Հա

Գաղափարական

27/05/2018 - 10:40

Գաղտնի գրութիւններ, ծածկագրեր. լոյս է տեսել Արամ Մանուկեանի նամակների ժողովածուն

Հայաստանի Հանրապետութեան 100-ամեակին նւիրւած միջազգային գիտաժողովի շրջանակներում մայիսի 26-ին տեղի ունեցաւ «Արամ Մանուկեան. նամականի» գրքի շնորհանդէսը: 

«alikonline.ir» - Հայաստանի Հանրապետութեան 100-ամեակին նւիրւած միջազգային գիտաժողովի շրջանակներում մայիսի 26-ին տեղի ունեցաւ «Արամ Մանուկեան. նամականի» գրքի շնորհանդէսը: Տեղեկացնում է «yerkir.am»-ը:

Միջոցառմանը ներկայ էին դաշնակցական գործիչներ, գրողներ, պատմաբաններ, գիտնականներ, հիւրեր Վրաստանից եւ սփիւռքից: Հայաստանի առաջին Հանրապետութեան հիմնադիր, պետական, հասարակական գործիչ, Հայ Յեղափոխական Դաշնակցութեան անդամ Արամ Մանուկեանի նամակների ժողովածուն կազմել է պատմաբան Երւանդ Փամբուկեանը:

Ժողովածուն կազմելիս պատմաբանը մեծամասամբ օգտւել է Հայ Յեղափոխական Դաշնակցութեան արխիւներից: Պատմական այս բացառիկ փաստաթղթերը լոյս են սփռում Արամ Մանուկեանի` 1904-1915-ներին ծաւալած գործունէութեան վրայ: Ժողովածուում հրապարակւած են Արամ Մանուկեանի նամակներից 354-ը, որոնցից 325-ը երբեեւէ չեն տպագրւել: Նամակներից 260-ը վերաբերում են հայ ժողովրդի ինքնապաշտպանական մարտերի կազմակերպման համար անհրաժեշտ զէնք-զինամթերթի մատակարարմանը:

«Նամակները նոր լոյս են սփռում եւ վկայում ազգային-ազատագրական պայքարում Արամ Մանուկեանի ունեցած բախտորոշ դերակատարութեան մասին»,-իր ելոյթում նշեց հեղինակը:

Փամբուկեանը նկատեց, որ միայն մէկ տարւայ ընթացքում` 1904-1905 թթ Մանուկեանը 240-ից աւելի նամակներ է գրել: «Ցաւօք 1914-1915 թթ Արամ Մանուկեանից սակաւաթիւ գրութիւններ են պահպանւել: Այդ տարիներին Վասպուրականի, ինչպէս նաեւ միւս հայկական շրջանների կուսակցութեան արխիւները ժամանակին Ժնեւ չփոխադրելու արդիւնքում ոչնչացւել են»,- նշեց Փամբուկեանը:

Ժողովածուի հեղինակի խօսքով` Արամ Մանուկեանը բաւականին ընթեռնելի ձեռագիր է ունեցել, չնայած նրան, որ նամակներից շատերը հապճեպօրէն են գրւած: Նամակներում առանձնանում են Արամ Մանուկեանի լեզւական եւ ուղղագրական առանձնայատկութիւնները:

Երւանդ Փամբուկեանի խօսքով` Արամ Մանուկեանն իր նամակներում յաճախակի գործածել է ծածկանուններ, որոնք հիմնականում վերաբերել են տեղանուններին: Գաղտնիութեան նկատառումներից ելնելով՝ դաշնակցական գործիչը յաճախ գործածել է թւանշանային ծածկագրեր:

Խօսելով Արամ Մանուկեան պետական եւ հասարակական գործչի մասին, Փամբուկեանն ասաց. «Արամ Մանուկեանը խստապահանջ եւ կարգապահ կուսակցական էր: Նա օժտւած էր մարդկանց համախմբելու արտասովոր հմայքով եւ կարողութեամբ: Նրա խօսքը հանդուգն էր եւ համոզիչ»:

«yerkir.am»-ի հետ զրոյցում «Ազդակ» թերթի գլխաւոր խմբագիր Շահան Գանտահարեանը նշեց, որ սա Արամ Մանուկեանի փաստաթղթերի վերաբերեալ երրորդ հրատարակութիւնն է. «Արամ Մանուկեանի փաստաթղթերն առաջինը հրատարակւել է Բէյրութում` Հրաչ Տասնապետեանի կողմից, երկրորդ հրատարակութիւնն արւել է ազգային արխիւում պահւած նիւթերի հիման վրայ, իսկ երրորդը Փամբուկեանի խմբագրած հրատարակութիւնն է, որը հաճելի զուգադիպութեամբ համընկաւ առաջին Հանրապետութեան հիմնադրման 100-ամեակի հետ»:

Նշենք, որ նամակների ժողովածուն լոյս է տեսել 1000 օրինակով: Հատորը տեղադրւած է նաեւ ԵՊՀ Հայագիտական հետազօտութիւնների ինստիտուտի «historyofarmenia.am» կայքում:

Յարակից լուրեր

  • Ուզում ենք, որ խորհրդարանական ընտրութիւնները նորմալ պայմաններում անցնեն
    Ուզում ենք, որ խորհրդարանական ընտրութիւնները նորմալ պայմաններում անցնեն

    Դաշնակցութիւնը չի պատրաստւում վարչապետի թեկնածու առաջադրել։ Միակ բանը, որ ուզում են, այն է, որ խորհրդարանական ընտրութիւնները նորմալ պայմաններում անցնեն, լրագրողների հետ զրոյցի ընթացքում յայտարարեց ՀՅԴ խմբակցութեան ղեկավար Արմէն Ռուստամեանը՝ ասելով. «ժողովուրդը ինչպէս որոշեց, այնպէս էլ կը լինի»։

  • Համեմատած գործող Ընտրական օրէնսգրքի՝ առաջարկւող փաթեթում դրական փոփոխութիւններ առկայ են
    Համեմատած գործող Ընտրական օրէնսգրքի՝ առաջարկւող փաթեթում դրական փոփոխութիւններ առկայ են

    Հայաստանի Ազգային ժողովի Հայ Յեղափոխական Դաշնակցութիւն խմբակցութիւնը գործող Ընտրական օրէնսգրքի առաջարկւող տարբերակում գործող օրէնսգրքի համեմատ դրական փոփոխութիւններ է տեսնում:

  • ՀՅԴ-ն վարչապետի թեկնածու չի առաջադրի
    ՀՅԴ-ն վարչապետի թեկնածու չի առաջադրի

    Ազգային ժողովի ՀՅԴ խմբակցութիւնը չի պատրաստւում ՀՀ վարչապետի թեկնածու առաջադրել, քանի որ խորհրդարանում եօթ հոգով ներկայացւած լինելու պայմաններում անտրամաբանական է նման առաջադրումը:

  • Արթուր Եղիազարեան. «Վերջիվերջոյ, ո՞ւր ենք գնում որպէս երկիր»
    Արթուր Եղիազարեան. «Վերջիվերջոյ, ո՞ւր ենք գնում որպէս երկիր»

    Փաշինեանը նշել էր, թէ այդ հանդիպումներից յետոյ՝ համարում է, որ կայ նաեւ ՀՅԴ Հայաստանի ներկայացուցիչների հետ հանդիպելու անհրաժեշտութիւն, սակայն այդպէս էլ չհանդիպեց ՀՅԴ լիդերների հետ: Այս մասին մամուլում տեսակէտներ հնչեցին, թէ սփիւռքեան կառոյցների ներկայացուցիչները դժգոհ են Հայաստանում ՀՅԴ ղեկավարների գործունէութիւնից, վարչապետն էլ նրանց որոշակի ակնարկներ է արել ՀՅԴ ճակատագրի մասին: 

  • Յայտարարութիւն
    Յայտարարութիւն

    ՀՅԴ «Արամ Մանուկեան» կոմիտէութիւնը յայտնում է իր մտահոգութիւնը ՏԻՄ ընտրութիւնների նախընտրական քարոզչութիւնում տեղի ունեցող երեւոյթների վերաբերեալ:

Հեղինակություն © 2011-2017 «ԱԼԻՔ» Օրաթերթ։ Բոլոր իրավունքները պահպանված են։