Հա

Ազգային

05/04/2016 - 10:30

ՅԻՇԱՏԱԿ - Ասպետական ուխտաւորին կարօտի երգը (Սերժ Թովմասեանին)

28 մարտի 1976-ին, Անթիլիասի «Աղբալեան» ակումբին մէջ անձնուրաց գաղափարապաշտներու փաղանգին վրայ գումարւեցաւ նոր անուն մը՝ Սերժ Թովմասեան, երբ գերագոյն զոհաբերութեան յեղափոխական աւանդին հաւատարիմ՝ ընտրեց նահատակութեան լուսապայծառ ուղին, որպէսզի ուրիշներ ապրին:
Սերժ Թովմասեան ծնած է 1943-ին, Թեհրան: Նախնական եւ միջնակարգ ուսումը կը ստանայ հայոց ազգային «Քուշեշ» եւ «Շահին» դպրոցներուն մէջ:

Նահատակութեան 40-ամեակ

ՀԱՄԲԻԿ ՊԻԼԱԼԵԱՆ

 

Սովորական, փառաբանող, զգացումներ շոյող, ժամանակաւոր, ինքնագոհ եւ ընթացիկ երգի մը մասին չէ խօսքը, այլ անիկա կեանքով, քրտինքով, արեամբ ու զոհողութեամբ շաղախւած համանւագ մըն է:
Այո՛, անանձնականութեան եւ նւիրումի կեանքի համանւագ (life symphony):
Գաղափարի ասպետներու նւիրւած կարօտի երգ մըն է անիկա, որ չունի չափւած-ձեււած խազեր, ենթակայ չէ տեսական օրինաչափութիւններու, ազատ է իր էութեամբ, չի հաւատար խաբուսիկ կանոններու, անկաշկանդ եւ տիեզերահունչ է, յարաշարժ, սլացող դէպի աստւածութիւններ, միշտ կենդանի եւ անսպառ:
Հզօր աստւածներու դարաշրջանէն ժառանգւած երգ մըն է, որուն ակունքը հազարամեակներու դրոշմն ու սերմը կը կրէ, որ անթառամ ու կենարար է, չհինցող, անկաշառ եւ փայլատակող, խտացւած եւ ուժեղացած զգացումներու արձագանգն է, կարծրատիպեր ու միջակութիւններ չհանդուրժող կանչ մըն է, ահեղ ու տառապալից արգանդի մը արգասիքն է:
Աւելի՛ն. անիկա ծնունդն իսկ է իր հարազատ միջավայրին, հաւաքական ապրումներուն եւ իդէալներուն, ազգին ու հայրենիքին:
160405d02aԱռանց չափազանցութեան յայտնենք, թէ անիկա հայրենի հողին ընդերքէն ճայթքող օրհնաբեր շարականն է, աստւածամերձ լեռներուն եւ անդնդախոր ձորերուն ուժեղ ղօղանջն է, լեռներու արքայ Արարատի գագաթէն արձակւած ըմբոստացումի եւ ազատատենչութեան բիւրեղ երաժշտութիւնն է, դէպի յաւիտենականութեան գոգը սլացող մեր նախնեաց ձայնին ահագնագոռ դղրդիւնն է, ժամանակին դէմ պայքարող իրերայաջորդ սերունդներու արդար ընդվզումին լուռ մեղեդին է:
Մեր երգն է, ազգինը, արեամբ երգւած, զտարիւն մեր տղոց կողմէ յօրինւած եւ յափշտակւած, յանուն հայ ժողովուրդի անվտանգութեան, պաշտպանութեան եւ հայրենիքի փրկութեան:
Անվարան ընդգծենք, թէ կարօտի այս տեսակի երգը չունի հեղինակ, այլ ինք ստեղծւած, գոյառած եւ ինքզինք պարտադրած հեղինակութիւն մըն է, հմայքի գագաթ մը, անձնազոհութեան տիպար, առաքելատիպ, անշահախնդիր ապրումներու եւ երիտասարդական խանդավառութիւններու ջահ մըն է, միշտ բոցավառ եւ անշէջ, հերոսակերտ ու պատմաւանդ երգ մը:
Յայտնենք, որ նման հերոսաշունչ երգեր կրնան հրամցնել սոսկ այն տղաքը, որոնք ի վերուստ օժտւած են աստւածներու կարողականութեամբ, ունին եզակի ներաշխարհ, շունչ ու ապրում, խանդ ու եռանդ, բայց մանաւանդ՝ ծառայական գերազանց յատկութիւն, որակ, պահւածք եւ աշխարհահայեցողութիւն:
Ի դէպ, հայոց ժամանակակից պատմութեան էջերուն արձանագրւած է անուն մը պայծառակերպ, որ ծնունդն էր եղած իր հարազատ միջավայրին, շրջապատին ու գաղափարական ընտանիքին, ազնւական հոգիով հայորդի մը, քաջութեամբ լիացած երիտասարդ, հերոսապաշտ դաստիարակ, անմնացորդ ծառայող, անկեղծութեամբ եւ գաղափարապաշտութեամբ անկրկնելի, տիպար դաշնակցական ու մեծ հայրենասէր:

 

Սերժ Թովմասեան
28 մարտ 1976
Լիբանանահայութեան տարեգրութեան մէջ անկիւնադարձային թւական մը:
Ժամանակին հպատակող թւական մը չէ անիկա, ոչ ալ մոռացութեան տրւելիք յուշ մը, հակառակ այն իրողութեան, որ Լիբանանի քաղաքացիական խօլ ու քանդիչ օրերու սկզբնաւորութիւնը կը յիշեցնէ, այդուհանդերձ իր մէջ կը պարփակէ գաղափարի ասպետներու խորհուրդն ու մեծութիւնը ըմբռնելու եւ ճանչնալու իմաստ, որուն կենդանի օրինակը կը հանդիսանար բոլորիս սիրելի ու անկրկնելի ընկեր Սերժ Թովմասեանը:
160405d02bԱյդ օր կը նահատակւէր անզուգական ընկեր մը, գիտակցաբար, արիաբար, առանց երկմտանքի իր սուրբ ափերով կը բռնէր մահւան կրակը, իր Վահագնի կուրծքով կը փաթթւէր ուժանակին, ստոյգ մահէ փրկելով տասնեակէ մը բաղկացած փաղանգ, նորահաս սերունդի տղաներ, որոնց կը փոխանցէր իր գիտելիքները, յանուն շրջաններու ապահովութեան եւ մարտական դաստիարակութեան:
Եւ այդ օրէն ասդին, մեր խենթ ընկերոջ անունն ու մականունը, սրբազան արարքն ու անձնազոհութիւնը կը շարունակեն ղօղանջել անդադար, երգել բարձրագոռ, խթանել մեզ տիւ եւ գիշեր՝ իբրեւ անուն մը անպարագծելի, մարդկային կերպար մը եզակի, գաղափարի նւիրեալ մը օրինակելի, հաւատաւոր ու մեծ դաշնակցական մը անհասանելի, նւիրեալ ռազմիկ մը իրաւ ու կենդանի գործի, տիպար մը անձնդիր գործիչ՝ ժողովրդասէր ու հայրենապաշտ:
Այո՛, ասպետական ուխտաւոր մըն էր Սերժ Թովմասեան, որ աշխարհ էր եկած յատուկ առաքելութեամբ եւ մտասեւեռումով: Ան ծնած էր ըլլալու երգ մը, որուն բառերը իր արեամբ գրեց, ըլլալու երաժշտութիւն մը, որուն մեղեդին իր հոգիով արձանագրեց, եղաւ համանւագ մը, որ ինք խմբավարեց, եղաւ ասուպ մը, որ յեղափոխականութեամբ լուսաւորեց ու համակեց իր շրջապատը եւ հեռացաւ այս կեանքէն աստւածներու խոհականութեամբ ու վայելչութեամբ:
160405d02cԱնոր Արարատասէրի երգը շարունակեց արձագանգել, նւաճել երիտասարդ սերունդի հոգիները, գերել գաղափարի նւիրեալ տղոց միտքերը, ամրացնել պատանիներու սրտերը, եւ միշտ քամահրել թուլացած, մեղկացած, վեհերոտ եւ կեղծ անհատներու դէմքերը:
Անոր բիւրեղ երգը պիտի շարունակէ իր հոգեցունց երթը, պիտի մնայ պատնէշի վրայ, պիտի մեզ արթնցնէ մեր թմբիրէն, զգաստութեան հրաւիրէ բոլոր անոնք, որոնք փառասիրութեամբ, յաւակնոտութեամբ, խեղճութեամբ եւ ստապատիր վարքագիծերով են համակւած:
Անոր ասպետական հոգիէն ճառագայթած կարօտի երգը միշտ ալ պիտի թակէ նւիրեալ եւ ուխտապահ երիտասարդներու սիրտերը, պիտի ոգեւորէ զանոնք եւ տէր կանգնի բոլոր անոնց, որոնք հաւատարիմ են դաշնակցական գաղափարական արժէքներու եւ աշխարհահայեացքին, իւրայատուկ ըմբռնումներուն եւ հաւատամքին:
Անոր գերազանց անձնազոհութեան դիմաց միայն աստւածութիւններ կրնան խոնարհիլ, որովհետեւ ան հեգնեց մահը, սլացաւ կրակին եւ փրկեց սերունդ մը, որ այսօր կապրի ազատ ու անկաշկանդ:
Ան իր երգով ու հաւատարմութեամբ միացաւ իրեն պաշտելի Քրիստափորին, Ռոստոմին ու Զաւարեանին, անկրկնելի ֆիդայիներու, հրաշք ազատամարտիկներու եւ մեծահոգի դաշնակցականներու պանթէոնին, եւ իր կարգին դարձաւ մի լեգենդ, որ արժանացաւ անմահութեան դափնեպսակին:
Սիրելի՛ ընկեր Սերժ Թովմասեան,
Իրերայաջորդ սերունդներ երգեցին քու երգդ, պիտի շարունակեն երգել ապահովաբար, եղան քեզ մօտէն ճանչցողներ, իսկ շատեր քեզ ճանչցան քու սրբազան արարքիդ ընդմէջէն:
Գաղափարական աշխարհիդ եւ հաւատամքիդ մեծութիւնը, անզուգական ընկերասէրի ու անբասիր դիմագիծիդ պայծառութիւնը պիտի շարունակեն լուսաւորել մեր միտքերն ու հոգիները, որոնք այնքան դալկացած են այս օրերուն, որոնք այնքան խեղճացած են վերջին տասնամեակներուն:
Դուն եղար այն տիպարը, որ յօրինեց դաշնակցականի սեփական երգը, խոնարհութեան, ազնւութեան, քաջութեան եւ ժողովրդասիրութեան համանւագը, որուն համար պիտի ապրիս ու երգես երկա՜ր:
Վարձքդ կատար, անգի՛ն ընկեր:

«Ազդակ»

Սերժ Թովմասեան
1943 - 28 մարտի 1976

160405d02d28 մարտի 1976-ին, Անթիլիասի «Աղբալեան» ակումբին մէջ անձնուրաց գաղափարապաշտներու փաղանգին վրայ գումարւեցաւ նոր անուն մը՝ Սերժ Թովմասեան, երբ գերագոյն զոհաբերութեան յեղափոխական աւանդին հաւատարիմ՝ ընտրեց նահատակութեան լուսապայծառ ուղին, որպէսզի ուրիշներ ապրին:
Սերժ Թովմասեան ծնած է 1943-ին, Թեհրան: Նախնական եւ միջնակարգ ուսումը կը ստանայ հայոց ազգային «Քուշեշ» եւ «Շահին» դպրոցներուն մէջ: Տակաւին աշակերտ՝ հայ ժողովուրդի անցեալին, ներկային, ճակատագիրին եւ ազգային գերագոյն նպատակներուն հանդէպ յատուկ հետաքրքրութիւն ցոյց տւած Սերժ Թովմասեան կը դառնայ ՀՅԴ-ի Պատանեկան միութեան անդամ: Համեստ, նախաձեռնող եւ ընկերասէր պատանին շուտով կը գրաւէ իր պատասխանատուներուն ուշադրութիւնը: Կը ծանօթանայ հայ ժողովուրդի յեղափոխական անցեալին, կը կազմէ ոգի ու նկարագիր, կը ճշտէ իր կոչումը եւ կը միանայ իր պաշտած գաղափարներով ապրող Հ. Յ. Դաշնակցութեան շարքերուն: Զինւորական ծառայութիւնը աւարտելէ ետք, Սերժ Թովմասեան տարի մը կուսանի Սպահանի համալսարանի հայագիտական ամբիոնին մէջ, ապա՝ 1969-ին, կը փոխադրւի Բէյրութ եւ կը սկսի հետեւիլ կուսակցական դպրոցի դասընթացներուն: Այս շրջանին ան նաեւ կը հետեւի «Սեն Ժոզէֆ» համալսարանի Արեւելեան դպրութեանց դպրոցի հայագիտութեան ճիւղի դասընթացներուն եւ իր գործօն մասնակցութիւնը կը բերէ ուսանողական եւ կուսակցական կեանքին:
1970-1976 տարեշրջանը Սերժին համար կըլլայ բեղուն գործունէութիւններու հարուստ ժամանակահատւած մը: ՀՅԴ «Զաւարեան» ուսանողական միութեան մէջ իր լուռ, հեզահամբոյր, կենսունակ եւ բոլորանւէր նկարագրով յատկանշւած Սերժ Թովմասեան նախ կը ստանձնէ պատասխանատւութիւնը «Զաւարեան» աշակերտական միութեան Բէյրութի մասնաճիւղին, ապա կընտրւի Ուսանողական մարմինի անդամ: Այս շրջանին ան նաեւ իր գործօն մասնակցութիւնը կը բերէ ՀՅԴ Լիբանանի երիտասարդական միութեան ծրագրումի եւ իրականացման աշխատանքներուն, իսկ Լիբանանի քաղաքացիական պատերազմի բռնկումէն ետք, ամբողջութեամբ կը նւիրւի երիտասարդական շարքերու մարտական պատրաստութեան պատասխանատու գործին:
Նիկոլ Դումաններու եւ Գարեգին Նժդեհներու օրինակով մարտական ու մտաւորական տիպարները մէկ կերպարի մէջ միաձուլած Սերժը կը դառնայ հարազատ անդամը դաշնակցական բոլո՛ր ակումբներուն: Կը գործէ տիւ ու գիշեր՝ ի խնդիր լիբանանահայութեան ֆիզիկական պաշտպանութեան եւ հայ ժողովուրդի կենսական շահերու ապահովման: Եւ երբ կը հնչէ գերագոյն զոհաբերութեան պահը, կընտրէ նահատակութեան ուղին՝ փրկելու համար տասնեակ մը մատղաշ կեանքեր:
«... Կարեւորը Սերժիկի կտակն է, կտակը՝ մեր այն ընկերներուն, որոնք պարտականութեան ճամբուն վրայ արեան մեր տուրքը վճարեցին Լիբանանի: Որքա՜ն ալ անհեթեթ եւ հոգեմաշ թւի Դաշնակցական մեր տղոց վիճակւող այս ճակատագիրը, Սերժիկներու օրինակը վկայ՝ մենք ոչ մէկ զոհողութեան առջեւ կանք պիտի առնենք հայութեան նաւը բոլոր տեսակի ալեկոծումներէն փրկելու եւ ապահով ափ հասցնելու համար»:
(Հատւած՝ ընկ. Սերժ Թովմասեանի նահատակութեան առիթով արտասանւած դամբանականէն)

 

Յարակից լուրեր

  • Հայաստանի Հանրապետութեան 100-ամեակին նուիրուած` «Մայիս 28» պողոտային անուանակոչութիւն եւ յուշարձանի բացում
    Հայաստանի Հանրապետութեան 100-ամեակին նուիրուած` «Մայիս 28» պողոտային անուանակոչութիւն եւ յուշարձանի բացում

    Հովանաւորութեամբ Լիբանանի հայոց թեմի առաջնորդ Շահէ եպս. Փանոսեանին, նախագահութեամբ Պսալիմ-Մըզհեր-Մաժզուպի քաղաքապետ Ժորժ Սըմաանի, կազմակերպութեամբ ՀՅԴ «Աղբալեան» կոմիտէին, երէկ` 16 յուլիսի երեկոյեան ժամը 8:00-ին Համազգայինի Մ. եւ Հ. Արսլանեան Ճեմարանին կից տեղի ունեցաւ Հայաստանի Հանրապետութեան 100-ամեակին նուիրուած` «Մայիս 28» պողոտային անուանակոչութիւնը եւ բացումը յուշարձանին, որուն հեղինակն է հայրենի քանդակագործ Կակոն:

  • Մեր ճշմարիտ յաղթանակը
    Մեր ճշմարիտ յաղթանակը

    Չմոռնանք, որ Դաշնակցութիւնը մուտք գործեց կառավարական դաշինքէն (կոալիցիա) ներս ԻՐ ԻՆՔՆՈՒՐՈՅՆ ՊԼԱՏՖՈՐՄՈՎ, որ կը ցոլացնէր ՀՅԴ 32-րդ Ընդհանուր Ժողովի եւ ՀՅԴ Հայաստանի Գերագոյն ժողովներու որոշումները։ Դժբախտաբար այս շատ կարեւոր հանգամանքը ցարդ լիարժէք եւ տեսանելի կիրառում չէ ստացած իրական կեանքի մէջ։ Պատճառը մասամբ այն է, որ կառավարական դաշինքը գործի երկար փորձ չէ ունեցած տակաւին եւ շատ բան կը մնայ քննարկելի։ Այնուամենայնիւ պէտք է ընդունիլ, որ կարելի չէ ասով միայն բացատրել դաշինքի գործունէութեան մէջ գոյութիւն ունեցող այս շատ կարեւոր բացը։

  • Բէյրութում Հայ Դատի գրասենեակ է բացւել
    Բէյրութում Հայ Դատի գրասենեակ է բացւել

    ՀՅԴ Լիբանանի Կենտրոնական կոմիտէի որոշմամբ եւ Լիբանանի Հայ Դատի յանձնախմբի տնօրինութեամբ` «Շաղզոյեան» կենտրոնում բացւել է Հայ Դատի Բէյրութի գրասենեակը, որը նպատակ ունի զարկ տալ Հայ Դատի ներկայացմանն ու Լիբանանում դրա աշխատանքների հետապնդմանը:

  • Հայկական ազատամարտի վերջին դրուագը եւ անկախութեան սերունդը
    Հայկական ազատամարտի վերջին դրուագը եւ անկախութեան սերունդը

    Պայթեցաւ փետրուարեան ապստամբութիւնը:

    Այդ շարժումը եկաւ վերջնական կաղապարում տալու քաղաքական համոզումներուն եւ սպասելիքներուն: Փետրուարի 18-ը դարձաւ սոյն քաղաքական շրջակետը, որ որոշակի ցցուեցաւ երկու իրարամերժ քաղաքական հոսանքներու միջեւ եւ եղաւ հիմնական ելակէտը Դաշնակցութեան քաղաքական գործունէութեան:

  • Ռոստոմ (Ստեփան Զօրեան, 1867-1919). Հայ ժողովուրդի տանջահար սիրտին յեղափոխական ժայթքը. Հայոց Լեռներու անսասան հզօրութեամբ Կամքի մարմնաւորումը
    Ռոստոմ (Ստեփան Զօրեան, 1867-1919). Հայ ժողովուրդի տանջահար սիրտին յեղափոխական ժայթքը. Հայոց Լեռներու անսասան հզօրութեամբ Կամքի մարմնաւորումը

    Յունուար 18-ի այս օրը մեր ժողովուրդը կը նշէ ծննդեան տարեդարձը հայ յեղափոխականի եւ դաշնակցական ղեկավարի լուսապսակ այն դէմքին, որ իր խօսքով եւ գործքով անմահացաւ ՌՈՍՏՈՄ անունով՝ հայոց սերունդներուն կտակելով Ազգի եւ Հայրենիքի ամբողջական ազատագրութեան ու Հայ Մարդու լիիրաւ ինքնահաստատման եւ զարգացման համապարփակ տեսլականը։

Ամենաշատ ընթերցւած

Քւէարկութիւն

Կը յաջողւի՞ արդեօք Արմէն Սարգսեանին նոր որակ մտցնել ՀՀ քաղաքական կեանքում:

Եղանակ

Հեղինակություն © 2011-2017 «ԱԼԻՔ» Օրաթերթ։ Բոլոր իրավունքները պահպանված են։