Հա

Ազգային

14/03/2019 - 10:10

«Հայատեացութեան հարցի բարձրացումը մեզ համար կարեւոր է Արցախի հարցի կարգաւորման համատեքստում». Հեղինէ Էւինեան

ՀՅԴ Եւրոպայի Հայ Դատի յանձնախմբի կողմից մարտի 6-ին կազմակերպւել էր «Հայատեացութիւն. պատմական եւ արդի դրսեւորումները» խորագրով համաժողովը: Արմենոֆոբիայի` որպէս խնդրի, դրա դրսեւորումների եւ կազմակերպված համաժողովի արդիւնքների ու սպասելիքների մասին «Yerkir.am»-ը զրուցել է ՀՅԴ Հայ Դատի Եւրոպայի յանձնախմբի գործադիր տնօրէն Հեղինէ Էւինեանի հետ:

«alikonline.ir» - ՀՅԴ Եւրոպայի Հայ Դատի յանձնախմբի կողմից մարտի 6-ին կազմակերպւել էր «Հայատեացութիւն. պատմական եւ արդի դրսեւորումները» խորագրով համաժողովը: Արմենոֆոբիայի` որպէս խնդրի, դրա դրսեւորումների եւ կազմակերպված համաժողովի արդիւնքների ու սպասելիքների մասին «Yerkir.am»-ը զրուցել է ՀՅԴ Հայ Դատի Եւրոպայի յանձնախմբի գործադիր տնօրէն Հեղինէ Էւինեանի հետ:

 

- Վերջերս Եւրոպական խորհրդարանում տեղի ունեցաւ հայատեացութեան թեմայով համաժողովը: Ո՞րն էր այս միջոցառման կազմակերպման նպատակը, ի՞նչ կառոյցներ էին մասնակցում: Ի վերջոյ, ո՞րն էր համաժողովի հիմնական շեշտադրումը:

- Նախ նշեմ, որ այս խորհրդաժողովի թեման առաջին անգամ էր շօշափւում Եւրոպական խորհրդարանում: Սա շատ կարեւոր էր, որովհետեւ հայատյացութիւնը, յատկապէս` Իլհամ Ալիեւի իշխանութեան ներքոյ, ահռելի թափ է ստացել եւ իրականում շատ վտանգաւոր է: Այն խրախուսւում է պետութեան կողմից, եւ ամէն ինչ արւում է պետական մակարդակով: Սա անհատ քաղաքացիների կարծիք չէ, պետութիւնն այս ամէնը «սնում է» եւ ամէն ինչ անում, որ մարդկանց մէջ պահպանւի: Մենք դրա հետեւանքները տեսանք ապրիլեան պատերազմի ժամանակ:

Խորհրդաժողովի նպատակն էր բարձրաձայնել այս թեման տարբեր տեսանկիւններից, ընդ որում`մասնակիցները հիմնականում հայեր չէին: Ներկայ էին Թուրքիայում մարդու իրաւունքների ակտիւիստ Ռագըփ Զարաքոլուն, Կրակովի Ջագիելլոնիան համալսարանի պրոֆեսոր Եակուբ Օսիեցկին, բլոգեր Ալեքսանդր Լապշինը, Արցախի մարդու իրաւունքների պաշտպան Արտակ Բեգլարեանը եւ նախկին ՄԻՊ, իրաւաբան Ռուբէն Մելիքեանը: Այսինքն` նպատակն էր հարցը ներկայացնել համապարփակ ձեւով, քանի որ այդ երեւոյթն իր սուր դրսեւորումներն ունի Թուրքիայում եւ Ադրբեջանում: Խորհրդաժողովը`որպէս առաջին քայլ, յաջող անցաւ: Ունէինք բաւականին մեծ լսարան` մօտ 100 մարդ էր ներկայ, այդ թւում` Եւրոպայի խորհրդարանի աշխատակիցներ, տարբեր պատգամաւորների խորհրդականներ եւ օգնականներ, ԵՄ-ում տարբեր երկրների ներկայացուցչութիւնների պատւիրակներ: Ներկայ էին նաեւ ադրբեջանցի ուսանողներ, որոնք իրականում եկել էին խանգարելու նպատակով ու յստակ ուղերձով, որպէսզի յաջորդ օրը ադրբեջանական մամուլում յօդւած հրապարակւի, թէ նրանք կարողացան խանգարել «հայերի պրովոկացիան»: Բնականաբար, դա քարոզչութիւն է եւ իրականութեանը չի համապատասխանում:

Մեզ համար այս հարցի բարձրացումը կարեւոր է նաեւ Արցախի հարցի կարգաւորման կոնտեքստում, քանի որ պարզ է` հայ եւ ադրբեջանցի ժողովուրդներին այս պահին վիճակւած է ապրել կողք կողքի, եւ պէտք է գայ ինչ-որ պահ, երբ արդէն կը սկսենք խօսել խաղաղութեան մասին: Այս համատեքստում շատ կարեւոր է, որ արհեստական ձեւով մարդկանց մէջ ատելութիւն չսերմանւի:

 

- Խօսենք մամուլի անդրադարձների մասին: Ի՞նչ արձագանգներ եղան եւրոպական մամուլում միջոցառման ժամանակ եւ դրանից յետոյ:

- Մեր խորհրդաժողովը մամուլում լայն արձագանգ ստացաւ: Նշեմ նաեւ, որ հիւրընկալւէր էր կիպրոսցի պատգամաւոր Էլենի Թեոխարուսը, որը հիանալի ելոյթ ունեցաւ` ասելով, որ, հայերին ճանաչելով, ցանկացած մարդ արմենոֆոբից վերածւում է արմենոֆիլի, այսինքն` սկսում է սիրել հայերին: Նրա գրասենեակը թէ՛ մամուլի հաղորդագրութիւն տարածեց, թէ՛ սոցիալական կայքերում գրեցին արդէն կոնկրետ իրենց լսարանի համար:

 

- Առաջիկայում նմանատիպ միջոցառում անցկացւելո՞ւ է:

- Մենք շարունակելու ենք բարձրաձայնել այս խնդիրը: Այս անգամ խորհրդաժողով կազմակերպւեց, բայց խնդիրը միշտ բարձրաձայնւում է, օրինակ` տարբեր քաղաքական գործիչների հետ հանդիպումների ժամանակ` աւելի նեղ շրջանակներում: Դեռեւս պարզ չէ, թէ ապագայում ինչ միջոցառումների տեսքով մենք կը բարձրաձայնենք:

 

- Արցախի հիմնահարցի լուծման ուղղութեամբ ի՞նչ աշխատանքներ են տարւում այս պահին:

- Այս պահին Արցախի հիմնահարցի կարգաւորումը մեզ համար առաջնային է: Ես կասէի` մենք իրականացնում ենք դասական լոբբիստական աշխատանք, այսինքն` փորձում ենք ամէն ինչ անել, որպէսզի Եւրոպական խորհրդարանում ընդունւող որոշումները լինեն հայանպաստ: Դա, բնականաբար, ենթադրում է անմիջական աշխատանք Եւրոպական Միութեան խորհրդարանի պատգամաւորների հետ: Մենք նաեւ սկսել ենք ակտիւօրէն սատարել խորհրդարանական դիւանագիտութեանը: Մեր գերխնդիրն այս պահին տարբեր ճանապարհներով Արցախը մեկուսացումից դուրս բերելն է` հաստատելով կապ քաղաքական շրջանակների եւ քաղաքացիական հասարակութեան միջեւ: Վերջին 5 տարւայ ընթացքում մենք 30-40 պատգամաւոր ենք տարել Արցախ, եւ փաստ է, որ նրանք Ադրբեջանի կողմից սեւ ցուցակում յայտնւելուց չեն վախեցել:

Շատ ենք կարեւորում նաեւ «մշակութային դիւանագիտութիւն» կոչւածը: Մեզ համար կարեւոր է, որ Արցախը ոչ թէ ներկայանայ որպէս պարզապէս երկիր կամ տարածք, որտեղ հակամարտութիւնն է գլխաւորում ամէն ինչ, այլ մի վայր, ուր մարդիկ ապրում ու ստեղծագործում են` ներկայացնելով մարդկային դիմագիծը կամ զբօսաշրջային ներուժը: Այդ առիթով 2016 թւականի նոյեմբերին կազմակերպւել էր ցուցահանդէս բրիւսէլեան ամենայայտնի մշակութային օջախներից մէկում:

Մենք կարեւորում ենք դիւանագիտութեան մէջ ներգրաււել պատրաստւող` Արցախի եւ Հայաստանի երիտասարդ սերնդին համապատասխան գիտելիքով եւ փորձով զինելը: Այդ նպատակով հիմնւել է «Վահան Յովհաննիսեան» կրթաթոշակը, որը հնարաւորութիւն է տալիս գալու մեր գրասենեակ, անցնելու փորձառութիւն, ինչպէս նաեւ աւելի մօտիկից ծանօթանալու Եւրոպական խորհրդարանի աշխատանքներին ու աշխատելու պատգամաւորների գրասենեակներում: Ունենք նաեւ համաձայնութիւն Արցախի արտաքին գործերի նախարարութեան հետ:

 

- Ւնչպէ՞ս են ընտրւում մասնակից երիտասարդները:

- Կրթաթոշակին դիմելու համար ամէն ինչ շատ բաց է: Մենք յայտարարութիւն ենք տարածում, այնուհետեւ ընդունւում են հայցադիմումները, յետոյ անցկացւում է հարցազրոյց` «Սկայպ»-ի միջոցով: Մեզ համար առաջնային է ընտրել այնպիսի երիտասարդների, որոնք, գիտելիքներից բացի, ունեն նաեւ մեծ ցանկութիւն վերադառնալ Հայաստան եւ Արցախ ու աշխատել այստեղ:

Գոյութիւն ունի նաեւ «Erasmus for young entrepreneurs» ծրագիրը, որը հնարաւորութիւն է տալիս երիտասարդներին գալու Բրիւսէլ եւ արդէն իրենց նախաձեռնութիւններով հանդէս գալու` համագործակցելով Եւրոպական Միութեան հետ: Դրանք կարող են լինել կազմակերպութիւնների ստեղծում կամ նոր բիզնես գաղափարներ: Այս դէպքում ԵՄ-ն 5 ամսով կրթաթոշակ է տալիս, որպէսզի զարգացնեն իրենց գաղափարը եւ իրագործեն:

 

- Իսկ առաջիկայում Արցախ այցեր նախատեսւո՞ւմ են:

- Մենք պարբերաբար կազմակերպում ենք այցեր Արցախ: Այս գարնան ընթացքում չեն նախատեսւում, քանի որ ԵՄ-ում շուտով ընտրութիւններ են, ու փոքր-ինչ զբաղւած շրջան է: Իսկ ինչ վերաբերում է հետագային, ապա այս պահին բաւականին մեծ գերմանական խմբի այց է պլանաւորւած: Այն տեղի կունենայ օգոստոսին: Պատւիրակութիւնում կը լինի մօտ 25 մարդ, այդ թւում` դասախօսներ եւ հասարակական գործիչներ: Պատւիրակութիւնը կը գլխաւորի Եւրոխորհրդարանի պատգամաւոր Մարտին Զոնեբորնը, որը դեռ 2018 թւականին ՀՅԴ Հայ Դատի Եւրոպայի յանձնախմբի նախագահ Գասպար Կարապետեանի եւ իմ ուղեկցութեամբ ժամանել էր Արցախ:

Յարակից լուրեր

Ամենաշատ ընթերցւած

Քւէարկութիւն

Կը յաջողւի՞ արդեօք Արմէն Սարգսեանին նոր որակ մտցնել ՀՀ քաղաքական կեանքում:

Եղանակ

Հեղինակություն © 2011-2017 «ԱԼԻՔ» Օրաթերթ։ Բոլոր իրավունքները պահպանված են։