Հա

Ազգային

01/09/2016

Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետութեան հռչակումը

Սեպտեմբերի 2-ին, 25 տարի առաջ, այդ ժամանակ Լեռնային Ղարաբաղի ինքնավար մարզ եւ Շահումեանի շրջան անունով ծանօթ հայոց Արցախ Աշխարհին մէջ, ատենի խորհրդային իշխանութեանց մօտ արցախահայութիւնը ներկայացնող ժողովրդական պատգամաւորները, օրէնսդիր իշխանութեան Մարզային եւ Շրջանային խորհուրդներու միացեալ նիստ մը գումարելով, հռչակեցին Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետութիւնը:

 (2 սեպտեմբեր, 1991)

Ն.

 

Սեպտեմբերի 2-ին, 25 տարի առաջ, այդ ժամանակ Լեռնային Ղարաբաղի ինքնավար մարզ եւ Շահումեանի շրջան անունով ծանօթ հայոց Արցախ Աշխարհին մէջ, ատենի խորհրդային իշխանութեանց մօտ արցախահայութիւնը ներկայացնող ժողովրդական պատգամաւորները, օրէնսդիր իշխանութեան Մարզային եւ Շրջանային խորհուրդներու միացեալ նիստ մը գումարելով, հռչակեցին Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետութիւնը:
Օրին դժւար էր հաւատալ, որ Շուշիի բարձունքներուն ամրակայւած ադրբեջանական զօրքի հրետանիի հարւածներուն եւ արձակազէններու կրակոցին տակ՝ ինքնապաշտպանութեան դիրքերու վրայ գտնւող, աւելին՝ անհաւասար ուժերով ազատութեան համար մարտնչող Արցախի հայութիւնը ի վիճակի պիտի ըլլար, իրողապէս եւ ըստ ամենայնի, կենսագործելու իր անկախութիւնը ադրբեջանական լուծէն:
160901d01aԲայց ի հեճուկս ժամանակի եւ պայմաններու աննպաստ դասաւորումին, արցախահայութիւնը յաջողեցաւ հիմը դնել ապրելու եւ արմատաւորւելու, զարգանալու եւ ամրապընդւելու ընդունակ իր պետականութեան:
Նախ Արցախի, ապա՝ Մայր Հայաստանի եւ, ի վերջոյ, աշխարհասփիւռ ողջ հայ ժողովուրդի վճռականութեան, մարտունակութեան եւ միասնական պայքարին շնորհիւ իրականութիւն դարձաւ մերօրեայ հայութեան ազգային անկախ պետականութեան երկրորդ կռւանը:
Այսօր, երբ 25 տարիներու հեռաւորութենէն յետադարձ ակնարկ մը կը նետենք եւ ընդհանուր հաշւեկշռի կարժանացնենք Արցախի հայութեան հետ մեր ժողովուրդին կտրած ուղին, արդարօրէն հպարտութիւնը կը համակէ մեր միտքն ու սիրտը՝ ի տես գերագոյն զոհաբերութեան գնով ձեռք բերւած նւաճումներուն:
Եւ առաջին հերթին կը խոնարհինք անմեռ յիշատակին առջեւ առիւծասիրտ այն ազատամարտիկներուն, որոնք հերոսական իրենց պայքարով եւ իմացեալ մահւամբ անմահանալու ազգային մեր աւանդը վերանորոգող իրենց նահատակութեամբ՝ հայկական տարածք ազատագրելու եւ ամրօրէն պաշտպանելու նորօրեայ դիւցազնապատումը պարգեւեցին Հայաստանին եւ հայութեան:
Ծանրակշիռ որոշում էր 2 սեպտեմբերի 1991-ի լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետութեան հռչակումը:
Խորհրդային բանակի համազգեստով գործող իշխանաւոր «օրինական» ուժ էր ադրբեջանական զօրքը, որ այնուամենայնիւ ձեռնարկած էր Արցախի հայութիւնը բնաջնջելու նորօրեայ ցեղասպանութեան՝ ամենէն անօրէն իշխանութեան մը մահացու գործիքը դառնալով:
Խաղաղ հաւաքներով եւ օրէնսդրական ու սահմանադրական իրաւունքներու վրայ խարսխւած դիմումներով՝ արդարութիւն ու Հայաստանի հետ միացում պահանջող Արցախի հայութիւնը, ադրբեջանական եւ խորհրդային հարւածներուն տակ աստիճանաբար կռանելով իր ազգային-քաղաքական կամքն ու դիմադրական կազմակերպ ուժը, քայլ առ քայլ ընդարձակեց ազգային-ազատագրական իր պայքարը, ունեցաւ ծանրագոյն կորուստներ՝ բայց չընկրկեցաւ, մինչեւ որ գտաւ ու նւաճեց քաղաքական յարմար պահը, որպէսզի հռչակէ Արցախի անկախութիւնը:
Ադրբեջան որոշեց դուրս գալ Խորհրդային Միութենէն եւ վերականգնել 1918-1920 թւականներու Ադրբեջանի Հանրապետութիւնը՝ իբրեւ անկախ պետութիւն, ինչ-որ իրաւականօրէն եւ քաղաքականօրէն լրիւ ազատ արձակեց ձեռքերը Արցախի հայութեան, որպէսզի ձեռնարկէր ադրբեջանական բռնակալ լուծէն ամբողջական ազատագրումի իր ոստումին:
Փաստօրէն Արցախը բնաւ մաս չէր կազմած թուրքական սւիններով 1918-ին ստեղծւած Ադրբեջանի Հանրապետութեան, միայն խորհրդային կարգերու հաստատումէն ետք, Ստալինեան մութ գործարքով, հայկական հինաւուրց հողը նւէր տրւած էր ադրբեջանցիներուն...
Եւ 1991-ին արդէն ժամանակն էր, եթէ ուշ չէր, որպէսզի անարդարութիւնը վերջնականապէս սրբագրւէր եւ, նոյնինքն խորհրդային օրէնքներով ու սահմանադրութեամբ առաջնորդւելով, բայց նաեւ ու մանաւա՛նդ միջազգային օրէնքի հիմնարար ուխտագիրներուն վրայ հիմնւելով՝ Լեռնային Ղարաբաղի ինքնավար մարզն ու Շահումեանի շրջանը միաւորւէին անկախ պետութիւն հռչակւած Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետութեան մէջ:
160901d01bԱյսօր 25-ամեայ լիարժէք պետութիւն է Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետութիւնը, որ ոչ միայն իր Պաշտպանական Բանակով կրցաւ ազերի բռնատիրութենէ ազատագրել հայապատկան Արցախի տարածքները, այլեւ՝ իրաւական ու ժողովրդավարական հիմունքով պետականութեան իր շէնքը քար առ քար բարձրացնել եւ նոյնինքն Ադրբեջանի Հանրապետութեան աւատապետական իշխանութեան տակ քաշքշւող ազերի հասարակութեան նախանձը գրգռել:
Ճիշտ է, Արցախի իրողապէս նւաճւած անկախութիւնը մինչեւ այսօր դեռ չէ արժանացած միջազգային հանրութեան ճանաչումին եւ իրաւական նւիրագործումին:
Բայց նոյնքան եւ աւելիով ճիշտ է, որ երբ արեան գնով նւաճւած անկախութիւնը ի վիճակի ես պահպանելու, պետականօրէն արմատաւորելու եւ քաղաքականօրէն ամրապնդելու, անպայման վստահ կրնաս ըլլալ, որ ի վերջոյ կը հասնի նաեւ իրաւական ճանաչումի ժամը:
Այդ ինքնավստահութեամբ է, որ Արցախէն ու հայրենի մեր ոստաններէն մինչեւ աշխարհի հեռաւոր ափերը սփռւած իրաւատէր հայութիւնը, այսօր, միասնական միեւնոյն հաստատակամութեամբ կը տօնէ Արցախի անկախութեան հռչակման 25-րդ տարեդարձը:
Եւ կը վերանորոգէ ազգային իր սրբազան ուխտը՝ Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետութեան կենսունակութեան կռւանները ուժեղացնելով, բոլոր ուժերով շարունակելու արդէն քաղաքական-դիւանագիտական հուն մտած պայքարը՝ յանուն Արցախի իրողական անկախութեան միջազգայնօրէն իրաւական ճանաչումին:
Նաեւ, այդ ճամբով, յանուն Մայր Հայաստանի հետ անխուսափելի վերամիաւորումին:

Յարակից լուրեր

  • ԱՆԴՐԱՆԻԿ (Օզանեան, 1866-1927). Հայոց ազատամարտի անպարտելի արծիւը
    ԱՆԴՐԱՆԻԿ (Օզանեան, 1866-1927). Հայոց ազատամարտի անպարտելի արծիւը

    30 օգոստոսի այս օրը, 91 տարի առաջ, Մ. Նահանգներու Քալիֆորնիա նահանգի Ֆրեզնօ քաղաքին մէջ, բոցավառ իր աչքերը յաւիտենապէս փակեց հայ ժողովուրդի նոր ժամանակներու առասպելատիպ Քաջն ու Հերոսը՝ ԱՆԴՐԱՆԻԿ։

  • Ամերիկայի հայկական թանգարանը եւ Գլենդէլի խորհուրդը համագործակցութեան մասին հռչակագիր են ստորագրել
    Ամերիկայի հայկական թանգարանը եւ Գլենդէլի խորհուրդը համագործակցութեան մասին հռչակագիր են ստորագրել

    Ամերիկայի հայկական թանգարանի ներկայացուցիչները եւ Գլենդէլի քաղաքային խորհրդի անդամները համագործակցութեան մասին հռչակագիր են ստորագրել:

  • Նիկոլ Աղբալեան (1873-1947). Հայաստանի եւ հայ ժողովուրդի վեհաշուք մտաւորականը
    Նիկոլ Աղբալեան (1873-1947). Հայաստանի եւ հայ ժողովուրդի վեհաշուք մտաւորականը

    Հայ ժողովուրդի բազմադարեան հոգեմտաւոր հարտութեան եւ ազգային-հասարակական արժէքային ժառանգութեան առաքելատիպ վերանորոգիչներէն է Նիկոլ Աղբալեան:

    Բազմաշնորհ ու տաղանդաշատ մտքի մշակ, ազգային-պետական ղեկավար գործիչ եւ քաղաքական-հասարակական անձնուէր առաջնորդ մը եղաւ Աղբալեան, որ իր կեանքը աւարտեց տարագրութեան մէջ՝ իբրեւ մեծ մանկավարժ եւ հանրային դաստիարակ, իր անունը անջնջելիօրէն կապելով Համազգայինի Ճեմարանին։

  • 10 օգոստոս 1920. Սեւրի Դաշնագրին այժմէական արժէքն ու նշանակութիւնը
    10 օգոստոս 1920. Սեւրի Դաշնագրին այժմէական արժէքն ու նշանակութիւնը

    10 օգոստոսին, 1920-ին, հայ ժողովուրդը յաղթահասակ կանգնեցաւ միջազգային բեմահարթակի վրայ՝ անկախ հայրենիքի եւ ազատ պետականութեան տէր ազգի իրաւական կարգավիճակով նոր դարաշրջան իր մուտքը նուիրագործելով։

    Օգոստոս ամսու 10-րդ օրը, 98 տարի առաջ, հանդիսաւոր շուքով ստորագրուեցաւ Սեւրի Դաշնագիրը, որ նուիրագործեց Հայաստանի անկախութեան եւ ազգային պետականութեան՝ Հայաստանի Հանրապետութեան միջազգային իրաւական ճանաչումը։

  • Սեբաստացի Մուրատ (Խրիմեան, 1874-1918). Հայ յեղափոխական շարժման դիւցազնական ֆետային
    Սեբաստացի Մուրատ (Խրիմեան, 1874-1918). Հայ յեղափոխական շարժման դիւցազնական ֆետային

    Օգոստոս 4-ի այս օրը կ’ոգեկոչենք հերոսական նահատակութեան հարիւրամեակը հայ ժողովուրդի քաջարի ծնունդներէն անմահն Սեբաստացի Մուրատի։

    Մուրատ զոհուեցաւ թրքական զօրքի արշաւանքին դէմ Պաքուի հայութեան մղած ինքնապաշտպանութեան անհաւասար ուժերով ահեղ կռուի ընթացքին, ճիշդ այն պահուն, երբ հերոսաբար կրցած էր ճեղքել թշնամի բանակին պաշարման օղակը եւ յաղթանակ ապահովել հայկական զօրքին։

Ամենաշատ ընթերցւած

Քւէարկութիւն

Կը յաջողւի՞ արդեօք Արմէն Սարգսեանին նոր որակ մտցնել ՀՀ քաղաքական կեանքում:

Եղանակ

Հեղինակություն © 2011-2017 «ԱԼԻՔ» Օրաթերթ։ Բոլոր իրավունքները պահպանված են։