի հարցին շահագործումը ամէնէն դիւրին շահագործուող հարցն է: «Այսօր ի վիճակի ենք ըսելու, որ թափօններու թաղման վայրերը փակուած են` առողջապահական դրութեամբ: Այդ վայրերէն չէ, որ հոտ կ՛ելլէ: Կայ երկու շտեմարան, ուր երկուքուկէս տարի առաջ, աղբի տագնապի օրերուն, ժամանակաւոր կերպով աղբեր զետեղուած են եւ պիտի փոխադրուին թափօններու թաղման այլ վայր մը, սակայն այդ աղբերը արդէն իսկ փճացած են: Հոտը Պուրճ Համուտէն չէ. ո՛չ ոք կը խօսի Ժտէյտէի մասին: Ո՛չ ոք կը խօսի Պուրճ Համուտը Ժտէյտէէն բաժնող գետակին մասին: Ո՛չ ոք կը խօսի Պէյրութի գետին մասին, որ Պուրճ Համուտի քաղաքապետութեան հետ կապ չունի: Ո՛չ ոք կը խօսի Քարանթինայի մէջ աղբերու մասին, ո՛չ ալ շաբաթը անգամ մը նաւով հասնող ոչխարի հօտերուն մասին, որ կը պարպուի նաւահանգիստ:

Բնական է, որ պիտի շարունակեն խօսիլ Պուրճ Համուտի մասին, որովհետեւ մտահոգ են Պուրճ Համուտով: Ո՛չ ոք կը խօսի այդ մասին, որ աղբերէն առաջ ալ այդ հոտը եղած է, որովհետեւ դէպի ծով թափող տարբեր շրջաններէ եկող աղտոտ ջուրերու հոտը կայ,  եւ որովհետեւ Պուրճ Համուտը ծովէն ցած է եւ մակընթացութեան հետ գիշերները որոշ անհաճոյ հոտեր կ՛ելլեն: Իսկ մենք չենք կրնար Պուրճ Համուտի աշխարհագրական դիրքը փոխել եւ բարձրացնել կամ ծովը ցածցնել: Քաղաքապետութիւնը տարիներէ ի վեր կ՛աշխատի, եւ մենք արգելք հանդիսացանք, որ հոն մէկ միլիոն հինգ հարիւր հազար մարդու կոյուղիներու զտարանի ծրագիր կառուցուի` գիտնալով հանդերձ, որ նախագահ Ամին Ժեմայելի օրերէն այդ խողովակները հասած են Պուրճ Համուտ: Կառավարութիւնը պէտք է կազմուի, որպէսզի այդ ծրագիրին մասին աւելի արագ խօսինք: Հաւանաբար եօթը ամիսէն Պուրճ Համուտի թափօններու թաղման վայրերը փակուած կ՛ըլլան, իսկ այն խոստումը, որ քանի մը տարի առաջ տրուած էր, որ այդ հողամասը մէկ կարեւոր մասը պիտի ըլլայ կանաչապատուած, միւսը պիտի ըլլայ ծովեզերեայ հաճելի շրջան, ընթացքի մէջ է: Տակաւին կ՛աշխատինք, որ «Լինոր»-ի նախկին ծրագիրը վերակենդանանայ, որ Պէյրութէն դէպի Մեթնի տարբեր շրջաններ լայն պողոտաներ բացուին, եւ շնչէ այս շրջանը, առաւել, ծովեզերքը աւելի մաքրուի: Այս բոլոր ծրագիրներուն համար կ՛աշխատինք, սակայն այս բոլորը ժամանակի կարօտող ծրագիրներ են: Այսօր ո՞վ կ՛ըսէ, որ այդ աղբակոյտը չկայ: Լեռը ոչնչացած է, ի՞նչ ըրիք, որ չկայ: Սակայն պիտի ամբաստանեն մեզ` գողութեամբ եւ խաբեբայութեամբ, որովհետեւ անոնք կը կարծեն, որ ամէն մարդ ամէն մարդու պէս է: Ասիկա ախտ մըն է, որ մենք ուրիշներէ ժառանգած ենք: Հայկական մեր իրականութեան եւ վարուելակերպին մէջ գոյութիւն չունէր: Մենք ուրիշներու պէս չենք, պէտք է անդրադառնալ այս ճշմարտութեան: Լիբանանի հայուն հիմնական ճակատաբաց կեցուածքը պիտի ըլլայ այն, որ ինք տարբեր է ուրիշներէ: Մեզ ապրեցնողը եւ հզօրացնողը այն գիտակցութիւնն է, որ մենք ուրիշներէ տարբեր ենք: Ասիկա գերակայութեան բարդոյթ չէ, ասիկա մենք մեզ պահելու եւ հզօրացնելու մեր իրաւունքն է, այնպէս` ինչպէս ուրիշ համայնքներ կը կատարեն: Բայց մենք ինչո՞ւ պիտի ուզենք տեւաբար վիզը ծուռ քաղաքացի ըլլալ: Մենք հպարտ լիբանանցի հայեր ենք: Մենք խիզախ լիբանանահայեր ենք: Մե՛նք, մեր տղաքը` հայ երիտասարդներ, պատժեցին ոճրագործը: Այդ մասին մարդ չի խօսիր: Կը խօսի նահատակին մասին, որ մեր պարծանքն է, բայց նաեւ ոճրագործը մաքրեցին: Թէ ո՞վ է կամ որո՞նք են: Ձեռքերնին դալար», ընդգծեց Յ. Բագրատունի:

Հայկական երեսփոխանական պլոքին գործունէութեան եւ Ազգային ինքնութեան ֆոնտերուն գործունէութեան մասին հարցումի մը պատասխանելով` երեսփոխան Բագրատունի ըսաւ, որ ինքնութեան ֆոնտերը կարեւոր են ժողովուրդին ապագային համար: «Կրթական ֆոնտը շատ օգտակար է հայկական դպրոցներէ աւարտած ուսանողներուն համալսարանական կրթութիւնը շարունակելու համար: Երեսփոխանական գրասենեակին կողքին, կան այլ հաստատութիւններ, որոնք կը նպաստեն հայ ուսանողին բարձրագոյն կրթութեան ապահովումին: Վերջին տասնամեակին Հայկազեան համալսարանը միայն հայ ուսանողներու 8 միլիոն տոլար յատկացուցած է, միայն հայկական վարժարանները հայ աշակերտին 3 միլիոն տոլար կրթական զեղչ տուած են: Լիբանանահայ օգնութեան խաչը, բարեսիրական միութիւնները, ԱՖՀԻԼ-ը, հիւանդանոցային ծախսերը, Նոր տարուան ընթացքին տարբեր միութիւններու նպաստները եւ այն հսկայական կամաւոր բանակը, որ կ՛աշխատի այս գործերուն քուլիսներուն ետին, իբրեւ դրական երեւոյթ արձանագրենք` գիտնալով, որ մեր պարտականութիւնն է, սակայն թող մարդիկ չանտեսեն եւ գրիչի մէկ շարժումով ամէն ինչ չքանդեն: Մանաւանդ չքանդեն մարդոց այն բարի հոգեվիճակն ու տրամադրութիւնը եւ զանոնք չմղեն օգտակար ըլլալու, բարեգործ ըլլալու իրենց պատրաստակամութիւնը դադրեցնելու: Մարդիկ կը հաւատան ինքնութեան ֆոնտին, որովհետեւ անիկա կը նպաստէ Լիբանանի մէջ ապրող հայութեան: Տառապեցնողը եւ յուզողը ապագայի հանդէպ որոշ յոյսի անկում ստեղծողը անտարբերութիւնն է` հայկականին նկատմամբ: Կը ներածենք օտարին բարքերը եւ կ՛ուզենք հայկականը նմանցնել օտարին, որովհետեւ անիկա աւելի հաճելի է մեզի, սակայն իրականութիւնը այդ է, որ այդ բոլորով կը խլուի մեր հայկականութիւնը: Պատմական իրականութիւն է այն, որ օտարէն մեզի ֆայտա չկայ: Ո՛ւր որ ալ ըլլանք, ի՛նչ որ ալ ընենք, Լիբանանի մէջ թէ այլուր, իւրաքանչիւր հաւաքականութիւն իր հաւաքականութիւնը կը պաշտպանէ», հաստատեց ան:

Թմրամոլութեան մասին խօսելով, երեսփոխան Բագրատունի ըսաւ, որ խորհրդարանը կ՛ուղղուի օրինականցնել հաշիշի գործածութիւնը` անոր տալով մարդկային եւ բժշկական շպար մը, որպէսզի մէկ կողմէ գոհացնեն մշակներն ու երկրագործները, իսկ միւս կողմէ` բժշկական դարմանում ապահովել: «Յստակ ըսեմ, որ Հայկական երեսփոխանական պլոքը դէմ պիտի քուէարկէ այդ օրինագիծին, որովհետեւ անիկա հայկական բարքերուն հետ խոտոր կը համեմատի, թէեւ կարգ մը երիտասարդներ դժգոհ են այս որոշումէն: Թմրեցուցիչը մարդակործան, մարդը քանդող բան է: Մտածենք, թէ ո՛վ կ՛ուզէ թմրեցուցիչը օրինականացնել եւ թմրեցուցիչի տարածման նպաստել: Կայ միտք եւ ձեռք, որ կ՛ուզէ երիտասարդութիւնը քանդել, հեռացնել առողջութենէ, հեռացնել առողջ վիճակէ, հեռացնել այն խնդիրներէն` ազգային, քաղաքական, որոնք զինք կը տառապեցնեն եւ զանոնք վերածել մարդկային բոյսերու, որպէսզի անոնք ոչինչ կարենան խօսիլ, հեռանան, ամէն ինչ մոռնան, վերածուին հիւանդանոցին մէջ թիւի մը, եւ այդ ձեռքը կարենայ իշխել Լիբանանի, այլ երկիրներու եւ այլ հաւաքականութիւններու վրայ` դառնալով բնական երեւոյթ», ըսաւ ան:

Պուրճ Համուտի մէջ ծրագիրներու մասին խօսելով` երեսփոխան Բագրատունի յայտնեց, որ քաղաքապետութիւնը արդէն իսկ սկսած է ասֆալթապատել փողոցները, «Սեն Ժագ» բնակարանային համալիրի կառուցման ընթացքը կը շարունակուի:

Երեսփոխանական գրասենեակին մասին խօսելով` Յ. Բագրատունի ըսաւ, որ յառաջիկայ երկու-երեք ամիսներուն գրասենեակը պիտի փոխադրուի «Շաղզոյեան» շէնքէն: «Շատ հաւանաբար պիտի փոխադրուի Սրբոց Քառասնից Մանկանց վարժարանի նախկին շէնքը, որ շատ աւելի լայն կարելիութիւններ ունի` տարածքային իմաստով: Հոն երեսփոխանները եւ քաղաքապետները պիտի կարենան հայրենակիցներ ընդունիլ, ընկերային ծառայութեան գրասենեակի ընդարձակում պիտի ըլլայ: Կան նաեւ այլ ծրագիրներ, որ աելի ուշ մանրամասնութեամբ կը փոխանցենք մեր ժողովուրդին: Մեր խնդրանքն է, որ ժողովուրդը այս հարցերով հետաքրքրուի, որ ժողովուրդը դերասաններով, երգիչ-երգչուհիներով հետաքրքրուելու կէսին չափ ալ հետաքրքրուի այդ հարցերով: Այդ մէկը բոլորիս համար ճիշդ կ՛ըլլայ, բոլորիս համար լաւ կ՛ըլլայ: Մենք բարդոյթներով չենք առաջնորդուիր, բոլորին գործ կայ, բոլորին տեղ կայ, պայմանաւ որ իրենց մօտեցումին մէջ ունենան հայկական մտածողութեան առաջնահերթութիւնը», եզրափակեց Յ. Բագրատունի:

Հարցազրոյցը վարեց`
ՀՈՒՐԻ ՓԱՓԱԶԵԱՆ-ԷՄՄԻԵԱՆ

Արտագրեց`
ԱՐՇՕ ՊԱԼԵԱՆ

«Ազդակ»

Յարակից լուրեր

  • «Ես երբեք չեմ փորձել հաճելի լինել մարդկանց, երբեք պոպուլիզմով չեմ զբաղւել». Քոչարեանը՝ «Bloomberg»-ին
    «Ես երբեք չեմ փորձել հաճելի լինել մարդկանց, երբեք պոպուլիզմով չեմ զբաղւել». Քոչարեանը՝ «Bloomberg»-ին

    «2rd.am»-ը ներկայացրել է ՀՀ երկրորդ նախագահ Ռոբերտ Քոչարեանի հարցազրոյցը «Bloomberg» մեդիաընկերութեանը՝ կրճատումներով: Տեքստը հայերէն թարգմանութեամբ կայքին է տրամադրել պաշտօնաթող նախագահի գրասենեակը: Գրասենեակի ղեկավարը կայքին հաղորդել է, որ ներկայացւող հատւածները ո'չ սկզբնաղբիւր ընկերութեան կայքում, ո'չ էլ հայկական ԶԼՄ-ներում չեն հրապարակւել:

  • ՀՅԴ Լիբանանի Կեդրոնական կոմիտէն այցելեց նախագահ Աունի
    ՀՅԴ Լիբանանի Կեդրոնական կոմիտէն այցելեց նախագահ Աունի

    ՀՅԴ Լիբանանի Կեդրոնական կոմիտէի պատուիրակութիւն մը, որուն մաս կազմեցին Կեդրոնական կոմիտէի ներկայացուցիչ, երեսփոխան Յակոբ Բագրատունի եւ զբօսաշրջութեան նախարար Աւետիս Կիտանեան, երէկ այցելեց հանրապետութեան նախագահ զօր. Միշէլ Աունի: 

  • Չէի ցանկանայ, որ արհեստական սահմանազատումները վերածւէին իրական սահմանազատումների
    Չէի ցանկանայ, որ արհեստական սահմանազատումները վերածւէին իրական սահմանազատումների

    «Առաւօտ»-ի զրուցակիցն է ՀՅԴ Բիւրոյի անդամ, ՀՅԴ խմբակցութեան պատգամաւոր Սպարտակ Սէյրանեանը:

  • Արամների օրինակը պէտք է վարակիչ դառնայ մեր իշխանաւորների համար
    Արամների օրինակը պէտք է վարակիչ դառնայ մեր իշխանաւորների համար

    «Ապառաժ»-ի զրուցակիցն է անւանի պատմաբան, հայագէտ, խմբագիր, ՀՅԴ Բիւրոյի նախկին անդամ, ՀՅԴ կուսակցութեան արխիւների գիտակ Երւանդ Փամբուկեանը: Նա hայոց պատմութեան եւ հայագիտութեան վերաբերեալ շուրջ երեք տասնեակ գրքեր է կազմել ու խմբագրել: Երւանդ Փամբուկեանի աշխատասիրութեամբ հրատարակւել է «Նիւթեր Հ. Յ. Դաշնակցութեան պատմութեան համար» խորագրով փաստաթղթերի ժողովածուի 10 հատորներ: 

  • Լուրջ վտանգ է սպառնում ազգային արժեհամակարգին
    Լուրջ վտանգ է սպառնում ազգային արժեհամակարգին

    Միմեանց վիրաւորելը եւ վարկաբեկելը վերջին շրջանում սովորական երեւոյթ են դարձել յատկապէս սոցցանցերում եւ էլեկտրոնային լրատւամիջոցներում: Այս ամէնը սովորաբար կատարւում է` ելնելով «յեղափոխական» դիրքերից: Հրապարակախօս, արձակագիր Հրաչուհի Փալանդուզեանը ներկայացնում է խնդրոյ առարկայ յիշեալ հարցերի մասին իր տեսակէտն ու մօտեցումները:

Ամենաշատ ընթերցւած

Քւէարկութիւն

Կը յաջողւի՞ արդեօք Արմէն Սարգսեանին նոր որակ մտցնել ՀՀ քաղաքական կեանքում:

Եղանակ

Հեղինակություն © 2011-2017 «ԱԼԻՔ» Օրաթերթ։ Բոլոր իրավունքները պահպանված են։