Հա

Գաղափարական

Երկուշաբթի, 24 Հոկտեմբերի 2016 11:10

Վերյիշելով Սողոմոն Թեհլիրեանը

Բոլորիս շատ ծանօթ դէպքը պատահեցաւ Գերմանիոյ մայրաքաղաք Բեռլինի մէջ, ասկէ 95 տարի առաջ: Մարտի այդ օրը, Սողոմոն Թեհլիրեանի գնդակով զգետնւեցաւ Օսմանեան կայսրութեան ներքին գործոց նախարար եւ ապա վարչապետ Քիւչիւք Թալէաթ փաշան:

Published in Քաղաքական

Մարտի 15-ը Սողոմոն Թեհլիրեանի կողմից Թալէաթ փաշայի գնդակահարութեան 95-ամեակն էր: Այդ կապակցութեամբ ՀՅԴ Հայաստանի երիտասարդական միութեան անդամներն արդէն աւանդական դարձած երթ-միջոցառում էին կազմակերպել Երեւանի Շինարարների փողոցում գտնւող՝ Սողոմոն Թեհլիրեանի կիսանդրու մօտ:

Published in Դիտանկիւն

Բրիտանացի դիւանագէտ, ճանապարհորդ, հետախոյզ եւ խորհրդարանի անդամ Օբրի Հերբերտը բացառիկ հարցազրոյց է ունեցել Թալէաթ փաշայի հետ 1921 թ. փետրւարին՝ Սողոմոն Թեհլերեանի կողմից նրան Բեռլինում գնդակահարելուց ընդամենը մի քանի օր առաջ:
Թալէաթ փաշան, որպէս Օսմանեան կայսրութեան ամենազօր Մեծ վեզիր, բռնակալ եւ Հայոց Ցեղասպանութեան գլխաւոր կազմակերպիչ, 1918 թ. նոյեմբերին փախել էր Թուրքիայից՝ նոր վարչակարգի կողմից հետապնդւելուց խուսափելու համար:

Published in Քաղաքական

11 դեկտեմբերի 1946-ին որդեգրւած ՄԱԿ-ի թիւ 96/1 որոշումին նախագիծը պատրաստւած եւ առաջադրւած էր հրեայ ծագումով լեհ միջազգային իրաւագէտ Ռաֆայէլ Լեմկինի կողմէ, որ իրաւամբ կը նկատւի Ցեղասպանութիւն բառեզրի եւ համապատասխան իրաւագիտական յղացքի հեղինակ հայրն ու իրաւապաշտպան դրօշակիրը։

Published in Ազգային

Հայոց Ցեղասպանութեան կազմակերպիչներից մէկի՝ Թալէաթի ահաբեկման գործողութեան պատմութեան մէջ իր եզակի դերն ունեցաւ Յակոբ Նշանի Զօրեանը: Ո՞վ էր նա, ում գիտակցական կեանքը եղաւ հերոսական, իսկ վախճանը՝ դաժան, եւ այն էլ Հայաստան հայրենադարձւելուց յետոյ: Մարդ, ով շփւելով հերոսական անհատների հետ, լինելով նրանց զինակիցն ու գաղափարական ընկերը, հանգամանքների բերումով՝ երբեք չխօսեց, այլ՝ լռեց նրանց մասին:

Published in Ազգային

Մարտի 15-ին ՀՅԴ Աջափնեակի կոմիտէի, ՀՅԴ Հայաստանի Երիտասարդական միութեան եւ «Հայաստանի Ազգային Սկաուտական շարժում» կազմակերպութեան համատեղ նախաձեռնութեամբ Աջափնեակ համայնքում գտնւող Սողոմոն Թեհլիրեանի կիսանդրու առջեւ տեղի ունեցաւ հայ վրիժառուին նւիրւած հանդիսաւոր արարողութիւն: Մասնակիցները ծաղկեպսակ դրեցին հայ հերոսի կիսանդրու առջեւ:

1921 թ. մարտի 15-ը հայ ժողովրդի մեծագոյն դահիճներից Թալէաթ փաշայի կեանքի վերջին օրն էր: Գրող Շահան Նաթալին Սողոմոն Թեհլիրեանին բացատրել է, թէ ինչ պէտք է անի 25-ամեայ հայ վրիժառուն Բեռլինում Թալէաթին սպանելուց յետոյ. «Թիւ մէկ ազգասպանի գանկը կը պայթեցնես եւ չփորձես փախչել. կը կանգնես տեղում՝ ոտքդ սատակի վրայ ու կը յանձնւես ոստիկաններին, որոնք կը գան ու կը ձերբակալեն»:

Published in Դիտանկիւն

Գրքում ընդգրկւած են Հայոց Ցեղասպանութիւնը փաստող ուշագրաւ նիւթեր, արժէքաւոր քարտէզներ, ինչպէս նաեւ Սողոմոն Թեհլիրեանի կեանքն ու դատավարութիւնը:
«Նեմեսիս գործողութիւնը» գրքի հայերէն թարգմանութեան տպագրութիւնն իրականացրել է ՀՀ մշակոյթի նախարարութիւնը եւ Ֆրանսիայի «Սիժեստ» հրատարակչութիւնը համատեղ, Հայոց Ցեղասպանութեան 100-րդ տարելիցի շրջանակում, «Արեգ» հրատարակչութիւնում:

Երկուշաբթի, 01 Դեկտեմբերի 2014 10:10

Թալէաթի գլուխը հերոսի ոտքերի տա՞կ

2015-ի ապրիլ ամսին Շիրակի մարզի Մարալիկ գիւղում կը տեղադրւի Ազգային հերոս Սողոմոն Թեհլիրեանի քանդակը, այն կը նւիրւի Ցեղասպանութեան 100-րդ տարելիցին: Քանդակի հեղինակն անւանի քանդակագործ Սամուէլ Պետրոսեանն է (վերջին գործերից մէկը Կոմիտասի յուշարձանն է՝ Գիւմրու «Գոհար» երաժշտանոցի դիմաց, հեղինակ է Գիւմրիում տեղադրւած՝ Խրիմեան Հայրիկի, Շառլ Ազնաւուրի, Անանիա Շիրակացու, Մխիթար Գօշի եւ մի շարք այլ յուշարձանների):

Համայն հայութեան շուրթերին երգ դարձած մի անուն: Սողոմոն Թեհլիրեան, որ վրիժառութեամբ էր լցւած: Հայ ժողովրդի մեծագոյն թշնամիներից ցեղասպան Թալէաթ փաշայի դէմ կանգնած՝ կատարեց գերագոյն արարքը՝ զգետնելով նրան: Հոգեկան խաղաղութիւն պարգեւեց հայութեանը՝ Բեռլինի փողոցներից մէկում իրագործելով մի անմոռանալի քաջագործութիւն: Ցեղասպանութեան ենթարկւած համայն հայ ժողովրդի հաշիւը մաքրում էր իր սխրանքով:

Published in Հասարակական

Ամենաշատ ընթերցւած

Քւէարկութիւն

Կը յաջողւի՞ արդեօք Արմէն Սարգսեանին նոր որակ մտցնել ՀՀ քաղաքական կեանքում:

Եղանակ

Հեղինակություն © 2011-2017 «ԱԼԻՔ» Օրաթերթ։ Բոլոր իրավունքները պահպանված են։