Հա

Ազգային

Երեքշաբթի, 17 Յունւարի 2017 10:40

Հայաստանին մեր տրամադրելիութիւնը եւ աշխատանքը, զորս կ՛ընենք, բացայայտ են

Հարցազրոյց ՀՅԴ Արեւմտեան Ամերիկայի Կենտրոնական կոմիտէի Ներկայացուցիչ Տարօն Տէր-Խաչատուրեանի հետ:

Հարցազրոյց ՀՅԴ Արեւմտեան Ամերիկայի Կենտրոնական կոմիտէի Ներկայացուցիչ Տարօն Տէր-Խաչատուրեանի հետ:

 

- ՀՅԴ Արեւմտեան Ամերիկայի կառոյցը կը ներկայացնէ՞ք: Քանի՞ շրջաններու մէջ կը գործեն դաշնակցական մարմինները, ո՞ր շրջանները օժտուած են կեդրոններով:

- ՀՅԴ Արեւմտեան Ամերիկայի Կեդրոնական կոմիտէի կառոյցը կը գործէ 22 նահանգներու մէջ, որոնք կը գտնուին Միսիսիփի գետի արեւմտեան ափին:

Կուսակցական միաւորներու իմաստով, մենք ներկայութիւն ունինք չորս նահանգներու մէջ՝ Քալիֆորնիոյ, Արիզոնայի, Նեւատայի եւ Թեքսասի: Կեդրոնը Հարաւային Քալիֆորնիան է: Ունինք 18 կոմիտէութիւններ (այսպէս կը կոչուին կուսակցական միաւորները) եւ 17 կեդրոններ, որոնց մեծ մասը կը պատկանի կուսակցութեան, իսկ մէկ-երկուքը՝ վարձով է: Մեր կուսակցական միաւորներն ու կեդրոնները կը գործեն Կլենտէյլի, Փասատինայի, Նորթ Հոլիվուտի, Սան Ֆերնանտօ Հովիտի, Նորթ Վալիի, Մոնթեպելլոյի, Լա Քրեսենթայի, Պըրպենքի, Թորընսի, Օրենճ Քաունթիի, Հոլիվուտի եւ Սան Տիէկոյի մէջ: Հիւսիսային Քալիֆորնիոյ պարագային՝ Ֆրեզնոյի, Սան Հոզէի, որուն կեդրոնը բացուեցաւ վեց ամիս առաջ Սիլիքըն Հովիտի մէջ, եւ Սան Ֆրանսիսքոյի մէջ: Արիզոնայի մէջ կը գործեն Ֆինիքսի, Նեւատայի մէջ՝ Լաս Վեկասի, իսկ Թեքսասի մէջ՝ Հիւսթընի մարմինները: Ներկայիս աշխատանք կը տանինք նաեւ Տալըսի մէջ: Այս բոլորէն անկախ, ունինք «Շանթ» ուսանողական միութիւնը, որ, ուրախ եմ ըսելու, թէ վերաշխուժացման եւ վերածնունդի լուրջ ապացոյցներ ցոյց կու տայ եւ կը գործէ յատկապէս Հարաւային Քալիֆորնիոյ մէջ:

Այս քաղաքներուն կամ կեդրոններուն մէջ գործող կուսակցական միաւորները տասէն մինչեւ 200 անդամներ ունին: Նաեւ ըսեմ, թէ ուրախ երեւոյթ է մեզի համար այն, որ իւրաքանչիւր կեդրոն, անկախ կուսակցական միաւորէն, ունի մեր ուղեկից միութիւններու՝ ՀՄԸՄ-ի, ՀՕՄ-ի եւ Համազգայինի, մասնաճիւղեր կամ միաւորներ, Հայ Դատի յանձնախումբ, ՀԵԴ-ի եւ Պատանեկան միաւորներ: Մեր կեդրոնները նաեւ սիրայօժար կերպով կը տրամադրուին հայրենակցական միութիւններու, որոնք ժողովատեղիի կամ սրահի կարիքը ունին:

Կան հայաբնակ շրջաններ, ուր հայութեան թիւը մեծ է. բնականաբար, այդ տարածքէն ներս գործող մեր կոմիտէութեանց անդամներու թիւը համապատասխանաբար աւելի մեծ է:

 

- Ի՞նչպէս կը գնահատէք շրջանին մէջ Դաշնակցութեան գործունէութիւնը անցեալ քանի մը տարիներուն: Ի՞նչ յատկանշական յաջողութիւններ արձանագրած է կուսակցութինը շրջանին մէջ, եւ ի՞նչ բացթողումներ եղած են:

- Նախ, արագ կերպով ըսեմ, որ շատ երկար ճամբայ կտրուած է այս գաղութին մէջ՝ 50-60ական թուականներէն մինչեւ այսօր, սակայն նաեւ շատ երկար ճամբայ ունինք մեր առջեւը: Պատկերացուցէք, որ եթէ 20 մղոն երկարութեամբ փապուղի մը պիտի կառուցուի՝ լեռը ճեղքելով, ապա մենք առաջին 8-10 մղոնը կրցած ենք ճիշդ ձեւով փորել, բայց տակաւին մեր դիմացը գործ ունինք ընելիք: Ըսել կ՛ուզեմ, որ ճիշդ ուղղութեամբ ու թափով՝ նպատակասլաց կ՛ընթանանք յառաջ, բայց տակաւին երկար ճամբայ ունինք կտրելու: Մեր ընթացքին մասին՝ իբրեւ կուսակցութիւն, քանի մը պարզաբանող օրինակ տամ.

Համայնքի ղեկավարութիւնը ի մի բերելը մեզի համար եղած է հիմնական նպատակ, եւ ուրախ եմ ըսելու, որ ոչ միայն կուսակցական, այլեւ ազգային իմաստով, Դաշնակցութիւնը համախմբողի կարեւո՛ր դեր կը խաղայ վերջին տասնամեակին, եւ ինչու չէ նաեւ՝ անկէ առաջ: Մենք կ՛աշխատինք գաղութի տարբեր կազմակերպութիւնները, կուսակցութիւնները, միութիւնները իրարու քով բերել, յատկապէս երբ հարցը կը վերաբերի համազգային մտահոգութիւններու եւ միջոցառումներու, ինչպէս օրինակ՝ Հայոց Ցեղասպանութեան հարիւրամեակը:

Համազգային հիմնահարցերու գծով, ինչպէս՝ սուրիահայութեան, կամ Արցախի հետ կապուած խնդիրներու պարագային, մենք կրցած ենք գաղութը համախմբել եւ անոր ներուժը արդիւնաւէտօրէն գործի դնել: Անշուշտ, կարելի է միշտ աւելի լաւը ընել, սակայն կրնամ ըսել, որ յատկանշական արդիւնքներու հասած ենք:

Մեր ձեռքբերումներու շարքին են Հայ Դատի գործունէութեան դաշտի ընդարձակումը, ինչպէս նաեւ՝ ուղեկից միութիւններու եւ յատկապէս դպրոցներու առաւել աշխուժացումը, հայերէնի օգտագործման գծով տեղատուութիւնը կասեցնելու եւ ետ շրջելու ճիգերը:

Ի՞նչ բացթողումներ ունեցած ենք… Նախ ըսեմ, որ մեզի համար մեծ մտահոգութիւն է հայերէնի տեղատուութիւնը:

Գերխնդիրներուն անդրադառնալով՝ մեզի համար լուրջ բացթողում են գաղութի տարբեր մասնիկներուն միջեւ առկայ պատնէշները: Դժբախտ իրականութիւն է այն, որ այստեղ բնակող իրանահայը, լիբանանահայը, հայաստանահայը, սուրիահայը, իրաքահայը եւ տարբեր երկիրներէ եկած հայերը կառչած կը մնան իրենց ենթամշակոյթներուն ու սովորութիւններուն: Այս երեւոյթը, որուն կ՛ակնարկեմ, ամերիկեան հասկացողութեան մէջ կը կոչուի Silo Mentality, նման ցորենի հսկայ տակառներու, որոնք քով քովի դրուած են, սակայն մէկ տակառը կապ չունի միւսին հետ: Այս մտայնութեան մենք ականատեսն ենք ամէն օր: Ուստի, մենք կ՛աշխատինք շեշտել հասարակ յայտարարները եւ մօտեցնել բոլորը իրարու: Ասիկա լո՛ւրջ մտահոգութիւն է Կեդրոնական կոմիտէութեան համար: Ուրախ եմ յայտնելու, որ թէեւ սահմանափակ, սակայն որոշ յառաջընթաց արձանագրած ենք այս ուղղութեամբ:

Յաջորդ բացթողումը, մեր արժեւորումով, հետեւեալն է. Ցեղասպանութեան հարիւրամեակը ստեղծեց յատուկ ոգեւորութեան մթնոլորտ, պահանջատիրական ոգի, երբ 166 հազար հայ քով քովի եկաւ, բռունցք բարձրացուց ու պահանջատէր եղաւ մեր ազգային Դատին: Այդ ոգին թէեւ պահուած է, սակայն հարիւրամեակի ոգեւորութեան մակարդակը պահպանելու համար յաւելեա՛լ ճիգ, աշխատանք, կեդրոնացում եւ կազմակերպուած մօտեցում կը պահանջուի: Այս գաղութը հսկայական կարողականութիւն ունի մեր պահանջատիրական աշխատանքներուն մէջ, եւ մենք պիտի շարունակե՛նք աշխատիլ՝ ի խնդիր այդ կարողականութեան ամբողջական դրսեւորման:

Մէկ հիմնական կարգախօսով կ՛ուզեմ ամփոփել այս հարցումին պատասխանը: Եթէ Հարաւային Քալիֆորնիոյ մէջ մենք ունինք 800-900 հազար հայութիւն, ապա իւրաքանչիւր հայու պորտալարը պէտք է կապուած ըլլայ ազգային իրականութեան՝ հայկական կազմակերպութեան մը անդամակցելով կամ Հայաստանի համար աշխատելով, հայկական պարախումբի, երգչախումբի կամ հայկական որեւէ այլ կառոյցի մը մաս կազմելով:

 

- Դաշնակցութեան կազմը կը համապատասխանէ՞ շրջանի հայ բնակչութեան նախկին բնակավայրերու համեմատութեանց: Ո՞ր շրջանէն այստեղ հանգրուանած հայերը համեմատաբար քիչ ներկայութիւն են կուսակցութեան շարքերուն մէջ: Աշխատանք կը տանի՞ք ներգրաւելու նոր ուժեր, յատկապէս՝ բացակայ շրջանակներէ:

- Հոս հաստատուած Սփիւռքը ունի երկու արմատներ. մէկը այն հատուածն է, որ իր կամքին հակառակ հայրենիքէն վտարուած է, հիմնականին մէջ ամերիկահայեր, որոնք Ցեղասպանութեան հետեւանքով հոս հաստատուած են. Իրանէն, Լիբանանէն, Սուրիայէն եւ Իրաքէն հոս հաստատուածներ: Այս հատուածը Սփիւռքի մէջ ունի հարիւր տարուան փորձառութիւն՝ ազգային դիմագիծ եւ ինքնութիւն պահպանելու իմաստով, ստեղծած է կառոյցներ, որոնք փոխադրուած են այստեղ, ու գուցէ շարք մը առումներով, ժամանակավրէպ են, բայց ցարդ երեք-չորս սերունդներ կարեւոր տոկոսով հայապահպանման նպաստած են: Երկրորդ հատուածը, յատկապէս երկրաշարժէն, Արցախի պատերազմէն ետք Հայաստանէն եկած է անոնց գաղթը կը շարունակուի մինչեւ այսօր: Ցաւով պէտք է նշեմ, որ այս երկու հատուածները տակաւին շատ քիչ կը հաղորդակցին իրարու հետ: Մեր շարքերը մեծաւ մասամբ առաջին հատուածէն են. ունինք ամերիկահայեր, բայց նաեւ հիմնականին մեջ լիբանանահայեր, իրանահայեր, իրաքահայեր, սուրիահայեր, ռումանահայեր, պուլկարահայեր:

Մեր շարքերուն մէջ տակաւին շատ քիչ համեմատութիւն կը կազմեն Հայաստանէն եկածները, որոնց ներգրաւման ուղղութեամբ բազմաթիւ աշխատանքներ տարուած են, սակայն տակաւին նշանակալի փոփոխութիւն չենք կրցած մտցնել իրավիճակին մէջ:

Փոխադարձ շփումները աշխուժացնելու գործին մէջ մեծ դերակատարութիւն կրնան ունենալ եկեղեցին կամ մեր ուղեկից մշակութային կառոյցները:

Համազգայինը, օրինակ, իր մշակութային նկարագիրով՝ համախմբման լաւ միջավայր կրնայ ըլլալ:

Բայց մէկ այլ շատ կարեւոր հասարակ յայտարար կայ. մեր հայաստանահայ հայրենակիցները իսկապէս ուսումի հաւատացող, ազգային ջիղ ցուցաբերող, Հայաստանի ու Արցախի, Ջաւախքի տագնապներով ու հարցերով տոգորուող անձեր են, եւ երբ մենք ունինք այսպիսի ազգային հիմնահարցեր՝ պէտք է կարելի ըլլայ այդ զանգուածին ներդրումը եւ մասնակցութիւնը ապահովել: 

Գործող կեդրոնները, ակումբները, միութիւնները ամէն հնարաւորութիւն ունին հաւաքելու, համախմբելու երկու հատուածները: Օրինակ՝ մենք կը տեսնենք, որ ՀՄԸՄ-ի մէջ հայաստանահայ եւ սփիւռքահայ հայրենակիցներու ներկայութիւնը համեմատաբար լաւ է, Համազգայինի պարախումբին մէջ նոյնպէս համեմատութիւնը լաւ է. որոշ դպրոցներու եւ եկեղեցիներու մէջ եւս բարելաւում կը տեսնենք: Տակաւին շատ աշխատանք կայ տանելիք, հրաւիրող մթնոլորտ ստեղծելու, նախապաշարումներէ ձերբազատուելու, անհանդուրժողութիւնը թօթափելու համար:

 

- Երիտասարդներ, տեղածին տարրեր ներգրաւելու աշխատանք կը տանի՞ք: Որքա՞ն յաջողութիւն կ՛արձանագրէք այդ ուղղութեամբ:

- Երիտասարդներու պարագան ոչ միայն մտահոգութիւն է, այլեւ՝ մարտահրաւէր: Եթէ մենք բաժակին կէսը լեցուն ուզենք տեսնել, պէտք է մենք զմեզ գնահատենք, որովհետեւ, կրնամ ըսել, որ թէ՛ կուսակցական, թէ՛ երիտա-սարդական, թէ Պատանեկան Միութեան եւ թէ ուղեկից միութիւններու՝ ՀՄԸՄ-ի, որոշ չափով ՀՕՄ-ի, Համազգայինի եւ Հայ Դատի մէջ ունինք տեղածին հայերու կարեւոր տոկոս: Ուրախ եմ ըսելու, որ ունինք «կրիտիկական մասսայի» հասկացողութեամբ տեղածին, ամերիկածին երիտասարդներ մեր բոլոր կառոյցներէն ներս: Բայց, յաջողութեան հասնելու համար, տոկոսը շատ աւելի բարձր պէտք է ըլլայ, որովհետեւ մեր առջեւ մենք ունինք երկու հիմնական, գաղութի ապագային հետ կապուած մարտահրաւէրներ:

Առաջինը՝ սերնդափոխութեան հարցն է: Եթէ մեր շարքերուն, մեր կուսակցական ընկերներուն միջին տարիքին նայինք՝ յարաբերաբար բարձր է: Թերեւս ուրիշ կազմակերպութիւններ մեզի պիտի երանի տան, երբ ըսեմ, թէ մենք մտահոգ ենք, որ մեր շարքերուն միջին տարիքը 48-50 է: Ատիկա չի նշանակեր, որ կուսակցութիւնը ծերացած է, բայց միշտ աշխատանք կայ սերնդափոխութիւն ապահովելու: Եւ ատիկա կ՛ապահովուի, երբ յաջողիս երիտասարդութիւնը ներգրաւել, ներողամտաբար նայիլ իրենց սխալներուն, բերել երիտասարդութիւնը պատասխանատու մարմիններէդ ներս, որպէսզի գործի մէջ սորվին՝ թէկուզ սխալելով, բայց կուսակցական, կազմակերպական գործերը յառաջ տանելով: Նոր սերունդը ներգրաւելու մեր աշխատանքի արդիւնքները այսօր կ՛երեւին կուսակցութեան ղեկավարութեան մակարդակով, ուր երիտասարդ գործիչներ լուրջ պատասխանատուութիւններ ստանձնած են:

Երկրորդ մարտահրաւէրը. կարելի չէ գաղութի առնուազն 100 տարուան ապագային մասին խօսիլ, եթէ սերնդափոխութիւնը ապահովես, բայց կորսնցնես էականը, ազգային աւանդը: Եթէ մենք կրցած ենք Սփիւռքի դժուար պայմաններուն մէջ չորս սերունդ ետք հայը հայ պահել, կամ ձուլումը յարաբերաբար կասեցնել, ապա այդ յաջողութիւնը կը պարտինք ազգային աւանդի փոխանցումին: Աւանդը փոխանցել երբեք չի նշանակեր մնալ դասական, մնալ ժամանակավրէպ, ոչ այժմէական եւ մնալ յետադիմական: Աւանդը փոխանցել՝ կը նշանակէ քայլ պահել այսօրուան իրականութեան հետ, բայց ամրացնել ազգային ջիղը, խորացնել ազգային գիտակցութիւնը:

Աւանդը փոխանցելը շատ աւելի մեծ մարտահրաւէր է, եւ մենք պարտինք մեր մամուլով, եկեղեցիով, դպրոցներով, կազմակերպութիւններով, համացանցային ներկայութեամբ այդ աւանդը փոխանցելու աշխատանքը թէ՛ կազմակերպել, թէ՛ ծրագրել եւ թէ իրագործել:

 

- Այսօր ի՞նչ կայ ՀՅԴ Արեւմտեան Ամերիկայի Կեդրոնական կոմիտէի օրակարգին վրայ: Օրակարգի ո՞ր հարցն է, որ կը գրաւէ ձեր շարքերու ժամանակին եւ հնարաւորութիւններուն կարեւորագոյն մասը:

- Քանի մը կէտերու մէջ ամփոփեմ կուսակցութեան օրակարգի պարագան: Մեզի համար շատ կարեւոր է Սփիւռքի մէջ առաջատար դեր ունենալը: Կան սփիւռքեան տարբեր օճախներ՝ Լիբանանը, Սուրիան, Արեւմտեան Ամերիկան, Ֆրանսան, Հարաւայի Ամերիկան, Գանատան, նոր Սփիւռքը՝ նախկին խորհրդային երկիրներու մէջ: Մեզի համար շատ կարեւոր է, որ համասփիւռքեան հասկացողութեամբ, Քալիֆորնիան ունենայ իր տեսակարար կշիռը: Օրակարգ է մեզի համար ասիկա: Մեզի համար օրակարգ է տէր կանգնիլ ազգային պահանջատիրութեան: Երբեք չենք ըսեր, որ ուրիշներէ աւելի տէր կանգնինք, բայց մեզի համար, երբ ունինք այսքան հսկայ թիւ, այսքան հսկայ ներուժ, եւ կարեւոր տոկոս մը մեր գաղութի բաղադրութեան մնացորդացն է Ցեղասպանութեան, ապա մենք մեզ կը պարտաւորեցնենք վճռականօրէն տէր կանգնիլ մեր ազգային պահանջատիրութեան:

Մեզի համար երրորդ կարեւոր օրակարգային կէտ է Հայաստան-Սփիւռք յարաբերութեանց մէջ լուրջ պատասխանատուութիւն ստանձնելը: Հայաստանը իր երեք միլիոն բնակչութեամբ, մենք՝ հոս, միլիոնի մօտեցող մեր հայութեամբ, ունինք բոլոր նախադրեալները՝ չափազանց յաջող յարաբերութիւն ունենալու հայրենիքի հետ:

Չորրորդը՝ Հայաստանի ժողովուրդի ընկերային եւ տնտեսական արդարութեան ձգտումին զօրակցիլն է: Շատ կարեւոր է, որ Հայաստանի մէջ մենք ունենանք արդար համակարգ, ժողովրդավար մօտեցում եւ ունենանք ընկերային արդարութեան վրայ հիմնուած քաղաքացիական հասարակութիւն:

Հինգերորդ եւ վերջինը՝ նպաստել Հայաստանի պետականութեան զօրացման: Մեզի համար շատ կարեւոր է իբրեւ կուսակցութիւն, իբրեւ Արեւմտեան Ամերիկա եւ իբրեւ Քալիֆորնիա, որ Հայաստանը հզօր պետութիւն ըլլայ, դառնայ հիմնաքարը եւ ենթահողը մեր ազգապահպանման, մեր ժողովուրդի ապագայի բարօրութեան: Եթէ ունինք պետութիւն մը, որ հզօր չէ, ապա աշխարհացրիւ հայութեան վերապրումը վտանգուած է, մանաւանդ որ այն հազուագիւտ ժողովուրդներէն ենք, որոնք իրենց կենսագրութեան մէջ ունին ցեղասպանութեան զոհ եղած ըլլալու փաստը… Մենք ունեցած ենք այդ սեւ էջը մեր կենսագրութեան մէջ, եւ այդ իմաստով, պարտինք առաւել հզօրացնել մեր հայրենիքը՝ իբրեւ երաշխաւոր մեր ազգային գոյութեան:

 

- Ի՞նչ նկատի ունիք՝ լուրջ պատասխանատուութիւն ըսելով:

- Հայաստան-Սփիւռք յարաբերութեանց մէջ լուրջ պատասխանատուութիւն վերցնել՝ կը նշանակէ ընկերային, տնտեսական, մշակութային, քաղաքական միտքի, ընկերային զարգացման մէջ ունենալ շատ լուրջ ներդրում: Ամէնէն պարզ օրինակը՝ Ապրիլ 2ին Հայաստանի մէջ խորհրդարանական կարեւոր ընտրութիւններ տեղի պիտի ունենան, եւ եթէ մենք կարենանք մեր փորձառութիւններով, առանց յաւակնութիւններ ունենալու, փոխադարձ յարաբերութեամբ նաեւ իբրեւ սփիւռքի մէկ հատուած մասնակից դառնալ նոր սահմանադրութեան օրոք այս ընտրական նոր գործընթացին, ինչո՛ւ չէ:

Մենք հոս ունինք համալսարանական ցանց: Որքանով կապ գոյութիւն ունի այս ցանցին եւ Հայաստանի իշխանութիւններուն միջեւ… ես կը կարծեմ՝ գրեթէ զերօ: Այդ պատասխանատուութիւններու կարգին են նաեւ Հայաստանը մեր առօրեային մաս դարձնելու գործը Սփիւռքի մէջ: Այս կը նշանակէ նաեւ հրճուիլ անոր իւրաքանչիւր յառաջընթացով, ինչպէս նաեւ դրական դերակատարութիւն ունենալ անոր խոցելիութեան դարմաններ որոնելու աշխատանքին մէջ:

 

- Ի՞նչն է պատճառը։ Իրենք բաց չե՞ն, թէ նախաձեռնութեան կարիք կայ:

- Կայ նախաձեռնողութեան պակաս, կայ երկուստեք վերապահութիւններու եւ հին բարդոյթներու պարագայ, կայ փորձաքարի չզարնուած փոխադարձ վստահութեան խնդիր: Ամէնէն պարզ օրինակը՝ Հայաստանի մշակոյթի նախարարը հոս էր, եւ անոնք, որոնք հանդիպած են իրեն հետ, շատ լաւ բաժնուած են, բայց նաեւ գիտեմ, որ այդ հանդիպումը կարելի էր աւելի լաւ կազմակերպել: Երբ կը խօսինք փոխադարձ յարաբերութեան մասին, նաեւ մէջը կայ մշակութային բաժինը, եւ այդ մէկը, ոչ միայն Հայաստանէն դէպի Սփիւռք: Հայաստանը շատ դժուար է պատկերացնել առանց Սփիւռքին, իսկ Սփիւռքը կը մեռնի առանց Հայաստանի: Մեր այդ փոխադարձ կապուածութիւնը «սիմպայիոտիկ», զիրար սնելու հարց է, եւ ասիկա «քլիշէ» խօսք է 50-60ական թուականներու, բայց մենք այդ մէկը լաւ տեսած ենք. նոյնիսկ խորհրդային օրերուն, քիչ մը լաւ, քիչ մը վատ, կար առնուազն այդ մշակութային յարաբերութիւնը, որ բաւական լաւ ընթացքի մէջ էր: 25 տարի Հայաստանի անկախութենէն ետք, մեր պատկերացումն այն է, որ Հայաստան-Սփիւռք յարաբերութիւնները զուտ քաղաքականացուած կամ զուտ դիւանագիտական հասկացողութենէն դուրս պէտք է բերուին եւ դրուին ազգի ապագան կերտելու, Սփիւռքի հայկականութիւնը եւ ազգային ինքնութիւնը պահելու, միւս կողմէ Հայաստանի կառոյցները, Հայաստանի հիմնական նախադրեալները յաւելեալ զօրացնելու հարթութեան վրայ: Այդ երեւոյթն է, զոր մենք կը տեսնենք, թէ այսօր ակնկալուած մակարդակին վրայ չէ:

 

- Վերադառնանք օրակարգի այն հարցերուն, որոնք կը գրաւեն ձեր ժամանակի հիմնական մասը։

- Նախ ըսեմ, որ կուսակցութիւնը համայնքին մէջ առաջնորդողի կարեւոր պարտաւորութիւն դրած է իր ուսերուն վրայ, գաղութի առաւել հզօրացման օրակարգ ունի իր առջեւը, եւ նշանակալից դեր կը տեսնէ իրեն համար Հայաստան-Սփիւռք կապերու ամրացման մէջ: Երեք կէտերու մէջ ամփոփեմ: Մենք, առաջին հերթին, որպէս կուսակցութիւն, ունինք ներքին հզօրացման կազմակերպական հարցը: Մենք ունինք շարքայիններու մեծ թիւ, բազմահազար ուղեկիցներ, համակիրներ, բայց պարտինք մեր ներուժը բարելաւել, ներքին կազմակերպական մեր կեանքը հզօրացնել եւ աւելի մեծ թիւով մարդիկ ներգրաւել մեր ազգային կառոյցներէն ներս: Ներքին հզօրացումը ինքնանպատակ չէ եւ պէտք է ծառայէ Հայաստանի, Արցախի, Ջաւախքի, Սփիւռքի կարիքներուն հասնելու համար: Մենք պարտաւոր ենք նաեւ համայնքին տրամադրել ուղղութիւն, ղեկավարութիւն: Յաւակնոտ թող չհնչէ, որովհետեւ մենք առանձին չենք այս գաղութի ղեկավարման գործին մէջ, բայց հաւաքական աշխատանքին մէջ մենք հիմնական դեր կը տեսնենք մեզի համար:

Ուրեմն՝ ներքին հզօրացում, համայնքին ղեկավարութիւն տրամադրել եւ համայնքի ներուժը յաւելեալ նոր բարձունքի հասցնել եւ, վերջապէս, այդ բոլորը ծառայեցնել մեր ազգային հիմնահարցերուն:

 

- Համահամայնքային ղեկավար մարմին մը ունենալու գաղափարին ի՞նչպէս կը վերաբերիք: Նման մարմին մը ստեղծելու ենթահող կա՞յ:

- Կան գործնական մտահոգութիւններ, նաեւ՝ մենք կրցանք վերջին տասնամեակին համահայկական նիւթերու շուրջ ունենալ համահամայնքային մարմիններ, որոնք աշխատեցան, ինչպէս՝ Հայոց Ցեղասպանութեան ոգեկոչման Լոս Անճելըսի միացեալ մարմինը (UACLA), ինչպիսին է թանգարանը, ինչպիսին էին AGCC-ը եւ AGC: Յոյսով եմ, որ այս տարի համահամայնքային ձեւով կ՛ոգեկոչենք Ցեղասպանութիւնը: Այս միութիւններու շարքին պիտի յիշեմ SARF-ը, որ յաջող Թելեթոն կազմակերպեց 2016ին եւ իր օժանդակութիւնները կը հասցնէ սուրիահայերուն:

Համահայկական հարցերու շուրջ ծրագիր առ ծրագիր կուսակցութիւնները, կազմակերպութիւնները համախմբող եւ գործող մարմին մը արդէն իսկ գոյութիւն ունի: Այդտեղէն ոստում մը առնելէն առաջ դէպի երկրորդ քայլ, մենք հաւանաբար պարտինք մշակել ազգային ծրագիր-հայեցակարգ մը եւ ազգային հիմնահարցերու շուրջ յստակ սկզբունքներով առաջնորդուելու վարքագիծ մը յառաջացնել: Որոշ փորձեր եղած են այլ երկիրներու մէջ, բայց հոս, նախքան մնայուն համահայկական մարմինի մը ստեղծումը, ազգայն ծրագիր-հայեցակարգի մշակման աշխատանքը պէտք է տեղ հասցնել: Այս ուղղութեամբ մենք արդէն իսկ պատկերացումներ ունինք՝ հիմնուած վերջին տարիներուն համայնքի տարբեր կառոյցներու հետ, տեղական թէ համահայկական օրակարգերով միացեալ յանձնախումբերով գործելու փորձառութեան վրայ:

Նաեւ ըսեմ, որ ի բացակայութիւն համահամայնքային ղեկավար մարմինի մը, Հայ Դատի յանձնախումբը, որ մեզի գործընկեր է, կը փորձէ Արցախի, Ջաւախքի, Հայաստանի, սուրիահայութեան եւ Հայոց Ցեղասպանութեան ճանաչման ի նպաստ ամերիկեան քաղաքական միջավայրէն ներս համայն հայութեան ներուժով աշխատիլ: Ուրեմն, արդէն քաղաքական իմաստով, Հայ Դատը մենք կը տեսնենք ոչ միայն իբրեւ Դաշնակցութեան գործընկեր, այլ իբրեւ ամերիկահայութեան քաղաքական կամքը արտայայտող միաւոր:

 

- Հայաստանի, Արցախի եւ Ջաւախքի ի նպաստ համահայկական կամ համակուսակցական ի՞նչ ծրագիրներու մասնակցութիւն կը բերէք: Դուք առանձին նախաձեռնութիւններ ունի՞ք հայրենիքի մէջ:

- Հայաստանը, Արցախն ու Ջաւախքը մեր հիմնական կիզակէտերն են ամէն իմաստով՝ քաղաքական, դիւանագիտական, տնտեսական, ընկերային: Հայաստանին մեր տրամադրելիութիւնը եւ աշխատանքը, զորս կ՛ընենք, բացայայտ են: Օրինակ, որպէս Արեւմտեան Ամերիկայի կառոյց, Համակուսակցական ծրագիրով Շիրակի մարզին աջակցելու պատասխանատուութիւնը մեզի յանձնուած է եւ հոն արդէն իսկ ունինք նոր երիտասարդական կեդրոն մը (Գիւմրիի մէջ), որուն բացումը կատարեցինք 2016ի Յուլիսին, եւ հիմա կ՛աշխատինք մեր յաջորդ ծրագիրին վրայ:

Արցախի պարագային, թէ՛ երբ կը պատահին արտասովոր դէպքեր, ինչպիսին էր քառօրեայ պատերազմը, թէ՛ խաղաղ պայմաններու տակ, դարձեալ քաղաքական, դիւանագիտական, տնտեսական, ընկերային իմաստով՝ ԵԱՀԿ համանախագահներուն հետ հանդիպելէն մինչեւ տեղական ընտրուած անձեր Արցախ տանելով եւ ծանօթացնելով մեր հարցին, եւ բազմաթիւ այլ օրինակներով կը զօրակցինք Արցախին: Յատկանշական երեւոյթներէն մէկը այն էր, որ քառօրեայ պատերազմէն ետք մեր ճիգերը բազմապատկէինք, եւ յաւելեալ պարտաւորութիւններ վերցուցինք, ինչպէս «Մեր զինուորներուն հետ» (With our soldiers) ծրագիրն էր, ինչպէս Արցախի բանակին քնապարկեր հասցնելն էր, դեղորայք փոխադրելն ու բազմաթիւ այլ կարիքներու հասնիլն էր:

Հայաստանի պարագային ըսեմ, որ ՀԵԴի «Կամաւոր երիտասարդներ»ու ծրագիրը կարեւոր է. ներկայիս կ՛աշխատինք Արցախի իշխանութիւններուն հետ, որ նախարարութիւններուն ամառնային շրջանին 8-10 կամաւորներ՝ ուսանող «Շանթ»ականները եւ երիտա-սարդականները, երթան այնտեղ, երեք ամիս անվճար աշխատին, իրենց համալսարանական վարժութիւնները կատարեն:

Ջաւաքխը մեր հիմնահարցերէն մէկն է՝ իր աւելի քան 100 հազար հայութեամբ, իր տարածքով, իր հայկական նկարագիրով, իր հայկական մշակոյթով, եւ հայկական դիմագիծով: Այդ դիմագիծի պահպանումը մեզի համար լուրջ մտահոգութիւն է: Մեր ուղեկից միութիւններէն ՀՕՄի հետ գործակցաբար կը սատարենք այնտեղ կեդրոններ հաստատելու ծրագիրները: Ունինք յատուկ Ջաւախքի յանձնախումբ, որ կը գործէ աւելի քան 15 տարիէ ի վեր եւ պատուաբեր արդիւնք ապահոված է:

Հայաստանի, Արցախի եւ Ջաւախքի կարիքները ծովածաւալ են… մենք չենք սահմանափակուիր միայն մեր ըրած աշխատանքով, եւ իբրեւ ղեկավարութիւն կը քաջալերենք, որ մեր համակիրները, մեր ուղեկից կազմակերպութիւնները, համախոհները եւ նոյնիսկ մեզի մօտիկ չզգացող անձեր անպայմանօրէն իրենց եկամուտէն բաժին հանեն Հայաստանի, Արցախի եւ Ջաւախքի համար:

 

- Ձեր գործունէութիւնը ի՞նպէս կը ֆինանսաւորէք:

- Մենք մեր աշխատանքները կը ֆինանսաւորենք ժողովուրդէն ստացուած գումարներով, նուէրներով: Ունինք երկու աղբիւր մեր ծախսերը հոգալու. մէկը մեր կուսակցական ընկերներու անդամավճարներէն գոյացած եկամուտն է, իսկ երկրորդ բաժինը կը գոյանայ դրամահաւաքներէ, հանգանակութիւններէ: Ուրախ եմ ըսելու, որ մենք ունինք նիւթական նեցուկը մեր գաղութի բարերարներուն եւ համակիրներուն, որոնք մեր ծախսերը կը հոգան: Կարիքները մեծ են եւ մենք նոր նախաձեռնութիւններու անհրաժեշտութիւնը կը զգանք:

Եկամուտի աւելի ապահով ու կայուն աղբիւր ունենալու համար, կը ծրագրենք մեծցնել մեր անձեռնմխելի հիմնադրամները, որոնց տոկոսները միայն կը գործածենք:

Զրոյցը՝ ՆԱՆԷ ԱՒԱԳԵԱՆԻ

«Ասպարէզ»

Յարակից Հրապարակումներ

Հեղինակություն © 2011-2017 «ԱԼԻՔ» Օրաթերթ։ Բոլոր իրավունքները պահպանված են։