Հա

Գաղափարական

08/12/2012

Զեկուցաբեր՝ ՀՅԴ Եւրոպայի Հայ Դատի գրասենեակի պատասխանատու Գասպար Կարապետեան

(Շարունակութիւն նախորդ համարից)

altՀՀ դեսպանութիւն
ՀՀ դեսպանութիւնը Բելգիոյ եւ Լուքսեմբուրգի մէջ, նաեւ ԵՄ-ի մօտ ալ ներկայացուցչութիւնն է։ Կը գործէ նաեւ NATO-ի մօտ դեսպանութիւնը։ ԵՄ-ի մօտ դեսպանութեան հետ (դեսպան՝ պրն. Աւետ Ադոնց), ունինք լաւ գործակցութիւն։ Մնայուն յարաբերութեան մէջ ենք, իրար տեղեկութիւններ կը փոխանցենք, յաճախ միասին կը ծրագրենք Եւրոխորհրդարանէն ներս հետեւելիք մարտավարութիւնը հարցի մը շուրջ կամ հակազդելու թուրքերու եւ ադրբեջանցիներու յարձակումներուն եւ ապակողմնորոշիչ քարոզչութեան։ Անշուշտ, կան պարագաներ ալ, երբ տւեալ հարցի մը շուրջ մեր հետապնդումները ՀՀ դեսպանութեան առաջնահերթութեան ծիրէն ներս չեն։ Այդ պարագային մենք առանձին կը գործենք։

Գործունէութիւն
ԵՀԴՅ գրասենեակի գործունէութեան մարզերը հետեւեալներն են.
1- Հետեւիլ մօտէն գործարկւելիք բանաձեւերուն, Եւրոխորհրդարանին կողմէ, որոնք կապ ունին Թուրքիոյ, Ադրբեջանի կամ Հայաստանի ու Արցախի հետ: Թէ՛ նախնական ընթացքին երբ զեկուցաբերը կը պատրաստէ զեկուցումը, եւ թէ՛ ընթացքին մինչեւ լիագումար նիստին գործարկւիլը:
Եթէ մեզի համար ոչ-նպաստաւոր կէտեր կան, փորձել փոխել անոնք, բարեկամ երեսփոխաններու ճամբով կամ հակազդել ադրբեջանցիներուն եւ թուրքերուն կողմէ եղած հակահայ առաջարկութիւններու եւ կամ ուղղակիօրէն մեր կողմէ առաջարկւած կէտերով:
*Մեր նախաձեռնութեամբ՝ բարեկամ եւրոերեսփոխանները կը կատարեն հարցադրումներ՝ Եւրոպական միութեան (ԵՄ) յանձնաժողովին՝ ուզելով բացատրութիւններ՝ զանազան հարցերու շուրջ կամ կատարելով դիտողութիւններ՝ ԵՄ կեցւածքի մը համար: Օրինակ՝ երբ վերջերս Զարաքօլու ձերբակալւեցաւ Թուրքիոյ մէջ, եղաւ հարցադրում ԵՄ յանձնաժողովին նախագահ Barroso-ին՝ պահանջելով, որ ԵՄ միջամտի, որպէսզի Զարաքօլու ազատագրւի: Նաեւ երբ տեղի կունենար ԵՄ-Թուրքիա միացեալ խորհրդարանական յանձնախումբին նիստը՝ Բրիւսէլի մէջ, կարծր արտայայտութիւններ եղան երկու երեսփոխաններու, Թուրքիոյ հանդէպ մեր խնդրանքներէն ետք:

2- Գործակցութիւն շրջանային ՀՅԴ ՀԴ յանձնախումբերուն հետ:
* Մեր կապն ու գործակցութիւնն անմիջական է, բոլոր շրջանային ՀՅԴ ՀԴ յանձնախումբերուն հետ՝ թէ՛ ուղղակի յարաբերութիւններով, եւ թէ՛ պարբերաբար մեր կողմէ ղրկւած տեղեկատւական գրութիւններով:
Սակայն, յաճախ հարկ կը զգացւի, որ համաեւրոպական առումով մեր ՀԴ յանձնախումբերն ալ աշխատանք տանին եւրոերեսփոխաններու կամ ազգային երեսփոխաններու հետ: Օրինակ՝ 2011-ի վերջաւորութիւն թուրքական ծագումով շւեդացի Մեհմեդ Քաբլան (Կանաչներու կուսակցութիւն) բանաձեւի առաջարկ ներկայացուց Շւեդիոյ խորհրդարանին՝ Արցախի հարցին շուրջ՝ ներկայացնելով Ադրբեջանի դիրքերը: Բացի տեղական համայնքի գրած հակազդեցութեան նամակէն՝ մենք մեր ծանօթութիւններով, գործակցութեամբ Շւեդիոյ կարգ մը ընկերներու եւ համակիրներու, ինչպէս նաեւ Յունաստանի մեր ընկերներուն հետ (յոյներուն առնչութեամբ Շւեդիոյ մէջ), յաջողեցանք, որ խորհրդարանը մերժէ Քաբլանի բանաձեւումը, այլ, ընդհակառակը, կայացնէ այլ բանաձեւում մը՝ յայտնելով իր զօրակցութիւնը ՄԻՆՍԿ-ի խումբի աշխատանքներուն:
NATO-ի Խորհրդարանական վեհաժողովը Բուխարեստի մէջ պիտի քննէր Արցախի հարցը՝ զեկուցաբեր նշանակելով բուլղարացի երեսփոխան Ասէն Ակովը:
Գործակցաբար Բուլղարիոյ ՀԴ յանձնախումբերու հետ՝ աշխատանք տարինք՝ թէ՛ ուղղակի Ակովի հետ, եւ թէ՛ այլ իր մօտ անձերու հետ եւ Ակով պատրաստեց մեզի համար դրական զեկուցում մը:
ԵԱՀԿ-ի (OSCE) Խորհրդարանական վեհաժողովը, Dubrovnik-ի մէջ, պիտի օրակարգի հարց ունենար Արցախի հիմնախնդիրը: Անմիջապէս բոլոր մեր շրջանները, մեր կողմէ համադրութեամբ, մինչեւ իսկ ԱՄՆ եւ Կանադա, կայացուցին հարկաւոր յարաբերութիւնները՝ ժողովին մասնակցելիք կարեւոր ազգային երեսփոխաններուն հետ՝ խնդրելով, որ խօսք առնեն եւ ներկայացնեն մեր դիրքերը:
Արդիւնք՝ միայն երկու երեսփոխան Ալիեւներուն կեցւածքը պաշտպանեցին, իսկ տասնեակէ աւելի երեսփոխաններ ներկայացուցին մեր մօտեցումները:
Նշելի է, որ վերեւի երկու պարագաներուն ալ ՀՀ Ազգային ժողովի համապատասխան պատւիրակութիւններու ղեկավարները խնդրած էին ընկ. Վահան Յովհաննիսեանին, որ ապահովինք դրական կեցւածքները:

3- Հանդիպումներ
* Բացի յատուկ հարցերու քննութեան պարագային կատարւած հանդիպումներէն՝ կը կատարենք նաեւ հանդիպումներ, նախապէս ծրագրման մը վրայ, երեսփոխաններու հետ՝ իրենց ներկայացնելով, բերանացի եւ յատուկ dossier-ով, բոլոր մեր հիմնախնդիրները:
* Մնայուն յարաբերութեան եւ գործակցութեան մէջ ենք Արցախի Եւրոպայի զանազան երկիրներուն մէջ գործող ներկայացուցիչներուն հետ:

4- Հրատարակչական
* Վերահրատարակեցինք ՀՅԴ Բիւրոյի կենտրոնական գրասենեակի հրատարակած «TOWARDS A FAIR RESOLUTION», Արցախի հարցին շուրջ պրակը:
«NEW EUROPE» Եւրոպական հաստատութիւններէն ներս ազդեցիկ շաբաթաթերթին մէջ յաջողեցանք, որ լոյս տեսնին երկու յօդւածներ: Մին՝ Սումգայթի շուրջ՝ գրւած «Գոլոս Արմենիի» լրագրողի մը կողմէ, իսկ միւսը՝ ամբողջ էջ մը, Հայկական Հարցին շուրջ՝ գրւած De Zoyoo-ի կողմէ:

5- Ներկայութիւն միջոցառումներու
* Թէ՛ Եւրոխորհրդարանէն ներս, եւ թէ՛ զանազան վայրերու մէջ ամէն ամիս տեղի կունենան բազմաթիւ զրուցողական միջոցառումներ: Մենք կը ջանանք միշտ ներկայ ըլլալ այլ միջոցառումներուն, որոնք կրնան մեզի համար յատուկ նշանակութիւն ունենալ: Առիթը կունենանք մասնակցելու զրոյցին եւ ներկայացնելու մեր տեսակէտները, եւ թէ՛ հակազդելու ադրբեջանցիներուն կամ թուրքերուն: Օրինակ՝ երկու առիթներով հակազդեցինք եւ ձախողեցուցինք Խոջալուի շուրջ միջոցառում կատարւելուն եւ իբր թէ հոնկէ փախստականի մը ներկայացման:

6- EURONEST (Եւրոպայի դրացիութիւն Արեւելք)
ԵՄ-ի հետ համագործակցութեան խորացման Հայաստանի համար հիմնական մարմիններէն մին EURONEST-ն է: Կը բաղկանայ վեց երկիրներէ՝ Հայաստան, Վրաստան, Ադրբեջան, Մոլդովա, Ուկրայինա եւ Բելոռուսիա: Վերջինի մասնակցութիւնը ներկայիս սառեցւած է՝ նկատի ունենալով երկրին մէջ տիրող կացութիւնը: EURONEST ունի նաեւ Խորհրդարանական վեհաժողով՝ բաղկացած 120 երեսփոխաններէ, 60-ը ԵՄ-ի կողմէ եւ 60-ը 10-ական հոգի՝ այժմ 5 երկիրներէն: Այս մարմինը կը գործէ յանձնաժողովներով եւ լիագումար նիստերով: Հայկական պատւիրակութեան կողմէ EURONEST-ի Բիւրոյի անդամ Վահան Յովհաննիսեանի առաջարկով, մեր գրասենեակի երկու աշխատակիցները կը մասնակցին հայկական պատւիրակութեան քարտուղարութեան եւ կօժանդակեն անոր աշխատանքներուն՝ թէ՛ Բրիւսէլի, եւ թէ՛ Հայաստանի մէջ կայացած հանդիպումներուն:

7- Մամլոյ յայտարարութիւններ-նամակներ
Մեր գրասենեակը իւրաքանչիւր պարագային, որ մեր հարցերուն հետ կապւած որեւէ հոլովոյթ մը տեղի ունենայ, կը հրապարակէ մամլոյ յայտարարութիւններ՝ 3 լեզուներով (հայերէն, անգլերէն, ֆրանսերէն)՝ լուսաբանելով հարցին շուրջ, հակազդելով իբրեւ հարկաւոր է մեզի դէմ քւէարկողներու կամ ալ կատարելով վերլուծում՝ տւեալ հարցի մը շուրջ:
Յստակ պարագաներու կը ղրկենք նաեւ նամակներ՝ իշխանութեան մը կամ անձի մը՝ պահանջելով բացատրութիւններ, կատարելով առաջարկութիւններ եւլն.: Օրինակ՝ այս օրերուն նամակ կը ղրկինք Գերմանիոյ մէջ ՀՀ պատւոյ հիւպատոս դոկտ. Բերիօ Ֆերային, որ Գերմանիոյ CDU կուսակցութեան անդամ է (Merkel-ի կուսակցութեան)՝ խնդիրով իրմէ, որ միջամտէ եւ իրենց երիտասարդական բաժնին մէջ մեզի համար ժխտական բանաձեւում մը հաստատէ:

8- Միջոցառումներ
Եւրոպայի Հայ Դատի գրասենեակը, պարբերաբար, նկատի ունենալով նաեւ մեր սահմանափակ տնտեսական եւ մարդուժի կարելիութիւնները, կը կազմակերպէ միջոցառումներ՝ Եւրոպական խորհրդարանէն ներս:
Այսպէս՝ 2004-ին եւ 2007-ին կազմակերպւեցան եւրոպահայութեան Ա+Բ համագումարները, որոնց ընթացքին տեղի ունեցան զրոյցներ՝ մեր հիմնախնդիրներուն շուրջ՝ մասնակցութեամբ ներկայացուցիչներու եւրոպական բոլոր մեր համայնքներէն, ինչպէս նաեւ հրաւիրեալ օտար քաղաքական եւ ակադեմական դէմքերու:
2008-ին կազմակերպւեցաւ միջոցառում՝ Ցեղասպանութեան ժխտումին շուրջ՝ մասնակցութեամբ հրեաներու եւ ռուանդացիներու:
2008-ին ԵՄ ընդունեց որոշում-շրջագիծ մը, որ կը դատապարտէր ցեղասպանութիւններու ժխտումը, ԵՄ երկիրներէն ներս՝ պահանջելով իր անդամ երկիրներէն, որ իրենք ալ ընդունին նման օրէնք: Այս օրէնքի ընդունման մէջ մեծ դերակատարութիւն ունեցաւ մեր գրասենեակը: Նշելի է, որ այս օրէնքին վրայ նաեւ որոշ չափով յենւեցաւ Ֆրանսիան:
* 2011 թ. դեկտ. 8-ին Բրիւսէլի մէջ վերլուծական կենտրոնի մը հետ գործակցութեամբ կազմակերպեցինք մասնակիցներու ներկայութեամբ զանազան երկիրներէ զրոյց մը՝ Հարաւային Կովկասի եւ հիմնականօրէն Արցախի հարցին շուրջ: Մեր կողմէ մասնակցեցաւ ընկ. Կիրօ Մանոյեան:
Յաջորդ օրը «KENT» համալսարանի Քաղաքական գիտութեանց բաժնէն ներս կազմակերպեցինք զրոյց մը՝ մասնակցութեամբ Գերմանիոյ մէջ Արցախի ներկայացուցիչ պրն. Յարութիւն Գրիգորեանի եւ ուսանողներու միջեւ:
Իսկ դեկտ. 10-ին մեր գրասենեակէն ներս կազմակերպեցինք սեմինար՝ Եւրոպայի բոլոր մեր շրջաններու մասնակցութեամբ:
Դասախօսեցին Կիրօ Մանոյեան եւ Արցախի օրակարգին շուրջ՝ Յարութիւն Գրիգորեան:

(Շար. 2 եւ վերջ)

 
Հեղինակություն © 2011-2017 «ԱԼԻՔ» Օրաթերթ։ Բոլոր իրավունքները պահպանված են։