Հա

Քաղաքական

06/03/2016

Վայոց ձորում կայ առաւել վտանգւած 25 յուշարձան

ՀՀ պետական սեփականութիւն հանդիսացող եւ օտարման ոչ ենթակայ յուշարձանների ցանկում Վայոց ձորի մարզից 1202 յուշարձան կայ ընդգրկւած, շուրջ յիսունն էլ՝ նորայայտ յուշարձանների ցանկում է: Մարզն ունի նաեւ առաւել վտանգւած 25 յուշարձան՝ Արատեսի վանական համալիրը, Հերմոնի վանքը, Զօրաց եկեղեցին, Սուրբ Աստւածածին եկեղեցին:

«panorama.am» - ՀՀ պետական սեփականութիւն հանդիսացող եւ օտարման ոչ ենթակայ յուշարձանների ցանկում Վայոց ձորի մարզից 1202 յուշարձան կայ ընդգրկւած, շուրջ յիսունն էլ՝ նորայայտ յուշարձանների ցանկում է: Մարզն ունի նաեւ առաւել վտանգւած 25 յուշարձան՝ Արատեսի վանական համալիրը, Հերմոնի վանքը, Զօրաց եկեղեցին, Սուրբ Աստւածածին եկեղեցին: Այս մասին տեղեկանում ենք «Պատմամշակութային արգելոց-թանգարանների եւ պատմական միջավայրի պահպանութեան ծառայութիւն» պետական ոչ-առեւտրային կազմակերպութեան պաշտօնական կայքից:
Մարզում վանական համալիրներից բացի նաեւ մի քանի հազար ժայռատկերներ կան, որոնք ընդգրկւած չեն յուշարձանների պետական ցուցակում եւ ուսումնասիրութեան կարիք ունեն:
Այս տարւայ ընթացքում այդ ուղղութեամբ գիտա-հետազօտական աշխատանքներ են նախատեսւում:

160306e02a
Տեղեկանք

Արատեսի վանական համալիրը բաղկացած է մի քանի մատուռից, Ս. Սիոն (10-րդ դ.), Ս. Աստւածածին (11-րդ դ.) եկեղեցիներից եւ երկու գաւիթներից (13-րդ դ.): Ենթադրւում է, որ յուշարձանի նախնական շինութիւնը հիմնադրւել է 7-րդ դ., թէեւ ամենահին գրաւոր տեղեկութիւնը վերաբերում է 9-րդ դ.:
160306e02bԶօրաց եկեղեցին կառուցել է Սիւնեաց նահանգի մետրոպոլիտ Ստեփանոս Տարսայիճը (1324-1331 թթ.):
Եղեգիս գիւղի արեւմտեան եզրին գտնւում է Ս. Աստւածածին երկու զոյգ մոյթերով եռանաւ բազիլիկ տիպի, թաղածածկ եկեղեցին: Այն կանգուն վիճակում մեզ է հասել 1703 թւականին արմատական վերակառուցումից յետոյ, երբ փաստօրէն հին եկեղեցու աւերակների վրայ, պահպանելով նրա ճարտարապետական առանձնայատկութիւնները, կառուցել են նոր եկեղեցի: Հին եկեղեցուց վերցւել է արեւմտեան ճակատում Սիւնիքի 14-րդ դարի ճարտարապետութեանը բնորոշ շքամուտքն ու նրանից վեր՝ դեկորատիւ խորշը:

160306e02c

Հերմոնի վանքը Վայոց ձորի հնագոյն յուշարձաններից մէկն է: Հիմնադրւել է 936 թւականին՝ Սիւնաց իշխան Սմբատի եւ Յակոբ եպիսկոպոսի կողմից: Այդ վանքում հաւաքել եւ բնակեցրել են Քարեւանի ծերպերում բնակւող ճգնաւորների եւ նրանց աւագագոյնի անունով վանքը կոչւել է Ահերմոնի վանք, հետագայում՝ Հերմոնի վանք: Յայտնի են Հերմոնի վանքում գրւած 26 ձեռագիր մատեաններ:

Յարակից լուրեր

  • Գիւմրիում տեղադրւեց Քըրք Քըրքորեանի յուշարձանը
    Գիւմրիում տեղադրւեց Քըրք Քըրքորեանի յուշարձանը

    Գիւմրու Աբովեան (Քըրք Քըրքորեան) փողոցում յունիսի 24-ին տեղի ունեցաւ Հայաստանի ազգային հերոս Քըրք Քըրքորեանի յուշարձանի բացման հանդիսաւոր արարողութիւնը, որին ներկայ էր արձանի տեղադրման նախաձեռնութեան հեղինակ, ծնունդով գիւմրեցի ամերիկաբնակ Գրիգոր Բեդիրեանը: Արձանի բացման պատիւը տրւեց Սամուէլ Բալասանեանին եւ նախաձեռնութեան հեղինակին:

  • Փաշինեան. «Արամ Մանուկեանի արձանի տեղադրումը յետաձգւում է»
    Փաշինեան. «Արամ Մանուկեանի արձանի տեղադրումը յետաձգւում է»

    Մայիսի 23-ին ՀՀ կառավարութեան հետ հարցուպատասխանի ժամանակ ՀՀ ԱԺ ՀՅԴ խմբակցութեան պատգամաւոր Ռուզաննա Առաքելեանը նախ նշեց, որ մի քանի օր յետոյ նշելու ենք Հայաստանի Հանրապետութեան 100-ամեակը, ապա ընդգծեց, որ սա առիթ է, որպէսզի վերհիշենք մեր պատմութեան, Առաջին Հանրապետութեան կերտողներին:

  • Թուրքիայի ԱԳՆ-ն քննադատել է Ժնեւում Հայոց Ցեղասպանութեան զոհերի յիշատակին յուշարձանի տեղադրումը
    Թուրքիայի ԱԳՆ-ն քննադատել է Ժնեւում Հայոց Ցեղասպանութեան զոհերի յիշատակին յուշարձանի տեղադրումը

    Թուրքիայի արտաքին գործերի նախարարութեան խօսնակ Համի Աքսոյը քննադատել է Ժնեւում Հայոց Ցեղասպանութեան զոհերի յիշատակին յուշարձանի տեղադրմանը տեղական իշխանութիւնների համաձայնութիւն տալը: 

  • Պատմութեան եւ մշակոյթի բազմաքանակ յուշարձանները Ներքին Գետաշէնին կարող են միջազգային հռչակ բերել
    Պատմութեան եւ մշակոյթի բազմաքանակ յուշարձանները Ներքին Գետաշէնին կարող են միջազգային հռչակ բերել

    Գեղարքունիքի մարզի Ներքին Գետաշէն գիւղում վերջերս եկեղեցու վերականգնման աշխատանքների ժամանակ յայտնաբերւած 227 խաչքարերի եւ խաչքարաբեկորների, ինչպէս նաեւ գիւղի վարչական տարածքում պահպանւած, բայց չուսումնասիրւած այլ յուշարձանների ուսումնասիրումից եւ անձնագրաւորումից յետոյ այստեղ հնապատմագիտական եւ մշակութային յուշարձանների թիւը կը հասնի մօտ 900-ի, որով եւ այս բնակավայրը ոչ միայն կը հռչակւի որպէս յուշարձանների քանակով ամենահարուստը Գեղարքունիքի մարզում, այլ նաեւ կարող է դառնալ զբօսաշրջային կարեւոր երթուղիներից մէկը Հայաստանի Հանրապետութիւնում:

  • Հայաստանում զբօսաշրջային նոր վայր կը բացւի. ովքե՞ր կը կարողանան համտեսել Հեղնար աղբիւրի ջրից
    Հայաստանում զբօսաշրջային նոր վայր կը բացւի. ովքե՞ր կը կարողանան համտեսել Հեղնար աղբիւրի ջրից

    Հայաստանի պատմական ու յիշարժան տարածքների եւ յուշարձանների ցանկն, ամենայն հաւանականութեամբ, շուտով կը համալրւի եւս մէկով՝ Վահրամաբերդ գիւղի տարածքում վարպետ Մկրտիչի կառուցած Հեղնարի աղբիւրով, որի կախարդանքը իր «Հեղնար աղբիւր» վիպակում նկարագրել է հայ գրող Մկրտիչ Արմէնը 1935 թւականին: Շատ տարիներ անց՝ 1970 թւականին, ռեժիսոր Արման Մանարեանը եւ կինոօպերատոր Լեւոն Աթոյեանցը «Հայֆիլմ» կինոստուդիայում վիպակի հիման վրայ համանուն ֆիլմն են նկարահանում, որն էլ համալրում է հայկական կինոյի ոսկեդարանը:

Հեղինակություն © 2011-2017 «ԱԼԻՔ» Օրաթերթ։ Բոլոր իրավունքները պահպանված են։