Հա

Ազգային

09/10/2018 - 12:30

Սպառնալիքներով, պարտադրանքներով քաղաքական գործընթացներ իրականացնելը երկիրը լաւ տեղ չի տանի

«Երկրի հարցը» հաղորդման հիւրն է ՀՅԴ Գերագոյն մարմնի ներկայացուցիչ Արսէն Համբարձումեանը:

«Երկրի հարցը» հաղորդման հիւրն է ՀՅԴ Գերագոյն մարմնի ներկայացուցիչ Արսէն Համբարձումեանը:

 

- Մէկ կարեւոր ճշտում, ուզում եմ հասկանալ, ի վերջոյ ազգային համերաշխութեան կամ համաձայնութեան կառավարութիւնը Դաշնակցութեան լքելու մասին որոշումը կայացրել է վարչապետ Փաշինեանը, թէ՝ Դուք: Համարեայ միաժամանակ այդ երկու հաղորդագրութիւնները տարածւեցին։ Եղաւ Ձեր հաղորդագրութիւնը եւ գրեթէ այդ րոպէներին վարչապետը Գիտութիւնների ակադեմիայի դիմաց յայտարարեց եւ ստորագրեց հրապարակայնօրէն նախարարներին աշխատանքից ազատելու հրամանը։ Ո՞վ է այդ որոշումը կայացրել։

- Սկսեմ նրանից, որ վարչապետը նախարարներին աշխատանքից ազատելու իրաւասութիւն չունի։ Վարչապետը իրաւասութիւն ունի առաջարկելու ՀՀ նախագահին աշխատանքից ազատել, հետեւաբար կարծում եմ, որ շոուն անտեղի էր: Եթէ ժամանակագրութեանը հետեւած լինէք պէտք է արձանագրած լինէք, որ իմ տարածած հաղորդագրութիւնը նախարարներին եւ մարզպետերին հետ կանչելու մասին շատ աւելի վաղ է եղել, առնւազն կէս ժամ, 40 րոպէի տարբերութեամբ է եղել, որովհետեւ ազգային համաձայնութեան կառավարութիւնում մենք ներգրաււել ենք մեր որոշմամբ՝ պարոն Փաշինեանի առաջարկութիւնը նկատի ունենալով եւ մեր որոշմամբ էլ դուրս ենք եկել։

 

- Բայց այդ պահին արդէն յստակ էր, որ նա չի ուզում աշխատել այդ երկու ուժերի՝ Ձեր դէպքում Դաշնակցութեան հետ։ Այսինքն, նա Ձեզ չի տեսնում Ազգային համաձայնութեան կառավարութեան կազմում։

- Բնականաբար, եւ դրա մասին մենք նաեւ ասել ենք երէկ տարածած մեր յայտարարութեան մէջ, որովհետեւ Երեւանի աւագանու ընտրութիւնների քարոզարշաւի մեկնարկից սկսած նոր լարւածութեան մթնոլորտ ձեւաւորւեց Հայաստանի ներքաղաքական դաշտում։ Ըստ էութեան, սեւերի եւ սպիտակների բաժանելու այդ փորձը հասարակութեանը բարիկադաւորելու, հակայեղափոխականներ փնտրելու, յեղափոխականի պատմուճանով հանդէս գալու, այդ ընթացքը խօսում էր այն մասին, որ ազգային համաձայնութեան կառավարութեան կազմում ընդգրկւած քաղաքական ուժերի միջեւ փոխվստահութեան լիմիտը գնալով սպառւում է եւ վերջին ակորդը եղաւ խորհրդարանի կողմից, Ազգային ժողովի կանոնակարգ օրէնքի, արդէն վիճայարոյց գնահատւած փոփոխութեան, նախագիծը։

 

- Մենք քւէարկութեանը դեռ կը հասնենք եւ կը հասկանանք, ի վերջոյ Դուք ինչու էք դրան կողմ քւէարկել: Բայց մինչ այդ՝ երբ նախօրէին խորհրդարանում հարց ու պատասխան էր, վարչապետը, Ձեր խմբակցութեան ներկայացուցիչ Արմենուհի Կուրեղեանի հարցին ի պատասխան բաւականին թափանցիկ ակնարկ արեց Ձեր կուսակցութեան մասին՝ ասելով, որ որոշ քաղաքական ուժեր շատ մեծ ամպլիտուդաներով կերպարանափոխւում են՝ յստակօրէն նկատի ունենալով Դաշնակցութեանը։ Յետոյ էլ արդէն լրագրողների հարցին ի պատասխան, երբ նրան հարցրեցին ՀՅԴ-ի հետ համագործակցութեան եզրեր տեսնում է, թէ ոչ, ասաց, թէ ՀՅԴ-ն բազմաշերտ կուսակցութիւն է եւ մէկ շերտի պատճառով չի կարելի ամբողջ կուսակցութեան վրայ խաչ քաշել։ Հաւանաբար, նկատի ունէր Հայաստանի կառոյցը, Հայաստանի Գերագոյն մարմինը։ Ինչ մեկնաբանութիւն Դուք կը տաք այս երկու յայտարարութեանը։

- Սկսեմ Ձեր վերջի հարցադրումից, կապւած նրա հետ, որ պարոն Փաշինեանի գնահատմամբ ՀՅԴ-ն բազմաշերտ քաղաքական ուժ է։ Դաշնակցութիւնը կազմակերպական առումով ապակենտրոն կառոյց ունի, բայց գաղափարական առումով կենտրոնացւած կուսակցութիւն է եւ մարդիկ, ովքեր չեն հասկացել Դաշնակցութեան էութիւնը, կարծում եմ ժամանակ կունենան անդրադառնալու, թէ ինչ է իրենից ներկայացնում Դաշնակցութիւնը կազմակերպական եւ գաղափարական-արժէքային համակարգի իմաստով։ Եթէ ոմանց թւում է, որ մեր արտերկրի այս կամ այն կառոյցի ներկայացուցիչների կամ առանձին դաշնակցականների հետ դրսում տեղի ունեցած հանդիպումները, գրկաբաց ընդունելութիւնները, կառավարութեան ներկայացուցիչների հանդէպ ջերմ վերաբերմունքը եւ այլն համաձայնեցւած եւ համադրւած չեն Դաշնակցութեան ղեկավար մարմինների հետ՝ չարաչար սխալւում է։ Դաշնակցութիւնը մէկ ամբողջութիւն է, Դաշնակցութիւնը ղեկավարւում է յստակ սկզբունքներով։ Անշուշտ Դաշնակցութեան ներսում կայ բազմակարծութիւն, իւրաքանչիւր կազմակերպական կառոյց կոնկրետ իրողութիւններից, տւեալ տարածքի առանձնայատկութիւններից, երկրի առանձնայատկութիւններից ելնելով նաեւ իր որոշակի քաղաքական օրակարգն է ճշգրտում, բայց դա ամենեւին հիմք չի տալիս ասելու, որ Դաշնակցութիւնը բազմաշերտ կուսակցութիւն է։ Ենթատեքստը հասկանում եմ, նկատի ունի նաեւ այն հանգամանքը, որ Դաշնակցութեան մէջ կան անհատներ, գործիչներ, ովքեր աւելի բարյացակամ են տրամադրւած, կամ պակաս։ Ի վերջոյ, Դաշնակցութիւնն առաջնորդւում է որոշումներով եւ անկախ համակրանքներից ու հակակրանքներից, եթէ կայ կուսակցութեան քաղաքական որոշում՝ Դաշնակցութիւնը կազմակերպական կառոյց է եւ իւրաքանչիւր դաշնակցական պարտաւոր է հետեւել այդ որոշումներին։

 

- Այսինքն, նկատի ունենալով սփիւռքին, որպէս պոտենցեալ գործընկերոջ, Փաշինեանի այդ ընկալումը դուք չէք ընդունում։ Այսինքն, չկայ այն օտարւածութիւնը սփիւռքի եւ Ձեր կառոյցի միջեւ, որն, օրինակ ենթադրւում է Փաշինեանի խօսքից կամ կառավարութեան խօսքից։

- Ես կարծում եմ, որ առաջիկայում պարոն Փաշինեանը դրանում համոզւելու առիթներ կունենայ։

 

- Շատ լաւ, ինչ վերաբերւում է տիկին Կուրեղեանին ի պատասխան հնչեցրած գնահատականին, փաստօրէն, դա ի վերջոյ Ձեր քաղաքական ուժի հասցէին ուղղւած մեղադրանք էր։

- Տեսէք, նմանատիպ մեղադրանքներ պարբերաբար հնչեցւում են եւ, չեմ բացառում, էլի կը հնչեն տարբեր առիթներով, բայց մի բան յստակ է եւ միանշանակ, որ Դաշնակցութիւնը մշտապէս քաղաքական դաշտում դիրքաւորւել է իր քաղաքական օրակարգը նկատի ունենալով։ Եթէ մեր քաղաքական օրակարգը, մեր քաղաքական նպատակադրումները, քաղաքական առաջնահերթութիւնները թելադրել են, որ մենք լինենք իշխանութեան մէջ, կամ իշխանութեան կողքին, մենք դիրքաւորւել ենք այդտեղ, նկատի ունենալով, որ այդ դիրքաւորումը մեզ հնարաւորութիւն կը տայ աւելի արդիւնաւէտ կերպով հետամուտ լինել մեր քաղաքական օրակարգի իրականացմանը։ Եթէ եղել են տարակարծութիւններ, կամ անյաղթահարելի իրողութիւններ, այդ պարագայում, բնականաբար, նկատի ունենալով, որ մեր օրակարգի իրականացումը հնարաւոր չէ, ունեցել ենք այլ քաղաքական դիրքաւորում։

 

- Ինչպէս հիմա։

- Ինչպէս հիմա։ Այսինքն նոյն տրամաբանութեամբ, երբ որ համագործակցել ենք ՀՀԿ-ի հետ, մենք ունեցել ենք մեր օրակարգը, որը յստակ ամրագրել ենք կոալիցիոն համաձայնագրում եւ հետեւել ենք մեր օրակարգին։ Այսինքն այստեղ որեւէ արտառոց կամ տարօրինակ բան պէտք չէ տեսնել։ Նոյն յաջողութեամբ, պարոն Փաշինեանի հետ քննարկումների արդիւնքում, ունեցել ենք ընդհանուր յայտարար՝ մեզ համար կարեւոր նշանակութեան հարցերի հետ կապւած եւ եղել է համագործակցութիւն մինչեւ այն պահը, երբ անդրադարձել ենք, որ այդ համագործակցութիւնը այլեւս անիմաստ է շարունակել, որովհետեւ բաւարար պայմաններ չեն փոխհամաձայնեցւած։

 

- Ֆորմալ առիթը, փաստօրէն, այս օրերին, օրինագիծը հանդիսացաւ։

- Օրինագիծը ես կարծում եմ առիթ հանդիսացաւ:

 

- Այսինքն խնդիրները շատ աւելի խորն են եւ վաղուց են կուտակւած։

- Անշուշտ, խնդիրները նախորդ ամիսների ընթացքում կուտակւել էին եւ այդ կուտակւած խնդիրները, նաեւ չքննարկելու պատճառով, դառնում էին անհասկացողութեան պատճառ՝ շատ ու շատ դէպքերում, որովհետեւ գործընկերութիւնը ենթադրում է տարբեր հարցերի շուրջ պարբերաբար քննարկումներ, խօսակցութիւն, որի արդիւնքում նաեւ ձեւաւորւում է ընդհանուր յայտարարը։ Բայց, երբ կայ քաղաքական գործընկերութիւն, բայց չկան օրակարգի վրայ գտնւող հարցերի քննարկումներ՝ դիսկուրս, դա անխուսափելիօրէն ժամանակի ընթացքում բերում է նաեւ օտարման միմեանցից եւ անհասկացողութեան։

 

- Դա այն է, ինչ որ գրել էք յայտարարութեան մէջ՝ քաղաքական մենիշխանութեան հաստատման փորձ, այսինքն առաւելապէս որոշումները միանձնեայ էին փորձել կայացնել, առանց Ձեր կարծիքը հաշւի առնելու։ Դա է եղել միայն պատճառը։

- Մենք նախկինում էլ առիթ ունեցել ենք այդ մասին ասելու։ Դաշնակցութեան տարբեր ղեկավար ներկայացուցիչների կողմից, դրա մասին նաեւ հրապարակաւ ասել ենք, կան բազմաթիւ հարցեր, որոնք քննարկման ենթակայ են, բայց ըստ էութեան այդ քննարկումների համար առիթ եւ հնարաւորութիւն չի եղել։ Այսինքն անընդհատ առկայ հարցերը քննարկելուց խուսափելը, ի վերջոյ բերում եւ յանգեցնում է նրան, որ քաղաքական գործընկերութիւնը դադարում է այդպիսին լինելուց։ Այս պարագայում էլ, նոյն խորհրդարանական արտահերթ ընտրութիւնների հետ կապւած, մեր համար զարմանալի էր, որ շուտափոյթ, հապշտապ ընտրութիւնների հարց կայ վարչապետի օրակարգում։ Ինչն էր խանգարում, որ Ազգային համաձայնութեան կառավարութեան կազմում Դաշնակցութեան եւ ԲՀԿ-ի, նոյն «Լուսաւոր Հայաստան»-ի հետ, կամ «Հանրապետութիւն» կուսակցութեան հետ քննարկումները լինէին գործընկերային միջավարյում եւ փորձէինք ընդհանուր յայտարար ձեւաւորել։ Բայց ինչպէս տեսանք բոլորովին այլ ընթացք տրւեց։ Վարչապետը, փոխանակ նախապէս քննարկումներ ունենար գործընկեր քաղաքական ուժերի հետ, հարցի քննարկումը սկսեց ՀՀԿ-ի հետ՝ անտեսելով գործընկեր քաղաքական ուժերին։ Այնինչ կարծում եմ ճիշտ ձեւն այն էր, որ քննարկումը նախապէս լինէր գործընկեր քաղաքական ուժերի հետ, մանաւանդ, որ որեւէ մէկն այդ քաղաքական ուժերից,անցող ամիսների ընթացքում, երբեւէ չի վիճարկել արտահերթ խորհրդարանական ընտրութիւնների անցկացման անհրաժեշտութիւնը։

 

- Պարոն Համբարձումեան, ամէն դէպքում նախորդ կոալիցիայից, ՀՀԿ-ի հետ կոալիցիայից դուրս գալիս, Սերժ Սարգսեանի հրաժարականից մի քանի օր առաջ, կար իշխանութեան ճգնաժամ։ Այսօր չկայ իշխանութեան այդ ճգնաժամը: Հակառակը, այսօր կայ մեծ հաշւով միակուսակցական, կամ մէկ դաշինքային, եթէ հաշւենք «Ելքը», իշխանութիւն։ Եթէ իշխանութեան ճգնաժամ չկայ ի՞նչն է կոալիցիայի փլուզման պատճառը, Ձեր եւ ԲՀԿ-ի լքելն այդ, դեֆակտո, կոալիցիան։

- Պատճառը շատ պարզ է։ Այն պայմանաւորւածութիւնները, որ ունեցել ենք, մեր գնահատմամբ, այդ պայմանաւորւածութիւնները չեն պահպանւում։ Աւելի կոնկրետ ասեմ։ Կայ կառավարութեան գործունէութեան ծրագիր։ Ըստ էութեան Ազգային համաձայնութեան կառավարութեան մաս կազմած քաղաքական ուժերի միակ գրաւոր համաձայնեցւած փաստաթուղթը կառավարութեան գործունէութեան ծրագիրն է, որովհետեւ այլ տիպի որեւէ փաստաթուղթ՝ կը լինի յուշագիր, համաձայնագիր եւ այլն, այսինքն որեւէ բան գրաւոր ամրագրւած չէ: Հետեւաբար պիտի հիմք ընդունենք կառավարութեան գործունէութեան ծրագիրը։ Իսկ կառավարութեան գործունէութեան ծրագրում յստակ ամրագրւած է, որ արտահերթ խորհրդարանական ընտրութիւնները պիտի տեղի ունենան մէկ տարւայ ընթացքում եւ մինչեւ արտահերթ խորհրդարանական ընտրութիւները պիտի էապէս բարելաււեն Ընտրական օրէնսգիրքը, ընտրութիւնների ընթացակարգերը եւ ազատ, արդար, թափանցիկ եւ մրցակցային ընտրութիւնների համար ապահովւեն բարենպաստ պայմաններ։ Հիմա ես հարց եմ ուզում տալ, արդեօ՞ք ապահովածեն այս պայմանները։ Աւելին Ձեզ ասեմ, նոյն կառավարութեան գործունէութեան ծրագրում յստակ ամրագրւած է, որ մինչեւ արտահերթ խորհրդարանական ընտրութիւններն անհրաժեշտ է անդրադարձ կատարել ոստիկանութեան կարգավիճակին: Եւ սուպերվարչապետական համակարգը, որը ժամանակին, ՀՀԿ-ի օրօք, բուռն քննարկումների եւ քննադատութեան առարկայ է դարձել եւ որի վերաբերեալ, ի դէպ, պարոն Փաշինեանի հետ մենք նաեւ քննարկումներ ենք ունեցել, համակարծիք ենք եղել, որ սուպերվարչապետական համակարգից քայլ առ քայլ պէտք է հրաժարւել: Նաեւ ոստիկանութիւնը պէտք է դուրս բերել վարչապետի ուղղակի ենթակայութիւնից, որովհետեւ ոստիկանութիւնը որոշակի ֆունկցիոնալ դերակատարութիւն ունի ընտրութիւնների ժամանակ, ինչը նաեւ ակնյայտ երեւաց նոյն Երեւանի աւագանու արտահերթ ընտրութիւնների ժամանակ։ Այս ուղղութեամբ էլ որեւէ քայլ չի կատարւել։ Եւ դա այն պայմաններում, երբ, ի սկզբանէ, պարոն Փաշինեանի վստահութիւնը վայելող քաղաքացիական հասարակութեան, քաղաքացիական սեկտորի ներկայացուցիչների կողմից սկսւել էր Ընտրական օրէնսգրքի բարեփոխումների փաթեթի մշակում՝ դեռ յունիս ամսին։

 

- Ասացիք, որ այս քւէարկութիւնը, այս գիշերային քւէարկութիւնը դարձաւ առիթը եւ ոչ թէ պատճառը կոալիցիան լքելու։ Հարցն այն է, որ Հանրապետականն ամէն գնով փորձում էր այդ օրինագիծն անցկացնել եւ, երբ Լենա Նազարեանը քարտերը հաւաքեց, պատգամաւորները ձեռքով, առանց ուղիղ հեռարձակման,առանց խորհրդարանական կարգ ու կանոնը պահպանելու պարզապէս շատ արագ անցկացրին դա եւ տեսէք ինչ տպաւորութիւն կայ, որ ՀՀԿ-ի, ԲՀԿ-ի եւ ՀՅԴ-ի միջեւ եղել է պայմանաւորւածութիւն (67 կողմ ձայն է եղել), կողմ քւէարկել եւ անցկացնել ամէն գնով։ Այսինքն, Դուք լաւ գիտէիք ինչ մեղադրանքներ էին Ձեզ ուղղւելու։ Ինչու գնացիք դրան կողմ քւէարկելու ճանապարհով։

- Ես Ձեր հարցին կանդրադառնամ, բայց Ձեր թոյլտւութեամբ ուզում եմ այնուամենայնիւ անդրադառնալ արտահերթ խորհրդարանական ընտրութիւնների հարցի նախապատմութեանը եւ ընթացքին: Որպէսզի ամբողջութեան մէջ կարողանանք գնահատել իրավիճակը եւ վերջին զարգացումները։ Տակաւին յունիս ամսին սկսւել էր գործընթաց Ընտրական օրէնսդրութեան բարեփոխման ուղղութեամբ եւ մենք պատրաստակամ կերպով մեր մասնակցութիւնը բերել ենք այդ գործընթացին։ Դրանից յետոյ, եթէ յիշում էք, Ազգային ժողովում ձեւաւորւեց համապատասխան ձեւաչափ, տարբեր խմբակցութիւնների ներկայացուցիչների ներգրաւմամբ եւ շատ ակտիւ ձեւով, անգամ օգոստոս ամսին՝արձակուրդի ժամանակ պատգամաւորներն աշխատեցին, ձեւաւորեցին իրենց առաջարկութիւնների փաթեթը: Զուգահեռաբար, քանի որ նաեւ կառավարութեան կողմից ձեւաւորւել էր համապատասխան յանձնաժողով,այդ ամբողջ փաթեթը փոխանցւեց յանձնաժողովին՝ ամփոփելու եւ վերջնական տեսքի բերելու համար: Ի սկզբանէ, կանխատեսումներն այնպիսին էին, որ շատ արագ, մինչեւ օգոստոսի վերջ-սեպտեմբեր պիտի Ընտրական օրէնսգրքի բարեփոխումները պատրաստ լինէին, որպէսզի հասցնէինք սեպտեմբերի ընթացքում քննարկել, վաւերացնել եւ դրանից յետոյ արդէն ուղիղ ճանապարհ կը հարթւէր դէպի արտահերթ խորհրդարանական ընտրութիւններ։ Հիմա ես ուզում եմ հարց տալ, ի՞նչն է պատճառը, եթէ ցանկութիւն կար մինչեւ տարեվերջ արտահերթ խորհրդարանական ընտրութիւններ անցկացնելու, ինչն էր պատճառը, որ այդ աշխատանքներն այսքան դանդաղեցին եւ առ այսօր ոչ միայն նախագիծը պատրաստ չէ…

 

- Դանիէլ Իոնիսեանը գրեց, որ հայեցակարգն առաջիկայ օրերին կը հրապարակւի։

- Գիտեմ, որ հայեցակարգը պատրաստ է, բայց հայեցակարգն է պատրաստ։ Ես ասում եմ, որ այն դեռ պաշտօնապէս չի ուղարկւել։ Հայեցակարգի հիման վրայ պիտի պատրաստւի օրէնսդրական փոփոխութիւնների նախագծի փաթեթը, որը ստւարածաւալ փաստաթուղթ պիտի լինի, որովհետեւ անդրադարձ կայ տարբեր հարցերի եւ դրանից յետոյ քննարկման տարբեր ռեժիմներ կան, Վենետիկի յանձնաժողով եւ այլն։ Այսինքն, իմ գնահատմամբ, արհեստականօրէն դանդաղեցւել է ընթացքը եւ հիմա, առանց կառավարութեան գործունէութեան ծրագրում ամրագրւած համաձայնութիւնների պահպանման, փորձ է արւում արագ դեկտեմբերին գնալ արտահերթ խորհրդարանական ընտրութիւնների:Այն փաստարկները, որ ներկայացւում են, մեր գնահատմամբ այդ փաստարկները այնքան էլ հիմնաւոր չեն։

 

- Բայց կառավարութիւնը պէտք է շահագրգռւած լինէր արագացնելու, ինչո՞ւ են արհեստականօրէն դանդաղեցրել։

- Բնականաբար։ Ես ուզում եմ արձանագրել, որ վարչապետ Փաշինեանի ցանկութիւնը, դեկտեմբերին արտահերթ խորհրդարանական ընտրութիւններ անցկացնելու հետ կապւած, ըստ էութեան նշանակում է պայմանաւորւածութիւնների խախտում։ Իսկ մենք չենք ցանկանում խախտելով պայմանաւորւածութիւնները գնալ այս, կամ այն քաղաքական գործչի, քաղաքական ուժի ցանկութիւնները բաւարարելու ճանապարհով, որովհետեւ արտահերթ խորհրդարանական ընտրութիւնները պիտի կազմակերպել եւ անցկացնել մրցակցային պայմաններում եւ բոլոր քաղաքական ուժերը պիտի հաւասար հնարաւորութիւններ ունենան մասնակցութեան համար եւ դա ենթադրում է ժամանակ։

 

- Այսինքն, Ձեր խօսքից դատում եմ, որ Ձեր կուսակցութեան համար մի քանի խանգարող հանգամանք կայ։ Առաջինը ԸՕ-ի անմշակ բնոյթն է, այսինքն այն դեռ չի հասել խորհրդարան եւ դրա համար ամիս, ամիս ու կէս ժամանակ պէտք կը լինի։

- Եթէ պիտի գնայինք հին օրէնսգրքով, ո՞րն է իմաստը այս ամիսների ընթացքում կատարւած աշխատանքի: Այդ պարագայում ճիշտ կը լինէր մենք գնայինք արտահերթ խորհրդարանական ընտրութիւնների յունիսին, կամ յուլիսին, որովհետեւ ես Ձեզ վստահեցնում եմ, որ դեկտեմբերին հնարաւոր չի լինելու նոր ԸՕ փոփոխութիւնների փաթեթն ընդունել եւ դեկտեմբերին ընտրութիւններ անցկացնել։ Դա, ժամանակագրական առումով պրակտիկօրէն անհնարին է։ Հետեւաբար, ուզում ենք հասկանալ ո՞րն է այս աւելորդ շտապողականութեան պատճառը։ Մենք երբեւէ, ոչ նախկինում, ոչ այսօր, յստակ ժամկէտների մասին չենք ասել եւ չենք ասելու, որ մեր նախընտրելի ժամկէտը այս ամիսն է, կամ այս օրը։ Մենք միշտ արտահերթ խորհրդարանական ընտրութիւնների անցկացման ժամանակը, ժամկէտը պայմանաւորել ենք կատարւելիք քայլերի տրամաբանութեամբ։ Այսինքն, երբ նախատեսւած քայլերն ու գործողութիւնները կը կատարենք, կաւարտենք, ըստ այդմ էլ պարզ կը լինի, թէ երբ է անհրաժեշտ ամենասեղմ ժամկէտներում անցկացնել արտահերթ խորհրդարանական ընտրութիւններ։ Եթէ դա մարտ ամիսն է, ուրեմն մարտին, եթէ փետրւարն է, ուրեմն փետրւարին, եթէ դեկտեմբերը՝ ուրեմն դեկտեմբերին։ Խնդիր չունենք։

 

- ՀՀԿ-ն ասում է մինչեւ յունիս, որովհետեւ յունիսին է ընդունւել կառավարութեան ծրագիրը։

- Ինչ է ասում ՀՀԿ-ն ինձ քիչ է հետաքրքրում, ես ասում եմ այն ինչ որ մենք ենք ասում։

 

- Դէ վարչապետն ասում է եւս 6 ամիս անորոշութիւնը երկարաձգում ենք։ Այսպէս չի կարող երկար շարունակւել։

- Իսկ ով ասաց, որ եւս 6 ամիս պէտք է երկարաձգել։ Ես կարծում եմ աւելի սեղմ ժամկէտներում հնարաւոր է այդ արտահերթ խորհրդարանական ընտրութիւններն անցկացնել՝ կատարելով իմ մատնանշած բոլոր քայլերն ու գործողութիւնները։

 

- Հիմա Ձեր կուսակցութիւնը շարունակելո՞ւ է քաղաքական քննարկումները վարչապետի հետ, որովհետեւ, ի վերջոյ խորհրդարանական ուժերը չէ՞պէտք է համաձայնութիւն տան ժամկէտի շուրջ։

- Մենք ասել ենք, որ պատրաստ ենք քննարկումների եւ կարծում ենք, որ լաւագոյն ձեւաչափը քննարկումների միջոցով ընդհանուր յայտարար ձեւաւորելն է, որովհետեւ սպառնալիքներով, պարտադրանքներով քաղաքական գործընթացներ տանել մեր երկրում չի կարելի եւ դա հաստատ մեր երկիրը լաւ տեղ չի տանի։ Ձեր մատնանշած ԱԺ կանոնակարգ օրէնքում կատարւած փոփոխութիւնն էլ հէնց միտւած է եղել դրան։ Այդ փոփոխութիւնը որեւէ ձեւով նպատակ չի ունեցել ձախողելու սկսւած բանակցային պրոցեսը, որեւէ ձեւով միտւած չէ արհեստական ձեւով խոչընդոտներ ստեղծելու արտահերթ խորհրդարանական ընտրութիւնների ընթացակարգերի հետ կապւած՝ նկատի ունեմ վարչապետի հրաժարականի եւ նոր վարչապետի չընտրւելու հետ կապւած, այլ ընդամենը նպատակ ունի ապահովելու բացառապէս իրաւունքի ուժով ԱԺ-ի արձակումը եւ ոչ թէ ուժի իրաւունքով։ Արմէն Ռուստամեանը պատկերաւոր արտայայտւելու առիթ ունեցել է. «բաց դուռը պէտք չէ ջարդելով բացել»։ Դուռը բաց է եւ քաղաքական ուժերը պատրաստակամ են գնալու արտահերթ խորհրդարանական ընտրութիւնների։ Բայց, որպէսզի արտահերթ խորհրդարանական ընտրութիւնները լինեն աւելի ազատ, աւելի արդար, թափանցիկ եւ մրցակցային դրա համար անհրաժեշտ է ի կատար ածել պայմանաւորւածութիւնները, այն է՝ ԸՕ բարեփոխումներ իրականացնել, ապահովել բոլոր անհրաժեշտ ընթացակարգերը եւ բոլոր դերակատար քաղաքական ուժերի հետ համաձայնեցւած ճանապարհային քարտէզով գնալ առաջ։

 

- Երէկւայ Ձեր յայտարարութիւնից մի հատւած եմ ուզում մէջբերել: Ասում էք վերադարձն անցեալին բացառւած է, բայց մարդկանց մէջ կասկած կայ, թէ բացառւած չէ վերադարձը անցեալին եւ այսպիսի տեսական հնարաւորութիւն է քննարկւում։ Քանի որ խմբակցութիւններից որեւէ մէկը չի երաշխաւորում, որ չի առաջադրելու սեփական թեկնածուի՝ եթէ վարչապետը հրաժարական տայ: Իսկ վարչապետը պատրաստակամութիւն է յայտնել հրաժարական տալու եւ այդ կերպ արձակելու խորհրդարանը՝ երկու անգամ չընտրելով, ոչ թէ սահմանադրութիւն փոխելով։ Դուք, ԲՀԿ-ն եւ ՀՀԿ-ն կոալիցիա էք կազմում եւ, եթէ անգամ կոալիցիա չէք կազմում, դուք մեծամասնութիւն էք եւ Ձեզանից որեւէ մէկն առաջադրում է վարչապետի թեկնածու, ասենք, օրինակ, ՀՀԿ-ն, կամ ԲՀԿ-ն, կամ Դուք:

Անուններ էլ են շօշափում Ռոբերտ Քոչարեանը, կամ այլ մէկը կարող է լինել վարչապետի թեկնածու, այսինքն Փաշինեանն ասում է ինձ երաշխիք տւէք ընդամենը։ Ժամկէտն էլ թողնենք մի կողմ, մայիսին թող լինեն այդ ընտրութիւները։ Բայց այս երեք ուժերից ես ուզում եմ երաշխիք, որ իրենք չեն առաջադրելու թեկնածուի եւ չեն պաշտպանելու որեւէ այլ թեկնածուի եւ իրաւունքի ուժով երկու անգամ չառաջադրելու դէպքում խորհրդարանն արձակւելու է։ Դուք տալիս էք այդպիսի երաշխիք վարչապետին։

- Տեսականօրէն որեւէ սցենար ես չեմ ուզում բացառել։ Ես կարող եմ խօսել մեր անունից եւ ասել, որ մեր օրակարգում նման հարց չունենք։ Ինչ վերաբերւում է երաշխիքներին։ Երաշխիքներ կարելի է տալ, կամ ամրագրել համապատասխան համաձայնագրով՝ քննարկումների, բանակցութիւնների ընդհանուր յայտարար ձեւաւորելու արդիւնքում։ Հակառակ պարագայում մենք գործ ունենք հետեւեալ իրավիճակի հետ՝ ուզում ես ուզի, չես ուզում ուզի, դեկտեմբեր է եւ վերջ։ Այսինքն այս վերջնագրային տոնը, երբ հնարաւորութիւն չի լինում փաստարկելու, մօտեցումները եւ քննարկելու, մեզ համար ընդունելի չէ։ Ինչ վերաբերւում է սցենարներին, եթէ սցենարը զարգանայ այդ ճանապարհով, որ պարոն Փաշինեանը հրաժարական ներկայացնի եւ դրանից յետոյ երկու իրարայաջորդ եօթօրեայ ժամկէտներում չընտրւի վարչապետ եւ այլն ես նորից եմ կրկնում՝ մենք մեր օրակարգում որեւէ դաւադիր ծրագիր, այսպէս ասած, ոնց որ հիմա շատերն ուզում են փնտրել, չունենք եւ մենք իրողութիւններն ու իրավիճակը շատ ռէալ ենք գնահատում եւ չեմ կարծում, որ նման աւանտիւրայի հնարաւորութիւն որեւէ քաղաքական ուժ տեսնում է։ Բայց նորից եմ կրկնում, ես չեմ կարող խօսել բոլորի անունից, բայց կարծում եմ, այդ տեսակ մտահոգութիւններ եթէ կան, անտեղի են եւ այդ մտահոգութիւնների դուռը փակելու լաւագոյն ճանապարհը միասին, քննարկումների արդիւնքում, յստակ պայմանաւորւածութիւններն են, որոնք կարելի է ամրագրել նաեւ համապատասխան համաձայնագրով։ Բոլոր քաղաքկան ուժերը, այդ պարագայում, իրենց համաձայնութիւնը կը տան, որ չառաջադրելու սցենարը երաշխաւորւած լինի։

Ես նորից եմ կրկնում դեկտեմբերի վրայ ֆիքսւելը, մեր գնահատմամբ արդարացւած չէ, որովհետեւ դեկտեմբերին գնալ արտահերթ խորհրդարանական ընտրութիւնների նշանակում է խաչ քաշել կառավարութեան գործունէութեան ծրագրում ամրագրւած պայմանաւորւածութիւնների վրայ։ Դրանից բացի բազմաթիւ այլ խնդիրներ են ի յայտ գալու։ Պատկերացրէք, եթէ դեկտեմբերին լինում են ԱԺ ընտրութիւններ, մենք մտնելու են մի ցիկլի մէջ, որ հետագայ հերթական խորհրդարանական ընտրութիւնները, որ անցկացւելու են հինգ տարի յետոյ, եւս լինեն դեկտեմբեր ամսին։ Պատկերացնում էք ժամանակագրական իմաստով ինչ է նշանակում դեկտեմբերին ԱԺ համապետական ընտրութիւնների անցկացում։ Դրանից յետոյ, համապատասխան ընթացակարգերով, կառավարութեան ձեւաւորում, պետական բիւջէի օրէնքի ընդունում: Այսինքն այդ ժամանակահատւածն ինչքանո՞վ է նպատակայարմար եւ բխում մեր երկրի շահերից՝ զուտ պրոցեդուրալ իմաստով: Էլ չեմ ուզում ասել այն մասին, որ ձմռան ամիսը հաստատ, քարոզարշաւի իմաստով, յարմար ամիս չէ, այսինքն կայ արդէն ձեւաւորւած որոշակի աւանդոյթ, որ ընտրութիւնները կազմակերպւեն գարնանը։ Ես Ձեզ վստահեցնում եմ, որ դեկտեմբեր ամիսն այս իմաստով յարմար ամիս չէ եւ այստեղ աւելորդ շտապողականութիւն ցուցաբերել եւ ասենք, օրինակ, մարտի փոխարէն դեկտեմբերին անել, ուղղակի նրա համար, որ դեկտեմբերը յարմար է նկատւում, մեզ համար ընկալելի չէ։

Յարակից լուրեր

Ամենաշատ ընթերցւած

Քւէարկութիւն

Կը յաջողւի՞ արդեօք Արմէն Սարգսեանին նոր որակ մտցնել ՀՀ քաղաքական կեանքում:

Եղանակ

Հեղինակություն © 2011-2017 «ԱԼԻՔ» Օրաթերթ։ Բոլոր իրավունքները պահպանված են։