Հա
23/02/2019 - 08:30

Ով տեսել է գաղթը, երբեք չի մոռանայ. Արգենտինայում մահացել է Ցեղասպանութիւնը վերապրած հայը

Հայոց ցեղասպանութեան վերջին ականատեսներից մէկը արգենտինական մամուլին պարբերաբար պատմել է իրենց ապրած սարսափի մանրամասները։

106 տարեկանում կեանքից հեռացել է Հայոց Ցեղասպանութիւնը վերապրած վերջին մոհիկաններից մէկը։ Լուսին Բերեջիկեան-Խաչերեանը մահացել է փետրւարի 20-ին Արգենտինայում։

«alikonline.ir» - Հայոց ցեղասպանութեան վերջին ականատեսներից մէկը արգենտինական մամուլին պարբերաբար պատմել է իրենց ապրած սարսափի մանրամասները։

106 տարեկանում կեանքից հեռացել է Հայոց Ցեղասպանութիւնը վերապրած վերջին մոհիկաններից մէկը։ Լուսին Բերեջիկեան-Խաչերեանը մահացել է փետրւարի 20-ին Արգենտինայում։ Գրում է «Sputnik» Արմենիան:

Լուսինը ծնւել է 1913 թ.-ի յունւարի 7-ին, Արեւմտեան Հայաստանի Այնթապ գաւառում։ «Աւելի լաւ է ոչինչ չյիշել: Երբ յիշում եմ, չեմ կարողանում քնել»,- ասել է նա 2015-ին` Հայոց Ցեղասպանութեան հարիւրամեակին «Telefé Noticias»-ին տւած հարցազրոյցում: Փոքրիկ Լուսինն իր ընտանիքի հետ հայրենի գիւղը թողել ու գաղթական էր դարձել Օսմանեան կայսրութեան կողմից իրականացրած Ցեղասպանութեան ու հայերի տեղահանման պատճառով։

Հայրը` Աբրահամը, ոսկերիչ էր։ Խառնակ տարիներին նա իր աւագ որդիներին ուղարկում է Սիրիա։ Շուտով, ցաւօք, Աբրահամը հիւանդանում է։ Ազգութեամբ թուրք նրա մի քանի ընկերները փորձում են օգնել հային։ Նրանք կառք են գտնում, որպէսզի Աբրահամն ընտանիքով կարողանայ փախչել: «Երբ մենք ճանապարհ էինք ընկել, զինւորականները կանգնեցրին կառքը եւ բոլորիս իջեցրին: Նրանք մեզնից ոսկի էին պահանջում: Մայրս մի քանի ոսկու ձուլակտոր էր թաքցրել բարձերի մէջ։ Զինւորները քրքրեցին ու ստուգեցին մեր իրերը եւ գտան ոսկիները. նրանք ուզում էին մեզանից խլել ամէն ինչ: Մայրս սկսեց լաց լինել, նա ասում էր`ինչպէ՞ս մենք կապրենք առանց այդ խնայողութիւնների: Ճամփորդութեան համար մենք որոշ սնունդ ունէինք, որը նրանք նոյնպէս վերցրին: Մնացինք առանց ուտելիքի, բայց կարողացանք հասնել Հալէպ: Մայրս չփրկւեց: Նա յղի էր, արիւնահոսութիւն սկսւեց, եւ մայրս մահացաւ ճանապարհին»,- պատմել է Լուսինը պարբերականին:

Յետոյ, Առաջին Համաշխարհային պատերազմի աւարտին նրանք մեծ յոյսով ու ակնկալիքով վերադառնում են իրենց գիւղ: Այն աւերակների էր վերածւել... Թուրքական իշխանութիւնները նրանց գնացք են նստեցնում եւ կրկին աքսորում:

Լուսինը յիշում է. «Գնացքը կանգ առաւ մի անհիւրընկալ եւ խաւար վայրում: Հայրս  ոսկի տւեց պահակին, որպէսզի մեզ թոյլ տայ գնանք: Դա մի ամայի վայր էր: Մենք սկսեցինք քայլել դէպի միակ լոյսը, որ տեսանելի էր: Երբ հասանք, տեսանք, որ դա մի հսկայական պահեստ էր, որը լի էր հայերով: Բոլորը իրար սեղմւած էին: Մի քանի օր այնտեղ անցկացնելուց յետոյ հայրս ասաց, որ մենք չենք կարող այստեղ մնալ: Նա որոշեց գնալ Դամասկոս: Ճանապարհին հանդիպում էինք մարդկանց, որոնք նոյնպէս փախչում էին: Մի կնոջ եմ յիշում, որն անդադար լալիս էր. նրա երեխաներն ու ամուսինը սպանւել էին: Հայրս նրան խնդրեց, որ հոգ տանի իմ մասին, քանի որ ես ամենափոքրն էի: Եւ այդ կինն ինձ խնամում էր դէպի Դամասկոս ողջ ճանապարհի ընթացքում»:

Հայրը` Աբրահամը, մահանում է Դամասկոսում, իսկ եղբայրներն այդ ժամանակ արդէն մեկնել էին Արգենտինա: Լուսինը եւ նրա աւագ քոյրը մնում են Դամասկոսում, մինչեւ նրա 16 տարին լրանալը եւ միայն 1929 թ.-ին  որոշում են մեկնել Հարաւային Ամերիկա:

«Նա, ով տեսել է գաղթն ու Ցեղասպանութիւնը, երբեք չի կարող մոռանալ դա: Մենք շատ վատ ժամանակներ ենք ապրել առանց մօր ու առանց հօր: Ցեղասպանութիւնը երբեք չի մոռացւի»,- ասել է նա «La Nación» պարբերականի հետ հարցազրոյցի ժամանակ:

Լուսին Բերեջիկեան-Խաչերեանը պատմել է, որ ինքնուրոյն է սովորել իսպաներէն խօսել, երբ ժամանել էր երկիր եւ բնակութիւն հաստատել Բուէնոս Այրէսի Պալերմոյի թաղամասում:

Յարակից լուրեր

  • 102 տարեկան հասակում մահացել է Լուվրի բուրգի ստեղծողը
    102 տարեկան հասակում մահացել է Լուվրի բուրգի ստեղծողը

    102 տարեկան հասակում մահացել է չինական ծագմամբ ամերիկացի ճարտարապետ Իւեմին Բէյը, որը յայտնի է, մասնաւորապէս, որպէս Լուվրի բուրգի ստեղծող:

  • Շեշտուեցաւ Արցախին յաւելեալ աջակցութիւն ապահովելու կարեւորութիւնը
    Շեշտուեցաւ Արցախին յաւելեալ աջակցութիւն ապահովելու կարեւորութիւնը

    Մինչ Միացեալ Նահանգներու Ծերակոյտին եւ Ներկայացուցիչներու տան յանձնախումբերը 2020 տարեշրջանի ամավարկի մանրամասնութիւնները կը վերջնականացնեն, Ամերիկայի Հայ Դատի յանձնախումբի ներկայացուցիչները, ընկերակցութեամբ Արեւելեան թեմի առաջնորդ Անուշաւան արք. Դանիէլեանի, շարք մը քոնկրեսականներու հետ խորհրդակցութիւններ ունեցան Հայաստանի եւ Արցախի Հանրապետութիւններուն ամերիկեան յաւելեալ աջակցութիւն ապահովելու, Միացեալ Նահանգներու եւ Հայաստանի միջեւ ռազմավարական համագործակցութիւնը սերտացնելու եւ Հայոց Ցեղասպանութիւնը ճանչնալու եւ յիշատակելու պատեհ քաղաքականութիւն մը որդեգրելու նպատակով։

  • Մեր առանցքային նպատակը Թուրքիայի կողմից Ցեղասպանութեան ճանաչումն է
    Մեր առանցքային նպատակը Թուրքիայի կողմից Ցեղասպանութեան ճանաչումն է

    Հայոց Ցեղասպանութեան 104-րդ տարելիցի կապակցութեամբ «Ապառաժ»-ը զրուցել է ՀՅԴ Եւրոպայի Հայ Դատի գրասենեակի հաղորդակցութեան պատասխանատու Յարութ Շիրինեանի հետ:

  • Արաբական աշխարհում Հայ Դատին նպաստող ալիք է բարձրացել
    Արաբական աշխարհում Հայ Դատին նպաստող ալիք է բարձրացել

    Հայոց Ցեղասպանութեան հարցը վերջերս Միջին Արեւելքի երկրներում առաւել շատ է շօշափւում: Այդ ուղղութեամբ տարւող աշխատանքների, ինչպէս նաեւ Միջին Արեւելքում Թուրքիայի ազդեցութեան կապակցութեամբ «Ապառաժ»-ը զրուցել է ՀՅԴ Միջին Արեւելքի Հայ Դատի գրասենեակի պատասխանատու Վեռա Եակուբեանի հետ:

  • Թուրքիան վախենում է արդարադատութիւնից
    Թուրքիան վախենում է արդարադատութիւնից

    «Առաջին լրատւական»-ի հետ զրոյցում խօսելով Իտալիայի եւ Պորտուգալիայի խորհրդարանների կողմից ընդունւած բանաձեւերի մասին՝ ԱՄՆ Հայ Դատի յանձնախմբի գործադիր տնօրէն Արամ Համբարեանը ընդգծեց, որ ամէն մի նոր երկրի կողմից Հայոց Ցեղասպանութեան ճանաչումով Թուրքիան գնալով աւելի է մեկուսանում:

Հեղինակություն © 2011-2017 «ԱԼԻՔ» Օրաթերթ։ Բոլոր իրավունքները պահպանված են։