Հա

Գաղափարական

Կիրակի, 27 Յուլիսի 2014 10:20

Յուլիս 27-ի գործողութիւնը՝ ժամ առ ժամ

1983 թւականի յուլիսի 27-ին աշխարհի ուշադրութիւնը Հայ Դատին սեւեռելու նպատակով՝ Հայ յեղափոխական բանակի (ՀՅԲ) հինգ անդամներ՝ Վաչէ Տաղլեանը, Սեդրակ Աճեմեանը, Սիմոն Եահընեանը, Արա Քրջլեանը եւ Սարգիս Աբրահամեանը յարձակւում են թուրքական դեսպանատան վրայ: Յարձակման պահին թուրք զինւորի կրակոցից զոհւում է Սիմոն Եահընեանը, իսկ միւս չորսին յաջողւում է մտնել դեսպանատան տարածք, որտեղ երկու պայթիւն են իրականացնում:

1983 թւականի յուլիսի 27-ին աշխարհի ուշադրութիւնը Հայ Դատին սեւեռելու նպատակով՝ Հայ յեղափոխական բանակի (ՀՅԲ) հինգ անդամներ՝ Վաչէ Տաղլեանը, Սեդրակ Աճեմեանը, Սիմոն Եահընեանը, Արա Քրջլեանը եւ Սարգիս Աբրահամեանը յարձակւում են թուրքական դեսպանատան վրայ: Յարձակման պահին թուրք զինւորի կրակոցից զոհւում է Սիմոն Եահընեանը, իսկ միւս չորսին յաջողւում է մտնել դեսպանատան տարածք, որտեղ երկու պայթիւն են իրականացնում:

Հայ յեղափոխական բանակը նամակ էր ուղարկել մի քանի լրատւամիջոցների խմբագրութիւններ՝ ուղղւած բոլոր երկրների կառավարութիւններին, համաշխարհային հանրութեանը. «Իմացէք՝ մենք ինչ ենք անում: Ազատասէր հայ երիտասարդները որոշել են անգործ չսպասել: Մենք ամէն ինչ կորցրել ենք եւ այդ պատճառով՝ որոշել ենք օդ բարձրացնել այդ շէնքն ու մնալ դրա տակ: Սա ինքնասպանութիւն ու խելագարութիւն չէ, այլ՝ բարձրագոյն նւիրատւութիւն՝ ազատագրական պայքարին: Թող համաշխարհային հանրութիւնը մեզ արկածախնդիր անւանի կամ ահաբեկիչ ու դահիճ՝ ոչինչ: Մենք որոշել ենք ուժի դիմել, որովհետեւ թուրքական իշխանութիւնն ու այլ երկրներ, որոնք պաշտպանում են այդ իշխանութեանը, ոտնահարում են հայ ժողովրդի իրաւունքները: Հայ ժողովուրդը երկար է սպասել, որ միջազգային դատարանը գտնի Հայկական Հարցի լուծումը: Հայ ժողովրդի ինքնակողմնորոշման միակ ելքը զինւած պայքարն է: Նախնիների ազատ եւ անկախ հայրենիքում ապրելն ու զարգանալը հայ ժողովրդի իրաւունքն է»:
10:30- Հինգհոգանոց խումբ մտաւ Լիսբոնի թուրքական դեսպանատան շրջանակը:

10:45- Դեսպանատան պահակների հետ բախում ունենալուց յետոյ՝ դռան շեմքին ընկաւ նրանցից մէկը:

11:00- Զօրաւոր պայթիւն ու հրաձգութեան ձայներ են լսւում գրաււած շէնքից:

11:35- Խումբը հեռախօսով յայտարարեց, որ ոստիկանութեան միջամտութեան դէպքում՝ շէնքը կը պայթեցւի:

12:00- Շէնքի վերեւի յարկում սկսւում է հրդեհը:

12:15- Ոստիկանութիւնը, շրջապատելով թաղը, իր «մասնաւոր ուժեր»-ով փակում է դեսպանատան երթեւեկելի ուղիները: Կցորդի վիրաւոր կինը եւ զաւակը դուրս եկան շէնքից:

12:30- Փարիզի եւ Լիսբոնի մի քանի օրաթերթեր ստանում են գործողութեան ստանձնման նամակ՝ Հայ յեղափոխական բանակի կողմից, որում յայտարարւում էր. «Որոշել ենք պայթեցնելով դեսպանատան շէնքը՝ զոհել մեզ փլատակների տակ»:

13:00- Շէնքի վերի յարկը բոցերի մէջ է գտնւում:

13:45- Ոստիկանութիւնը յարձակւում է շէնքի վրայ: Մի քանի րոպէ հրաձգութիւնից յետոյ՝ լսւում են ուժեղ պայթիւններ:

14:00- Ոստիկանութիւնը շէնք մտնելով, փլատակների տակ գտնում է 5 ածխացած դիակներ:

14:45- Պետական աղբիւրները պաշտօնապէս յայտարարեցին գործողութեան աւարտը՝ յայտարարելով «Խմբի անդամները ռումբի պայթիւնով ինքնասպան դարձան»:

19 սեպտեմբերի 1983- Հինգ հերոսների մարմինները հասնում են Լիբանան:

20 սեպտեմբերի 1983- Հազարաւոր հայերի ներկայութեամբ Բէյրութի եկեղեցում կատարւում է հինգ յեղափոխականների յուղարկաւորութիւնը:
Սա ինքնասպանութիւն չէր, ոչ էլ՝ խելագարութեան արտայայտութիւն: Սա զոհաբերութիւն է ազատութեան բագինին:

 

140727c01aՍիմոն Եահընեան
Լռակեաց, համեստ, ծառայասէր եւ ընկերային այս տղան ծնած է Բէյրութ, 1962 մարտի 1-ին, հայեցի եւ գաղափարական մթնոլորտով ընտանիքի մը մէջ:
Մէկ տարի կը յաճախէ Ազգային «Կիլիկեան» վարժարանը, ապա ընտանիքին հետ կը փոխադրւի Այնճար, ուր կը յաճախէ ազգային «Յառաջ-Գ. Գիւլբենգեան» կոլէջը, ուր կը մնայ մինչեւ 8-րդ դասարան: Ընտանիքին հետ Բէրութ փոխադրւելէն ետք՝ կը յաճախէ նախ ազգային «Ս. Խանամիրեան» եւ ապա՝ ազգային «Լ. եւ Ս. Յակոբեան» կոլէջները, ուր կը մնայ մինչեւ 10-րդ դասարան: Ուսումը ձգելէ ետք՝ կը հետեւի արհեստի եւ կը սորվի ինքնաշարժի մեքենաներու նորոգութիւն:
Նկարագրով լռակեաց ու պարզ՝ ան միշտ գուրգուրոտ էր իր շրջապատին նկատմամբ, մասնաւորաբար՝ իր ընտանիքին: Ան շատ կը սիրէր մանուկները եւ անոնց հետ կը զբաղէր իր ազատ ժամերուն: Անոնց կը սորվեցնէր յեղափոխական երգեր՝ բացատրելով անոնց հետ կապւած դէպքերու պատմութիւնը:
Մանկութենէն սիրած էր զէնքը: Իսկ պատանեկան տարիքին արդէն իսկ կը յայտարարէր, թէ միայն զէնքով կայ հայոց փրկութիւն…
Վերջին շրջանին փոփոխութիւն կը կրէ անոր նկարագիրը. Ան աւելի եւս գուրգուրոտ կը դառնայ: 16 յուլիսի 1983-ին, նախքան տունէն մեկնիլը, կը սպասէ ընտանիքի բոլոր անդամներուն տուն վերադարձին եւ կը մեկնի տունէն: Ընտանիքը այլեւս ոչ մէկ տեղեկութիւն կը ստանայ Սիմոնէն մինչեւ հինգշաբթի, 28 յուլիսը, երբ թերթերէն կը տեղեկանայ պատահածի մասին:


Վաչէ Տաղլեան140727c01b
«Ես բնական մահով պիտի չմեռնիմ, զոհը պիտի չըլլամ ճակատագրի խաղերուն: Ես Հայ Դատի զինւոր եմ, կեանքս պիտի զոհեմ այդ ճամբուն վրայ»:
Ծնած է 1964 հոկտեմբերի 8-ին, Բէյրութ, հայաշունչ ընտանիքի մը մէջ: Հայրը կըլլայ իր առաջին դաստիարակը, որ Վաչէի մէջ կարթնցնէ ազգին սէրը եւ Հայ Դատի համար պայքարելու ոգին:
Կը յաճախէ թաղին ազգային վարժարանը, ուր իր մէջ աւելի եւս կը թրծւի ազգային նկարագիրը: Տակաւին պատանի՝ արդէն իսկ ծայր կառնէ Լիբանանի երկարամեայ պատերազմը: Հետագային ինքն ալ կը մասնակցի պահակութեան գործին:
Սակայն, հայութեան ծառայելու իր բաղձանքը, որ պատանի տարիքին կը դրսեւորւէր պահակութեան ճամբով, գոհացում չի տար անոր եւ գաղափարական կազմաւորման ճամբով կուզէ անցնիլ ուղղակի գործօն պայքարի:
Արձակուրդի մը համար տունէն կը մեկնի 18 յուլիսին՝ ըսելով, թէ 15 օրով կուզէ Յունաստան երթալ: Այդ կըլլար իր վերջին մեկնումը:

 

140727c01cՍարգիս Աբրահամեան
«Սիրելի մայրս, ես նորէն կերթամ. Ետեւէս մէկուն մի՛ հարցնէք, որովհետեւ չեն գիտեր: Ես կապ կը պահեմ»: Այս եղաւ Սագոյին վերջին պատգամ-երկտողը:
Ան ծնած է 23 փետրւարի 1962-ին, Բէյրութ: Իր նախակրթութիւնը կը ստանայ Հայ կաթողիկէ «Մեսրոպեան» վարժարանին մէջ, որմէ ետք միջնակարգ ուսման համար կը մտնէ «Ս. Գրիգոր Լուսաւորիչ» ճեմարանը: …Ուսման շրջանը կէս կը ձգէ, երբ հայրը կը մահանայ 1974-ին եւ տան ապրուստի հոգը կը մնայ իր վրայ: Կը դիմէ արհեստի, որուն մէջ շատ արագ կը յառաջադիմէ եւ քանի մը տարի ետք արդէն կը մտածէ անհատական գործի ձեռնարկելու մասին:
Յաճախ արկածի կը հանդիպէր: Վերջին օրերուն ան ինկած էր մոտոցիկլետէն եւ կոտրած՝ աջ ոտքին ոսկորը: Ստիպւած՝ երկար ատեն ոտքը գաճի մէջ պահած էր: Սակայն, ապաքինման շրջանը տակաւին չաւարտած՝ կը դիմէ բժիշկին, որպէսզի քակէ գաճը: Բժիշկը կը մերժէ: Բժիշկին խօսքին կարեւորութիւն չի տար եւ ինք անձամբ կը քակէ գաճը: Երկու օր մասաժի կերթայ եւ երրորդ օրը՝ 22 յուլիսի 1983-ի առաւօտուն նոյն պատճառով կը մեկնի տունէն եւ այլեւս չի վերադառնար: Քանի մը օր ետք եղբայրը Սագոյին երկտողը կը գտնէ գրադարանին մէջ: Սակայն, այս անգամ ան բնաւ պիտի չվերադառնար:

 

Արա Քրջլեան140727c01d

«Քանի որ հայ ծնած եմ՝ ժամանակ չունիմ անհատական կեանքիս մասին մտածելու: Եթէ դատ ունեցող ժողովուրդի մը զաւակը չըլլայի, այդ պարագային կը մտածէի վայելքներու շուրջ»: Այս խօսքն էր, որ Արան միշտ կը կրկնէր եւ այս ճամբուն վրայ ալ ան արհամարհեց ամէն ինչ, մինչեւ իսկ կեանքը:
Ծնած է 8 յուլիսի 1963 թ., Բէյրութ: Նախ կը յաճախէ ազգային «Մարտիկեան» վարժարանին մանկապարտէզը եւ ապա՝ ազգային «Ս. Խանամիրեան» կոլէջ, որու ընթացքը չի կրնար աւարտել՝ հօրը մահւան պատճառով: Տան պատասխանատւութիւնը, սակայն, անոր մոռցնել չի տար Հայ Դատի հանդէպ իր ունեցած պարտաւորութիւնները: Ազգային իր գիտակցութեան ներշնչման աղբիւրը եւ մղիչ ուժը կըլլայ իր մայրը, որ իրեն միշտ կը պատմէ հայ ժողովուրդի տառապանքներուն մասին՝ թուրքական լուծին տակ: Արա շատ կը սիրէր փոքրերը: Իր շուրջ կը հաւաքէր զանոնք եւ կը պատմէր հայութեան կրած տառապանքներուն մասին: Անոնց մէջ եւս կարթնցնէր հայրենասիրութիւնը: Վերջին օրերուն ան մօրը կըսէ, թէ պտոյտի համար կուզէ Յունաստան մեկնիլ, սակայն մայրը կընդդիմանայ: Քանի մը օր ետք Արան կըսէ, թէ ընկերներով բանակումի պիտի երթան գիւղերը եւ այդ պատրւակով կը մեկնի տունէն 22 յուլիսի 1983-ին:

 

140727c01eՍեդրակ Աճեմեան
Ծնած է Բէյրութ, 1962 մարտին: Նախնական կրթութիւնը կը ստանայ Հայաշէնի Հայ աւետ. վարժարանին մէջ, իսկ միջնակարգ ուսումը Էշրեֆիէի Հայ Աւետ. Կենտր. Բարձր. վարժարանին մէջ: Կը մտնէ արհեստից վարժարան եւ կը մասնագիտանայ պատկերասփիւռի եւ ձայնասփիւռի նորոգութեանց մէջ՝ ստանալով համապատասխան վկայական: Նախաձեռնելով անձնական գործի՝ կունենայ իր սեփական վաճառատունը: Իր ազգային կրթութեան առաջին օջախը կը հանդիսանայ իր տունը, իսկ հայրը՝ առաջին դաստիարակը: Հայրը իր զաւակներուն միշտ կը պատմէ հայ-թուրք հակամարտութեանց, Հայոց Ցեղասպանութեան եւ տեղահանութեանց մասին: Սեդրակի մօրը մեծ հայրն ալ զոհը դարձած է թուրքական եաթաղանին. Իրենց տան պատէն կախւած անոր նկարը աւելիով կը հրահրէ արդէն իսկ ալեկոծ Սեդրակին սիրտը: Յաճախ իր մտածումներն ու մտահոգութիւնները կը պահէ իր շուրջիններէն: Մասնաւոր հետաքրքրութիւն կը ցուցաբերէ երաժշտութեան եւ մասնաւորաբար յեղափոխական երգերու նկատմամբ:
Ընկերային ու կատակասէր այս տղան իր տան մէջ յաճախ կարտայայտւէր Հայ Դատի պայքարի մասին եւ կը յիշէր հայ երիտասարդութեան պարտաւորութիւնները՝ մեր դատի իրագործման ի խնդիր: Բայց, ոչ մէկ անգամ նւազագոյն կասկածը կարթնցնէր, թէ կրնար այսպիսի Սրբազան Գործի մը մէջ դերակատար դառնալ: Վերջին անգամ տունը կը ձգէ 17 յուլիսի 1983-ին՝ Լիբանանի գիւղերէն մէկը բանակումի երթալու պատճառաբանութեամբ:

Յարակից Հրապարակումներ

Ամենաշատ ընթերցւած

Քւէարկութիւն

Ապրիլի 24-ի առիթով իր ելոյթում կարտասանի՞ արդեօք Թրամփը Հայոց Ցեղասպանութիւն եզրոյթը:

Եղանակ

Հեղինակություն © 2011-2017 «ԱԼԻՔ» Օրաթերթ։ Բոլոր իրավունքները պահպանված են։