Հա

Ազգային

24/10/2016 - 09:40

ՆՒԻՐԵԱԼՆԵՐ - Բեկոր (Աշոտ Ղուլեան, 1959-1992)

Արցախեան ազատամարտի քաջարի հրամանատարի կերպարը մարմնաւորող ընտրեալներէն է աւազանի անունով Աշոտ Ղուլեան, որ Արցախի Պաշտպանութեան եւ ազատագրութեան համար իր մղած մարտերու ընթացքին աւելի քան տասը անգամ վիրաւորւեցաւ ռազմի դաշտերուն վրայ, բայց որովհետեւ վերապրեցաւ իր մարմինը խոցած փամփուշտի եւ արկի բեկորներէն՝ արժանացաւ Բեկոր անունով կրակի մկրտութեան:

Արցախի ֆիդայի ազատամարտիկն ու քաջարի հրամանատարը

Ն.

 

Հոկտեմբերի 6-ին նշեցինք ծննդեան տարեդարձը հայոց ժամանակակից պատմութեան ամենէն առինքնող հերոսներէն Բեկորի:
Արցախեան ազատամարտի քաջարի հրամանատարի կերպարը մարմնաւորող ընտրեալներէն է աւազանի անունով Աշոտ Ղուլեան, որ Արցախի Պաշտպանութեան եւ ազատագրութեան համար իր մղած մարտերու ընթացքին աւելի քան տասը անգամ վիրաւորւեցաւ ռազմի դաշտերուն վրայ, բայց որովհետեւ վերապրեցաւ իր մարմինը խոցած փամփուշտի եւ արկի բեկորներէն՝ արժանացաւ Բեկոր անունով կրակի մկրտութեան:
Բեկոր-Աշոտ անզուգական ներդրում ունեցաւ դաշնակցական ֆիդայիի նորօրեայ աւանդի կերտումին մէջ՝ իր անձնազոհութեամբ, գաղափարապաշտութեամբ եւ խիզախութեամբ կենդանի առասպել դառնալով:
Աշոտ Ղուլեան ծնած էր Բաքու, 1959 թւականի հոկտեմբերի 6-ին: 1975-ին, Ղուլեաններու ընտանիքը տեղափոխւեցաւ Ստեփանակերտ, ուր ուսանեցաւ եւ 8-րդ դասարանը աւարտեց Աշոտ: 1977-ին զօրակոչւեցաւ խորհրդային բանակ, որու շարքերուն մէջ ծառայեց մինչեւ 1979: Զօրացրւելէ ետք, անմիջապէս նետւեցաւ կեանքի ասպարէզ՝ միաժամանակ երեկոները հետեւելով ուսման:
1985-ին աւարտելով ուսումը՝ ամուսնացաւ եւ Աշոտ ու Նելլի Ղուլեանները ունեցան երեք որդի՝ Արթուր, Հմայեակ եւ կրտսերը Բեկոր, որ ծնաւ հօր զոհւելէն ետք:
Ինչպէս որ կենսագիրները կը վկայեն, Աշոտ բազմարհեստ, «ոսկի ձեռքեր» ունեցող վարպետ էր՝ դերձակ, շինարար, ինքնաշարժի վարորդ, փականագործ: Արցախեան ազգային-ազատագրական շարժման սկզբնական փուլէն իսկ՝ նախազգալով, որ միթինգ-ցոյցերը սպասւող անխուսափելի պատերազմի նախերգանքն են, եւ առանց զէնքի՝ անկարելի պիտի ըլլար նւաճել ազատութիւնն ու անկախութիւնը, ան գաղափարակից իր ընկերներուն հետ ձեռնամուխ եղաւ ինքնաշէն նռնակներու, ինքնաձիգներու, հրացաններու եւ նռնականետներու պատրաստութեան: Այդ զէնքերու փորձարկումներուն ժամանակ, Աշոտ երեք անգամ վիրաւորւած է: Անոր ստեղծած առաջին զէնքը 16 ծգանի կարճափող հրացանը եղած էր: Իսկ երբ հասաւ պահը, Աշոտ լծւեցաւ դէպի Արցախ զէնքեր գաղտնաբար փոխադրելու գործին եւ այդպէ՛ս իր տեղը նւիրագործեց Արցախեան ֆիդայական շարժման ակունքներուն մէջ:
161024e01aԲեկոր իր մարտական մկրտութիւնը ստացաւ Հայաստանի սահմանամերձ շրջանին մէջ՝ Իջեւանի ուղղութեամբ, ուր թշնամին արդէն սկսած էր իր ոտնձգութեանց:
Մինչեւ Արցախի «իսկական» պատերազմական գործողութեանց սկզբնաւորումը, Բեկոր մասնակցած է հայդուկային-հրոսակային շատ գործողութիւններու: Այդ շարքին յատկապէս յիշատակելի է Բեկորի ղեկավարած կարեւոր խափանարարական գործողութիւնը՝ Քելբաջարի մէջ տեղակայւած ՕՄՕՆ-ականներուն ռազմական օգնութիւն տանող ադրբեջանական ռազմական շարասիւնին վրայ յարձակումը եւ այս վերջինի ոչնչացումը:
Դաշնակցութեան անդամագրւելով՝ Բեկոր շատ կանուխէն եւ շատերէն առաջ յանգեցաւ այն համոզումին, որ Արցախի ինքնապաշտպանութեան եւ ազատագրութեան համար նախապայման էր ստեղծել մշտական, կանոնաւո՛ր բանակ՝ իր կառուցւածքով եւ երկաթեայ կարգապահութեամբ: Այդպէ՛ս 1991-ին, երբ սկսաւ Արցախի կանոնաւոր բանակի առաջին զօրամասներուն կազմաւորումը, Բեկորին առաջարկւեցաւ գլխաւորել առաջին վաշտը, որուն կորիզը նոյնինքն իր ղեկավարած ջոկատն էր:
Բեկոր մասնակցած է Արցախի տարածքին մղւած մարտերու մեծ մասին՝ Ասկերան, Հադրութ, Շահումեան, Վերին շէն, Բուզլուխ, Մանաշիդ, Մալիբեկլու, Խոջալու, Կրկժան, Լեսնոյ, Քարինտակ, Շուշի, Լաչին, Մարտակերտ, Կուսապատ, Մաղաւուզ, Սրխաւենդ, Բաշ-Գիւնեփայա, Օրթա-Գիւնեփայա, Դրմբոն... Բեկոր-Աշոտ Ղուլեան բացառիկ տաղանդով օժտւած հերոս անձնաւորութիւն էր՝ բնածին զինւորական, առաջամարտիկ, նախաձեռնող, համարձակ, վճռական, խիզախ ու հնարամիտ: Բեկորի հրամանատարական տաղանդը փայլեցաւ յատկապէս 1992-ի մայիսին, Շուշիի ռազմագործողութեան իրականացման ժամանակ:
Առաջին վաշտը, Բեկորի գլխաւորութեամբ, եղաւ առաջինը, որ մուտք գործեց հայկական գերեալ քաղաքը եւ սկիզբ դրաւ անոր ազատագրման:
Բայց 1992-ի օգոստոսի 24-ին Դրմբոն գիւղի ազատագրման համար մղւած մարտը եղաւ վերջինը... անզուգական Բեկորին: Այս անգամ գնդակը մահացու էր, եւ ան հեռացաւ այս աշխարհէն՝ երթալու եւ համալրելու համար անմահ փաղանգը հայոց քաջարի հերոսներուն:
Յետմահու, հայրենիքին մատուցած իր ծառայութեանց համար, Բեկոր պարգեւատրւած է «Մարտական խաչ» առաջին աստիճանի եւ «Ոսկէ արծիւ» շքանշաններով: Արժանացած է «Արցախի հերոս» կոչումին:
Հայրենի հողի պաշտպանութեան սուրբ գործը, որուն համար իր կեանքը զոհաբերեց Աշոտ Ղուլեան, այսօր կը շարունակեն անոր մարտական ընկերները եւ Բեկորի ներշնչումով կազմաւորւած հայոց նորանուն հերոսները: Արցախի կենտրոնական պաշտպանութեան շրջանի առաջին գումարտակը, որ ստեղծւած էր Աշոտ Ղուլեանի հրամանատարութեամբ գործած առաջին վաշտի հիմքին վրայ, այսօր կը կրէ Բեկորի անունը: Այս գումարտակին մէջ է ան հոգեպէս՝ իբրեւ յուշ ու սրբութիւն: Իսկ Ստեփանակերտի մէջ Բեկորին նւիրւած յուշարձանը դարձած է ուխտավայր հայոց սերունդներուն համար:
Աշոտ Ղուլեանի՝ Բեկորի ծննդեան տարեդարձին առիթով, վերանորոգելով Արցախի քաջերուն ուղիով երթը շարունակելու եւ ադրբեջանական վատարի հարւածներուն դէմ միշտ կազմ ու պատրաստ կռւելու համազգային մեր ուխտը, ընթերցողի ուշադրութեան կը յանձնենք պատգամի ուժ ունեցող Բեկորի հետեւեալ մտքերը.
«Եթէ զինւորէն սկսեալ մինչեւ նախարարը բոլորանւէր իրենց գործը կատարեն, ապա մեր բոլոր ձեռնարկումները պիտի պսակւին յաղթանակով…»,- կըսէր Արցախի առասպելական հերոսը, որուն համար «հայրենասիրութիւնը ոչ այլ ինչ է, եթէ ոչ քու վրայ դրւած պարտականութիւններու բարեխղճօրէն կատարում»:
Մարտերու միջեւ դադարի ժամանակ, Բեկոր մարտական իր ընկերներուն ըսած է.- «Եթէ Ղարաբաղը կործանւի, ապա միայն քաղաքական խաղերու պատճառով պիտի կործանւի - քաղաքականութիւնը ամենէն սարսափելի գիշատիչն է»:

Յարակից լուրեր

Ամենաշատ ընթերցւած

Քւէարկութիւն

Կը յաջողւի՞ արդեօք Արմէն Սարգսեանին նոր որակ մտցնել ՀՀ քաղաքական կեանքում:

Եղանակ

Հեղինակություն © 2011-2017 «ԱԼԻՔ» Օրաթերթ։ Բոլոր իրավունքները պահպանված են։