Հա

Ազգային

13/06/2016 - 09:30

Բացառե՛լ անհասկնալի միտումները (Հայաստանի Առաջին Հանրապետութեան 98-ամեակին առիթով)

Հայաստանի Առաջին Հանրապետութեան 98-ամեակը, զոր կը փորձենք լոյսին բերել, Հայոց Ցեղասպանութեան 100-ամեակին յաջորդող տարւան կը զուգադիպի, նաեւ՝ մեր երկու հանրապետութիւններուն հիմնադրութեան 25-ամեակին: Երկու տարի ալ մեզ կը բաժնէ Հայաստանի Առաջին Հանրապետութեան կերտման 100-ամեակէն:

Հայաստանի Առաջին Հանրապետութեան 98-ամեակը, զոր կը փորձենք լոյսին բերել, Հայոց Ցեղասպանութեան 100-ամեակին յաջորդող տարւան կը զուգադիպի, նաեւ՝ մեր երկու հանրապետութիւններուն հիմնադրութեան 25-ամեակին: Երկու տարի ալ մեզ կը բաժնէ Հայաստանի Առաջին Հանրապետութեան կերտման 100-ամեակէն:
Տարելիցի եւ յոբելենական տարեթիւերու առանցքին վրայ Հայաստանի Առաջին Հանրապետութեան պատմակերտ հանգամանքը անպայման համազգային մակարդակի վրայ գիտական, քաղաքական եւ իրաւական միտքերու գնահատականներուն կարժանանայ՝ իբրեւ մեր լինելութեան շարունակականութիւնը ապահոված հայ ժողովուրդի նորագոյն պատմութեան ամենաանկիւնադարձային իրադրութիւն:
Թւականներով յատկանշւող խորհուրդներու միջեւ ագուցումներու արագ փորձը Հայաստանի Առաջին Հանրապետութիւնը Հայոց Ցեղասպանութեան ընդհանուր քաղաքականութեան կասեցում կենթադրէ եւ իբրեւ այդպիսին՝ հայ ժողովուրդի գոյատեւման իրական երաշխիք կը հանդիսանայ, բայց նաեւ՝ հարիւրաւոր տարիներու պետականազուրկ վիճակէ հայ ժողովուրդը դուրս բերող եւ պետականութիւն կերտող հսկայական խորհուրդ: Եւ այնուհետեւ՝ պետականաշինութենէ մինչեւ դիւանագիտական համակարգի հաստատում, անձեւ քաոսէն երկրի գոյառում, մինչեւ Զանգեզուր, մինչեւ հայ ժողովուրդի բնաջնջումը կազմակերպողներուն հաշւեյարդարի որոշում:
Պատմականօրէն առարկայական պիտի չըլլար, սակայն, այս բոլորին առանցքային ուժը ուղղակի անուղղակի չտեսնելը եւ իրադարձութիւններու շղթան ներկայացնել այնպէս, որ հերոսներ, պատմական դէմքեր յաջողած են համախմբել եւ կերտել Սարդարապատը, հանրապետութիւնը, փրկել Զանգեզուրը: Այս միտումը կը նկատւի ամէն անգամ, երբ հայրենիքի մէջ կը խօսւի Երեւանը չդատարկելու Արամի վճռակամութեան, Զանգեզուրը փրկած Նժդեհին, «Նեմեսիս»-ի նախապատրաստական աշխատանք ղեկավարած Թալէաթը զգետնած Թեհլիրեանի մասին:
Տւինք օրինակներուն ամենացայտունը: Դաշնակցութիւնը ի՛նք յայտարարած է, որ Մայիս 28-ը համայն հայութեան սխրագործութիւնն է եւ ամենահամազգային խորհրդանիշն է մեր ժամանակակից պատմութեան: Առանց համաժողովրդային այդ ծառացումին՝ չէին ըլլար Սարդարապատն ու միւս ճակատամարտերը, չէր ըլլար ընդհանրապէս հանրապետութիւնը:
Սակայն միաժամանակ նաեւ կար, կաղնիացած էր որոշում տւող, համախմբող, մագնիսացնող, կամաւորներ հաւաքագրող, կառավարութիւն ղեկավարող, բանակ կերտող ուժը՝ Դաշնակցութիւնը, որ իր ողջ կարողականութիւնը ներդրած էր այս լինելչլինելու գոյապայքարին մէջ:
Հայրենի լուրջ պատմագիտութիւնը չի շրջանցեր այս փաստը. խօսքը քարոզչաքաղաքական նպատակներով տարւող Նժդեհի, Արամի, եւ շատ ուրիշներու ապադաշնակցականացման անտեղի փորձերուն մասին է:
Սեւացրէքեան եւ պատմութենէն էջեր ջնջելու, լռութիւն պահելու եւ պատմութիւն նենգափոխելու ժամանակները վաղուց անցած են: Պատմագիտութիւնը փաստերու վրայ հիմնւած է, եւ որքան փաստացի, այնքան գիտական, ուրեմն նաեւ այնքան հաւաստի կը նկատւի վարկածը, տեսութիւնը:
Այս մտածումները Հայաստանի Առաջին Հանրապետութեան 100-ամեակի նախօրեակին հրապարակելը օգտակար կրնայ դառնալ: Կուսակցութեան մը քարոզչական առաւելներուն մասին չէ խօսքը: Բայց նաեւ չընդունիլը նոյն այդ կուսակցութիւնը միտումնաւոր ձեւով շուքի մէջ ձգելն ու խնամքով անուշադրութեան մատնելը: Այդ բոլորը հասկնալի էին խորհրդային տարիներուն: Հասկնալի չէին, բայց հասկնալի դարձան վերանկախացած Հայաստանի առաջին վարչակարգի օրերուն: Այսօր հասկնալի չեն:

«Ազդակ» օրաթերթի խմբագրական, Լիբանան

Յարակից լուրեր

  • Հայաստան սփիւռք յարաբերութիւնների հոլովոյթը
    Հայաստան սփիւռք յարաբերութիւնների հոլովոյթը

    Մեր մանկա-պատանեկան տարիներին, Հայաստանը Սովետական երկաթեայ վարագոյրից ներս գտնւելու բերումով, մեզ համար մանկական հեքիաթների նման, համարւում էր եօթն սարերի հետևում անգտանելի մի աշխարհի որի կարօտը միշտ զգում էինք և ճար ու դարման էլ չունէինք մեր կարօտին յագուրդ տալու: Առաւել մեզ խեղճ էինք զգում, ի տես մեր բնակարաններում պատերից կախւած և կամ արծաթեայ մի քանի սպասների վրայ քանդակւած, Մայր Հայաստանի պատկերը, տխուր ու տրտում դէմքով, ձեռքը ծնօտին՝ Հայաստանի աւերակների վրայ նստած:

  • Հայաստան-Սփիւռք յարաբերութիւնների հոլովութը
    Հայաստան-Սփիւռք յարաբերութիւնների հոլովութը

    Մեր մանկա-պատանեկան տարիներին, Հայաստանը Սովետական երկաթեայ վարագոյրից ներս գտնւելու բերումով, մեզ համար մանկական հեքիաթների նման, համարւում էր եօթն սարերի հետեւում անգտանելի մի աշխարհի, որի կարօտը միշտ զգում էինք եւ ճար ու դարման էլ չունէինք մեր կարօտին յագուրդ տալու: Առաւել մեզ խեղճ էինք զգում, ի տես մեր բնակարաններում պատերից կախւած եւ կամ արծաթեայ մի քանի սպասների վրայ քանդակւած, Մայր Հայաստանի պատկերը, տխուր ու տրտում դէմքով, ձեռքը ծնօտին՝ Հայաստանի աւերակների վրայ նստած:

  • Արցախը Հայաստանի անվտանգութեան թիկունքն է
    Արցախը Հայաստանի անվտանգութեան թիկունքն է

    Ինչպէս Սօս Սարգսեան ըսած է, «Ձեզի համար Ղարաբաղը հողատարածք է, մեզի համար հայրենիք է»: Պատմական ճշմարտութիւն եւ քաղաքական տրամաբանութիւն կայ այս հաստատումին մէջ։

    Եւ կայ աւելին։ Արցախի պահպանումը աշխարհաքաղաքական պարտադրանք է ու հայրենիքի անվտանգութեան ճիշդ ռազմավարութեան հրամայականն է։ 

  • «Ալ Ջազիրա»-ն անդրադարձել է Երեւանում բնակւող սիրիահայ փախստական ոսկերչի կեանքի պատմութեանը
    «Ալ Ջազիրա»-ն անդրադարձել է Երեւանում բնակւող սիրիահայ փախստական ոսկերչի կեանքի պատմութեանը

    Հեղինակաւոր «Ալ Ջազիրա» լրատւամիջոցն անդրադարձել է Սիրիայում ընթացող քաղաքացիական պատերազմի սկզբում Հալէպից Երեւան տեղափոխւած 31-ամեայ ոսկերիչ Վահէ Յովհաննիսեանի կեանքի պատմութեանը:

  • Թող Իսրայէլը ԱԹՍ վաճառի Ադրբեջանին. Փաշինեանը չի փչացնի յարաբերութիւնները Իրանի հետ
    Թող Իսրայէլը ԱԹՍ վաճառի Ադրբեջանին. Փաշինեանը չի փչացնի յարաբերութիւնները Իրանի հետ

    Իսրայէլի պաշտպանութեան նախարարութիւնը թոյլ է տւել «Aeronautics Defense Systems Ltd» ընկերութեանը վերսկսել Ադրբեջանին «Orbiter 1K» մարտական անօդաչու-կամիկաձեներ առաքելը։ Պաշտօնատար անձինք շարունակում են մնալ պատժամիջոցների տակ, բայց ընկերութիւնն այսուհետ ազատ է իր գործողութիւններում։ Տարօրինակ ոչ մի բան չկայ, որ նման որոշում ընդունւել է հէնց այս ժամանակահատւածում։ 

Ամենաշատ ընթերցւած

Քւէարկութիւն

Կը յաջողւի՞ արդեօք Արմէն Սարգսեանին նոր որակ մտցնել ՀՀ քաղաքական կեանքում:

Եղանակ

Հեղինակություն © 2011-2017 «ԱԼԻՔ» Օրաթերթ։ Բոլոր իրավունքները պահպանված են։