Հա

Քաղաքական

12/11/2017 - 13:40

«The Calvert Journal». «Հայաստանի մոդեռնիստական գլուխգործոցը»

Հեղինակաւոր «The Calvert Journal» ամսագիրը, որը մասնագիտացած է Արեւելեան Եւրոպայի, Ռուսաստանի եւ Միջին Ասիայի մշակութային եւ պատմական ժառանգութեան նմուշների լուսաբանման մէջ, իր հերթական յօդւածում անդրադարձել է Սեւանի գրողների միութեան տանը, շէնքի պատմութեանը, ներկայիս վիճակին ու ճակատագրին։ 

«alikonline.ir» - Հեղինակաւոր «The Calvert Journal» ամսագիրը, որը մասնագիտացած է Արեւելեան Եւրոպայի, Ռուսաստանի եւ Միջին Ասիայի մշակութային եւ պատմական ժառանգութեան նմուշների լուսաբանման մէջ, իր հերթական յօդւածում անդրադարձել է Սեւանի գրողների միութեան տանը, շէնքի պատմութեանը, ներկայիս վիճակին ու ճակատագրին։ Գրում է «panorama.am»-ը:

Հեղինակ Օուէն Հաթերլէյը նախ վկայակոչում է մեծանուն ռուս բանաստեղծ Օսիպ Մանդելշտամի եւ նրա տինկնոջ յուշերը շինութեան եւ դրա շուրջ ներդաշնակ բնութեան գեղեցկութեան մասին։ Յիշատակւում է Վասիլի Գրոսմանի ու ֆրանսիացի գրող Սիմոնա դը Բովուարի աւելի ուշ արւած նոթերն ու տպաւորութիւնները։

Նշւում է, թէ վայրը, որտեղ ներկայումս գտնւում է գրողների հանգստեան տունը, ժամանակին եղել է կղզի` շրջապատւած Սեւանայ լճի ջրերով, այնուհետ ջրային զանգւածի սակաւութեան պատճառով, վերածւել է թերակղզու։ Թերակղզու բլրի վրայ է տեղակայւած 19-րդ դարի վանք` կառուցւած նոյն ժայռաքարերից, որոնցով շրջապատւած է տարածքը։ Չնայած բարդ տեղանքին, 1932 թւականին ճարտարապետներ Գէորգ Քոչարն ու Միքայէլ Մազմանեանը որոշում են նախագծել գրողների հանգստի տունը, տեղանքին համահունչ լուծումներ հաղորդելով շինութեանը։

Շէնքը կառուցւած է խորհրդային մոդեռնիզմի ոճով եւ ժամանակին արժանացել է խորհրդային աւանգարդ ճարտարապետական դպրոցի ներկայացուցիչների դիմադրութեանը, ովքեր հեղինակներին մեղադրում են ընդունւած ճարտարապետական նորմերն աղաւաղելու մէջ։

1937 թւականին, երբ գրողների հանգստեան տունն արդէն ընդունում էր իր առաջին հիւրերին, Քոչարն ու Մազմանեանը ձերբակալւում ու աքսորւում են Նորիլսկ, որտեղից վերադառնում են միայն 15 տարի անց, Ստալինի մահից յետոյ։

Հեղինակը շարունակում է, թէ գրողների շինութեան պատմութեան յաջորդ շրջափուլը սկսւում է 60-ականներին, երբ Քոչարը աքսորից վերադառնալուն պէս սկսում է շէնքի նոր մասնաշէնքի նախագծումը։ Ուշ աւանգարդի լեզւամտածողութեամբ նախագծւած այս հատւածը համալրում է շէնքը եւս մէկ տեռասայով` ճաշարանային շինութեամբ, որի շրջանաձեւ հատւածը կառուցւում է մէկ սեան վրայ, ներդաշնակօրէն փոխկապակցւելով թէ՛ հին շինութեանը, թէ միջավայրի հետ։ Բազմելով ափի ժայռաբեկորներին ու կախւելով լճի վրայ, մասնաշէնքը հիանալի տեսարան է բացում դէպի Սեւանա լիճ։

60-ականներից սկսած, շինութիւնը դառնում է Խրիւշովեան դարաշրջանի մոդեռնիզիմի խորհրդանիշ, լուսանկարները տիրաժաւորւում են ողջ միութեան կազմով, ընդգծելու յատկապէս այն հանգամանքը, որ դրա հեղինակները ստալինեան ռեպրեսիաների զոհեր են եղել, ովքեր աքսորից վերադառնալուց յետոյ աւարտին են հասցրել շինութիւնը։

Նշւում է, թէ շինութիւնը մինչ օրս պատկանում է գրողների միութեանը, սակայն գտնւում է ոչ բարւոք վիճակում, խամրած է, յատկապէս, մերձակայքում նորակառոյց հանգստեան տների ֆոնին։ Այնուհանդերձ, այն շարունակում է մինչեւ օրս գերել զբօսաշրջիներին։

«Այն մնում է սովետական յաջողւած ուտոպիստական նախագծերից մէկը, շքեղ չէ, սակայն իր ճարտարապետական լուծումներով, շրջակայ միջավայրին ներդաշնակութեամբ եւ դրանից բացւող տեսարանով դրախտային տեսք է ստանում»,- գրում է յօդւածագիրը։

Պարբերականը վերջում անդրադառնում է «Getty»-ի հիմնադրամի (Getty Foundation) շինութեան վերաբերեալ մեթոդական եւ գիտական վերլուծութեան իրականցնելու նախաձեռնութեանը, որը ղեկավարւելու է արւեստի քննադատների ազգային ասոցիացիայի նախագահ Ռուբէն Արեւշատեանի կողմից։

Պարբերականի հետ զրոյցում ճարտարապետ Սարհատ Պետրոսեանը նշել է, թէ շինութեան արդիականացումը պէտք է արդարացւած լինի ու միտւած լինի երկարաժամկէտ շահագործմանը, որպէսզի հետագայում այն կրկին մոռացութեան չմատնւի։ Շինութեան կենտրոնում նախատեսւած է կոնֆերանս դահլիճ եւ ռեստորան։

«Մինչ այս ծրագիրը կիրագործւի, այցելէք Սեւան, կը տեսնէք իւրօինակ մի երեւոյթ` էժան հիւրատուն, բազմած բլրին ու Սեւանայ լճին նայող, ներսում` ժամանակակից պատկերասրահ, սովետական ողբերգութեան ու ձեռքբերումների մի գործող թանգարան»,- եզրափակում է հեղինակը։

Յարակից լուրեր

  • Բելառուսիայի ԱԳՆ-ի կոշտ պատասխանը՝ Փաշինեանին
    Բելառուսիայի ԱԳՆ-ի կոշտ պատասխանը՝ Փաշինեանին

    Բելառուսական «tut.by» պորտալը խնդրել է Բելառուսիայի ԱԳՆ մամուլի խօսնակ Ա. Գլազին մեկնաբանել ՀՀ վարչապետի պաշտօնակատար Նիկոլ Փաշինեանի՝ նոյեմբերի 16-ին արած յայտարարութիւնը, թէ նա բացատրութիւն կը պահանջի Բելառուսիայի նախագահ Ալեքսանդր Լուկաշենկոյից Ադրբեջանի դեսպանի հետ ՀԱՊԿ գլխաւոր քարտուղարի հարցը քննարկելու համար: 

  • «Հրապարակ». «ՀԱՊԿ-ում ձախողումները փորձում են բարդել Շաւարշ Քոչարեանի վրայ»
    «Հրապարակ». «ՀԱՊԿ-ում ձախողումները փորձում են բարդել Շաւարշ Քոչարեանի վրայ»

    «Հրապարակ»-ը գրում է. «Իշխանութիւններին հեշտ ժամանակներ չեն սպասւում. բացի նախընտրական թոհուբուհից, դեկտեմբերի 9-ի նախօրեակին՝ դեկտեմբերի 6-ին, ԵԱՏՄ երկրների ղեկավարների համաժողովն է, որտեղ քննարկւելու-որոշւելու է ՀԱՊԿ գլխաւոր քարտուղարի հարցը։

  • Խաղաղութեան գինը
    Խաղաղութեան գինը

    Խաղաղասիրութիւնը քաղաքակրթութեան նւաճումներից է: Հայ ժողովուրդը, անմասն չլինելով քաղաքակրթական նւաճումներից, մեծագոյն հաւատ եւ փափագ ունի խաղաղութեան հաստատման ու պահպանման հարցում: Մենք խաղաղասէր ժողովուրդ ենք, հազարամեակներ շարունակ մասնակցելով պատերազմների շատ քիչ են դէպքերը, երբ մենք ենք այն սկսել: Ընդ որում՝ խաղաղասէր ենք եղել ոչ միայն թոյլ եղած ժամանակ, այլեւ՝ ուժեղ պետականութեան հանգրւաններում:

  • ՀՀ ԱԳՆ. «Իրանը Հայաստանի կարեւոր գործընկերն է»
    ՀՀ ԱԳՆ. «Իրանը Հայաստանի կարեւոր գործընկերն է»

    Մենք յստակ որոշել ենք մեր դիրքորոշումը, այսինքն` սա մեզ համար չափազանց զգայուն հարց է, քանի որ Իրանը Հայաստանի կարեւոր գործընկերն է, որի հետ մենք ունենք լաւ կարգաւորւած երկկողմ օրակարգ, եւ այն չափազանց կարեւոր է տարածաշրջանի ներկայիս իրողութիւնների համատեքստում:

  • Իրանեան պատժամիջոցների քաղաքականութեան հարցերով ամերիկեան փորձագէտներն այցելել են Հայաստան
    Իրանեան պատժամիջոցների քաղաքականութեան հարցերով ամերիկեան փորձագէտներն այցելել են Հայաստան

    ԱՄՆ պետքարտուղարութեան եւ գանձապետարանի միջգերատեսչական փորձագիտական խումբը նոյեմբերի 15-16-ին Երեւանում էր՝ հայաստանեան կառավարութեան ու բիզնեսի գործընկերների հետ քննութեան առնելու Իրանի դէմ ուղղւած պատժամիջոցների քաղաքականութիւնը:

Ամենաշատ ընթերցւած

Քւէարկութիւն

Կը յաջողւի՞ արդեօք Արմէն Սարգսեանին նոր որակ մտցնել ՀՀ քաղաքական կեանքում:

Եղանակ

Հեղինակություն © 2011-2017 «ԱԼԻՔ» Օրաթերթ։ Բոլոր իրավունքները պահպանված են։