Հա

Գաղափարական

30/04/2019 - 11:10

«Զոհւելեն չեմ վախնար, միայն՝ թուրքին ձեռքը մարմինիս չդիպչի». Սիմոն Աչիկգեօզեան

«Զոհւելէ չեմ վախնար, միայն՝ թուրքին ձեռքը մարմինիս չդիպչի»` սա «Արաբօ» ջոկատի Մարտունաշէնի գործողութիւնների հրամանատար, առաջին աստիճանի «Մարտական խաչ» շքանշանակիր, ազատամարտիկ Սիմոն Աչիկգեօզեանի` «Դեդ»-ի միակ մտավախութիւնն էր պատերազմի օրերին:

«Զոհւելէ չեմ վախնար, միայն՝ թուրքին ձեռքը մարմինիս չդիպչի»` սա «Արաբօ» ջոկատի Մարտունաշէնի գործողութիւնների հրամանատար, առաջին աստիճանի «Մարտական խաչ» շքանշանակիր, ազատամարտիկ Սիմոն Աչիկգեօզեանի` «Դեդ»-ի միակ մտավախութիւնն էր պատերազմի օրերին:

Սիմոն Աչիկգեօզեանը ծնւել է 1939 թ. փետրւարի 6-ին Ռումինիայի Գալաց քաղաքում, նրա տոհմական բնօրրանը Արեւմտեան Հայաստանն էր: Հայրը` Յովհաննէսը, Եղեռնից հրաշքով էր փրկւել. նրա 86-հոգանոց գերդաստանից 78-ը զոհւել էին Դեր Զորի անապատում: 1954 թ. Յովհաննէսի ընտանիքը հայրենադարձւեց Խորհրդային Հայաստան, որտեղ Սիմոնը աւարտեց դպրոցն ու ընդունւեց Երեւանի պետական համալսարանի երկրաբանական ֆակուլտետ:

«1960 թ. աւարտեց համալսարանը եւ ընդունւեց ՀԽԱՀ ԳԱ երկրաբանական գիտութիւնների ինստիտուտ` աշխատելու: Օգտակար հանածոների բաժնի աւագ գիտաշխատող էր, աշխատեց կարեւոր հանքային շրջաններում եւ զբաղւեց հանրապետութեան գունաւոր եւ ազնիւ մետաղների հանքավայրերի հեռանկարային ուսումնասիրութեամբ, շուրջ 20 տարի ուսումնասիրեց Զանգեզուրի հանքավայրերը: Ընկերների հետ կազմեց մի շարք շրջանների ոսկու հանքավայրերի երկրաբանական եւ կանխատեսումային քարտէզներ, որոնք այսօր օգտագործւում են տարբեր երկրաբանների կողմից, աւելի քան 70 գիտական աշխատանքների հեղինակ էր: Սակայն մեզ հիացնում էր ոչ միայն նրա գիտական տաղանդը, այլեւ` մարդկային որակները»,-ասաց ՀՀ ԳԱԱ երկրաբանական գիտութիւնների ինստիտուտի փոխտնօրէն Ռաֆայէլ Մելքոնեանը: Նա նշեց, որ 1988 թ. Սպիտակի երկրաշարժից յետոյ Սիմոնը աղետի գօում ղեկավարել է երկրաշարժաբանների միջազգային ջոկատը:

1989 թ. Սիմոն Աչիկգեօզեանն արդէն «Արաբօ» կամաւորական ջոկատում էր, որին անդամագրվեց որդու` Յովհաննէսի հետ. «Ես ամէն ինչում փորձում էի նմանւել հօրս, նոյնիսկ երկրաբան դարձայ` հետեւելով նրա օրինակին: Նա ինձ վստահում էր, անգամ դպրոցական տարիքում նրա հետ յաղթահարում էի ցանկացած երկրաբանական երթուղի: Ուստի բնական էր, որ միասին ներկայացանք ՀԱԲ ու անդամագրւեցինք սահմանների պաշտպանութեան գործին»,- պատմում է որդին:

Սակայն որդու եւ հօր ճանապարհները բաժանւեցին, երբ վերջինս որոշում կայացրեց ստանձնել Մարտունաշէնի պաշտպանութեան ջոկատի հրամանատարութիւնը: Մարտունաշէնում կռիւն անխուսափելի դարձաւ. 1991 թ.-ի խորհրդային բանակը ադրբեջանական ՕՄՕՆ-ի հետ միասին յարձակւել էր Մարտունաշէնի եւ Գետաշէնի վրայ` նպատակադրւած ոչնչացնելու ոչ միայն գիւղերը` այլեւ ժողովրդին: Արցախը հայաթափելու «Օղակ» գործողութիւնը կանխելիս Սիմոն Աչիկգեօզեանը զոհւեց (1991 թ. ապրիլի 30): Ազատամարտի վետերանների «Արաբօ» ՀԿ-ի խորհրդի նախագահ, «Արաբօ» ջոկատի ենթահրամանատար Կարէն Ղազարեանն ասում է` վիրաւոր հրամանատարը կը փրկւէր, եթէ համաձայներ, որ իրեն էլ միւս վիրաւորի հետ հանէինք կրակի տակից:

«Ես թշնամուն կը պահեմ, մինչեւ վիրաւորին հանէք»,- ասել է Սիմոնը ու շարունակել կրակելն ու երգել «Վաղուց եմ ուխտել կռւել ու մեռնել» երգը: «Քիչ քաջեր կան, որ իրենց կեանքը զոհելու ժամանակ երգել են հայրենասիրական երգեր, դրանցից էր Սիմոն Աչիկգեօզեանը»,- նշում է Կարէն Ղազարեանը, ապա աւելացնում, որ մինչ մահը Սիմոնը հասցրել էր գիւղի բնակչութեանը հեռացնել մօտակայ անտառներ. «Միայն չհասցրեց իմանալ, որ փրկւած վիրաւոր զինւորը իր սանն էր` արթիկցի Մկրտիչը»:

Կ. Ղազարեանի խօսքով` իրենք Ս. Աչիկգիոզեանին յարգանքով էին «Դեդ» ասում, քանի որ նա միշտ ջոկատի երիտասարդներին հետ էր պահում առաջին գծից, ասելով` «Ես ոչ մեկիդ մահը չեմ ուզում տեսնել, ինչ լինում է, թող ինձ լինի»:

«Yerkir.am»

Յարակից լուրեր

Հեղինակություն © 2011-2017 «ԱԼԻՔ» Օրաթերթ։ Բոլոր իրավունքները պահպանված են։