Հա

Ազգային

04/02/2018 - 14:50

Ինչո՞ւ կ՛առարկենք

Արամ Մանուկեանի յուշարձանի նախագծին շուրջ ծաւալող հրապարակային վէճը կը բխի բարոյական այն նորմերէն, որոնք կը սահմանեն էութիւնը հայ անկախ պետականութեան գաղափարին։ Արամը Հայաստանի Հանրապետութեան  հիմնադիր հայրը չէ միայն։ Ան հարազատ խորհրդանիշն է բոլոր ժամանակներու մեր ինքնիշխան պետականութեան։ Եւ ան վերջնական չափանիշն է, որմով պիտի չափուին բոլոր ներկայ եւ ապագայ սերունդները Հայրենիքի եւ Սփիւռքի մեր ղեկավարութեան եւ ժողովուրդին։

ԿԱՐՕ ԱՐՄԷՆԵԱՆ

 

Արամ Մանուկեանի յուշարձանի նախագծին շուրջ ծաւալող հրապարակային վէճը կը բխի բարոյական այն նորմերէն, որոնք կը սահմանեն էութիւնը հայ անկախ պետականութեան գաղափարին։ Արամը Հայաստանի Հանրապետութեան  հիմնադիր հայրը չէ միայն։ Ան հարազատ խորհրդանիշն է բոլոր ժամանակներու մեր ինքնիշխան պետականութեան։ Եւ ան վերջնական չափանիշն է, որմով պիտի չափուին բոլոր ներկայ եւ ապագայ սերունդները Հայրենիքի եւ Սփիւռքի մեր ղեկավարութեան եւ ժողովուրդին։

Հայ անկախ պետականութեան կենսագործունէութիւնը երբեք հեշտ պիտի չըլլայ։ Ան պիտի ըլլայ փորձութիւններով ականուած ռազմադաշտ մը, ուր պիտի գործէ հայ ազգի խոհեմ, հեռատես, արդարակորով, յամառօրէն խստապահանջ, բայց նաեւ խիզախ եւ միշտ աննկուն եւ միշտ ինքնուրաց ղեկավարութիւնը իր յստակ տեսլականով եւ իր դժուարին ընտրութիւններով։ Հայ անկախ պետականութեան մէջ տեղ չեն կրնար ունենալ միջակութիւնները։ Հոն տեղ չկայ եսամոլութեան, շահամոլութեան, թուլամորթութեան համար։ Այնտեղ «ամէն օր եւ ամէն ժամ» պիտի գործուին «բազում գործք արութեան», ինչպէս կը պատգամէ Պատմահայրը։ Անիկա պիտի ըլլայ արի մարդոց ռազմաբեմը, ուր շարունակ պիտի վճռուի մեր հաւաքական ճակատագիրը եւ ուր պիտի հրաշագործէ հայ մարդուն հանճարը։

Այս տեսլականն է, որ կեանքի կոչուեցաւ հարիւր տարի առաջ նուիրեալներու կորովի փաղանգի մը արիւնով եւ քրտինքով եւ այդ դաժան երկունքէն ծնաւ նոր ժամանակներու մեր անկախութիւնը։ Այդ գործին ռահվիրաները հայ յեղափոխական կուսակցութիւններն էին՝ Արմենական, Հնչակեան եւ մանաւանդ Դաշնակցական գործի հնոցնե՛րը Քրիստափոր Միքայէլեանի, Ռոստոմի, Սիմոն Զաւարեանի եւ այլ մեծերու հզօր իմացականութեամբ եւ վճռակամութեամբ։ Եւ յեղափոխական գործի այդ քուրայէն ազգի փրկութեան վճռական գրոհին կոչուած Արամն էր, որ պիտի յայտնուէր եւ հայ կեանքի ամէնէն ճակատագրական օրերուն պիտի հրաշագործէր կեանքի ու մահուան երախէն կորզուած մեր հսկայ յաղթանակը։

Կը սխալին բոլոր անոնք, որոնք այս ԱՐԱՄ իրողութեան մէջ կ՛ուզեն տեսնել «անհատի պաշտամունք»։ Բոլշեւիկեան այդ եզրերը մեզի համար չեն։ Արամը վաղուց դադրած է անհատի նեղ սահմաններուն մէջ ապրելէ։ Ան - ինչպէս իր գաղափարի ուսուցիչներն ու ընկերները - իր մեծ նուիրումի ճամբով վաղուց նոյնացած է մեր ազգային եւ համամարդկային տեսիլքին հաստատելով կեանքի այն չափանիշը, որ այսօր կը սահմանէ մեր հաւաքական արժէհամակրգը։

Այդ արժէհամակարգն է, որ պէտք է ցոլացում գտնէ Արամի յուշարձանի յղացքին մէջ։ Ծա՞նր պահանջ կը դնենք ձեր ուսերուն։ Այո, խիստ ծանր է մեր պահանջը։ Քննարկման ներկայացուած նախագիծերէն եւ ոչ մէկը (դատելով լուսանկարներէն) կը հատէ սահմանը։ Արամը կը ներկայացնէ մեր հաւաքական խոյանքը եւ բոլոր այն յարգարժան քանդակագործները, որոնք պատրաստ են ստեղծագործական այս մեծ մարտահրաւէրին, պիտի անպայման գոհացնեն այս դժուարահաճ պայմանը։ Այս պայմանը բառերով չի բացատրուիր։ Ոչ մենք եւ ոչ Երեւանի քաղաքապետութիւնը կրնայ այս խորհրդաւոր պայմանը բանաձեւել։ Անիկա կը բխի հայ մարդուն  վեցերորդ զգայարանքէն։ Մի հարցնէք մեզի, թէ ի՞նչ է ան։ Երբ Երուանդ Քոչարը հպարտօրէն կանգնեց Սասունցի Դաւիթի հանճարեղ ձիարձանը, ոչ ո՛ք, բացարձակապէս ոչ ոք կը կասկածէր այդ կոթողի ինքնութեան։ Մենք բոլորս աշխարհի չորս ծագերէն վերջնականօրէն համոզուած էինք, որ այդ իսկ էր Դաւիթը…Վարպետը «գիտէր», թէ ո՞վ էր մեր դիւցազնավէպին հերոսը, քանի որ գիտէր, թէ ո՞վ ենք մենք։ Դուք նախ եւ առաջ պիտի գիտնաք, թէ ո՞վ է Արամը…

«Ասպարէզ»

Յարակից լուրեր

  • Հաւատքի եւ յանձնառութեան քւէն
    Հաւատքի եւ յանձնառութեան քւէն

    Կ՚ուզէք գիտնալ, թէ ինչպէ՞ս ընտրուած են անցնող երեք նախագահներն ու երկու վարչապետները։

    Անոնք ընտրուած են յուսահատութեան, մղձաւանջի, հոգեբանական անզօրութեան եւ բարոյալքութեան քուէներով։ Անոնք չեն ընտրուած ազատ քաղաքացիի կամարտայայտութեամբ։ Անոնք չեն ընտրուած երկրի թռիչքը հոյակերտելու վճռակամութեամբ։

  • Որակաւոր աշխատատեղերի ռազմավարական գործոնը
    Որակաւոր աշխատատեղերի ռազմավարական գործոնը

    Ներկայիս կը գտնուինք ընտրապայքարի թէժ բովին մէջ և գործնականօրէն հնարաւոր չէ ծաւալուն և մանրակրկիտ վերլուծական քննարկումներու մղել հանրութեան բեմը Հայաստանի մէջ։ Նաև պիտի ընդունինք, որ մեր երկրի քաղաքականութեան դաշտը դեռևս լինելութեան մէջ է և շատ հեռու՝ յստակօրէն ընկալելի քաղաքատնտեսական (political economy) այլընտրանքներ կարենալ ձևաւորելէ։ Կը թուի, թէ այսօր ևս ՀՀ քաղաքացին ծնունդ պիտի տայ խորհրդարանական մեծամասնութեան մը լայնօրէն ապաւինելով ենթակայական և «անձնաւորուած» գործօններու։ Նոյնիսկ դրամական ընտրակաշառքի բացակայութեան պայմաններուն մէ՛ջ։

  • Արժանի փաղանքը
    Արժանի փաղանքը

    Հայաստանի Հանրապետութեան առաջին խորհրդարանի կա՛զմն է իր դաշանակցական մեծամասնութեամբ։ Անո՛նք՝ որոնք հաստատեցին «հսկայ նուիրման» բացարձակ չափանիշը պետականաշինութեան գործին մէջ եւ մտաւորական և բարոյական որակի նշաձո՛ղը՝ բոլոր ժամանակներու համար։

  • Մետասաներորդ ժամը եւ մենք
    Մետասաներորդ ժամը եւ մենք

    Պէտք է իրապէս զարմանալ այն իրողութեան վրայ, որ հայ կեանքի ընդհանրական յիշողութենէն գրեթէ սրբուած է 1918-ի համաշխարհային զինադադարի մեծ եղելութիւնը, որուն հարիւրամեայ տարեդարձն է այսօր։ Լաւագոյն պարագային, ան անցողակիօրէն կը յիշուի որպէս պատմական իրադարձութիւն, որ, ըստ էութեան, շահեկանութիւն ունի աշխարհի մեծ ազգերուն համար միայն առանց ուղղակիօրէն շահագրգռելու մեզ։ Իմ կարծիքով, հաւաքական դատողութեան իսկական վրէպ մըն է ասիկա եւ մեծ բա՛ց մը՝ մեր ազգային գիտակցութեան մէջ։

  • Սահմանադրական գործընթացի իրական նորմերը
    Սահմանադրական գործընթացի իրական նորմերը

    ՀՀ Սահմանադրութիւնը ձեւաւորուած է Արեւմտեան ժողովրդավարական կարգերու էական սկզբունքներով։ Ան կը ձգտի քաղաքական հակամարտ ուժերու խաղաղ հաւասարակշռութեան։ Ան չի ջնջեր տարբերութիւնները։ Չի խեղդեր հակադրութիւնները։ Հակառակ յաճախ յեղյեղուած եւ ոչ-գիտակ կարծիքներու, ան նաեւ, ինքն ըստ ինքեան, չի ներկայացներ ազգային ընդհանուր համաձայնութիւնը։

Հեղինակություն © 2011-2017 «ԱԼԻՔ» Օրաթերթ։ Բոլոր իրավունքները պահպանված են։