Print this page
29/08/2018 - 12:40

Ռոբերտ Քոչարեանը հարցազրոյց է տւել «NTV» հեռուստաընկերութեանը

Հայաստանի երկրորդ նախագահ Ռոբերտ Քոչարեանը հարցազրոյց է տւել ռուսական «NTV» հեռուստաընկերութեանը։

«alikonline.ir» - Հայաստանի երկրորդ նախագահ Ռոբերտ Քոչարեանը հարցազրոյց է տւել ռուսական «NTV» հեռուստաընկերութեանը։

 

- Դուք ԽՍՀՄ նախկին տարածքի երկրների նախկին նախագահներից առաջինն էք, որ քաղաքական լարւածութեան եւ կալանաւորման սպառնալիքի պարագայում չլքեցիք երկիրը։ Յայտնի են Վրաստանի, Ղրղզստանի, Ուկրայինայի դէպքերը։ Դուք կալանաւորում չէի՞ք սպասում, թէ՞ այլ պատճառով որոշեցիք չգնալ Հայաստանից։

- Ես ոչ թէ չգնացի երկրից, այլ վերադարձայ երկիր։ Ես Յունաստանում էի, հաղորդեցի իմ վերադարձի օրը։ Ես վերադարձայ՝ լիովին յստակ հասկանալով, որ կարող եմ կալանաւորւել։ Բացարձակապէս ակնյայտ է, որ, այսպէս ասենք, իմ տեսակի մարդիկ դժւարութիւններից չեն փախչում։ Եւ, այդուհանդերձ, ինչ-որ յոյս կար, որ դատաիրաւական համակարգն այդքան էլ գործադիր իշխանութեան ճնշման տակ չէ, եւ դատարանների ինքնուրոյնութեան թէկուզ մի աստիճան դեռեւս գոյութիւն ունի։ Ես եկայ իմ պատւի եւ արժանապատւութեան համար պայքարելու։

 

- Ինչ վերաբերում է 2008 թւականի այդ քրէական գործին։ Այն ժամանակ՝ նախագահական ընտրութիւններից յետոյ, բողոքի ակցիաներ եղան, անկարգութիւններ սկսւեցին, 10 մարդ մահացաւ։ Ինչպէ՞ս էք Դուք կառուցելու պաշտպանութիւնը։ Հիմնւե՞լ նրա վրայ, որ որպէս պետութեան նախկին ղեկավար՝ անձեռնմխելի էք, ունէք անձեռնմխելիութիւն, թէ՞ Դուք պատրաստ էք ներկայացնել այդ պատմութեան բոլոր մանրամասները։

- Գիտէ՞ք, անձեռնմխելիութիւնը պաշտպանութեան ընդամէնը մի փոքր մասն է։ Ես այստեղ վերադարձայ իմ արժանապատւութիւնը պաշտպանելու ոչ միայն այն պատճառով, որ անձեռնմխելիութիւն ունեմ, այլեւ որովհետեւ ողջ քրէական գործը պարզապէս կարւած է սպիտակ թելերով։ Այնտեղ ընդհանրապէս քրէական գործ չկայ։

 

-Ինչո՞ւ էք Դուք այդպէս կարծում։

- Որովհետեւ ես դրան ծանօթ եմ։ Ցաւօք սրտի, կայ, այսպէս կոչւած, նախաքննական գաղտնիք։ Մենք այս շրջանում, քանի դեռ քննութիւն է ընթանում, քրէական գործի մանրամասների մասին խօսելու իրաւունք չունենք։ Սակայն ինձ սահմանադրական կարգը տապալելու մեղադրանք է առաջադրւել։ Պատկերացնո՞ւմ էք։ Նախագահը՝ այդ պաշտօնը որպէս սահմանադրութեան երաշխաւոր զբաղեցնողը, պարզւում է, տապալել է ինքն իրեն... շուտափոյթ փորձել են մեղադրական եզրակացութեան ինչ-որ բանաձեւ գտնել։ Գիտէք, դա խօսում է այն մասին, որ խօսք է գնում ոչ թէ պարզապէս քրէական գործի, այլ քաղաքական վենդետայի մասին։

 

- Այսինքն՝ Դուք դա քաղաքական վենդետա էք անւանում։

- Անկասկած։ Ինչու յանկարծ ես թիրախ դարձայ ոչ նախագահական աթոռին եւ ընդհանրապէս իշխանութիւնից դուրս 10 տարւայ հանգիստ կեանքից յետոյ։ Հասկանո՞ւմ էք։ Իսկ տասը տարի առաջ ընտրութիւններ էին։ Ինձ ընդամէնը մէկուկէս ամիս էր մնում մինչեւ իմ պաշտօնավարման երկրորդ ժամկէտն աւարտելը։

Ընտրութիւններ անցկացւեցին։ Դրանք աւարտւեցին առաջին փուլով։ Ընտրութիւններում յաղթեց Սերժ Սարգսեանը՝ հաւաքելով ձայների 53 տոկոսը։ Երկրորդ տեղում նախկին նախագահ Լեւոն Տէր-Պետրոսեանն էր՝ ձայների 21.5 տոկոսով։ Ձայների 21.5 տոսկոսը հաւաքած թեկնածուն իրեն ընտրւած նախագահ յայտարարեց։ Հրապարակաւ յայտարարեց, որ ինքը հաւաքել է ձայների մօտ 60 տոկոսը եւ Երեւանի կենտրոնում՝ Թատերական հրապարակում, բողոքի շարունակական ակցիաներ սկսեց։

Հանրահաւաքները արտօնւած չէին եւ այդ բոլոր հանրահաւաքների կարգախօսները հետեւեալ միտքն էին արտայայտում՝ «մենք պէտք է կազմաքանդենք պետական իշխանութիւնը»։ Բանակին, ուժային կառոյցներին քաղաքական գործընթացներին ներգրաւելու ակնյայտ փորձեր, կոչեր եղան։ Այսինքն՝ այս ամէնը բաւականին երկար շարունակւեց՝ 7 օր։ Այդ իրադարձութիւնների ընթացքում Կենտրոնական ընտրական յանձնաժողովն օրինական ճանաչեց ընտրութիւնների արդիւնքները, հաստատեց, որոշում ընդունեց ընտրութիւնների արդիւնքների մասին։

Յետոյ Սահմանադրական դատարանը ուժի մէջ թողեց ԿԸՅ-ի որոշումը։ Միջազգային դիտորդների եզրակացութիւնը դրական էր։ Բոլոր հիմնական դիտորդները՝ ինչպէս խորհրդարանական վեհաժողովի, ԵԱՀԿ-ի, այնպէս էլ ԱՊՀ խորհրդարանական վեհաժողովի եւ Եւրոպայի խորհրդի, այսինքն՝ ընտրական ողջ ցիկլը յաջող էր աւարտւել։

Սակայն այս ամէնն աւարտւեց ցուցարարների եւ ոստիկանների բախումով։ Այդ բախման հետեւանքով 10 մարդ մահացաւ, նրանցից երկուսը՝ ոստիկաններ։ Ահա այսպիսին է իրավիճակը։

Սակայն 10 տարի անց իշխանութեան եկան նրանք, ովքեր կազմակերպել էին այդ զանգւածային անկարգութիւնները, ովքեր դատապարտւել էին զանգւածային անկարգութիւնների կազմակերպման համար։ Դրա համար էլ ես խօսում եմ քաղաքական վենդետայի մասին։ Այսինքն՝ տասը տարի անց իշխանութեան եկան նրանք, ովքեր այն ժամանակ, այսպէս ասենք, պարտւեցին ընտրութիւններում։ Եվ այսօր նրանց բոլոր մտքերը զբաղւած են նրանով, թէ ինչպէս մաքրել հաշիւներն այն մարդկանց հետ, ում նրանք թշնամի են համարում։

 

- Ամէն դէպքում այստեղ հանրային հետաքննութիւն է հարկաւոր։

- Դէ, դրա համար քրէական գործ են հարուցել, որը ոչ մի հիմնաւորում չունի, այսինքն՝ ես նախագահ էի, եւ ես չեմ հասկանում՝ ինչպէս ես կարող էի նախագահ լինելով՝ տապալել սահմանադրական կարգը, եւ մի բան էլ մէկ ամիս անց ինքս հեռանալ։

 

- Իսկ կարո՞ղ էք այժմ վերլուծել՝ ինչու այս տարի տեղի ունեցաւ մայիսեան յեղափոխութիւնը։ Դա նախագահ Սերժ Սարգսեանի սխա՞լն էր, կարող էր պատճառ լինել կոռուպցիան, կամ նրա՝ նախագահական երկու ժամկէտից յետոյ վարչապետ դառնալու ցանկութիւնը։ Դուք վերլուծե՞լ էք՝ ինչու տեղի ունեցան այս իրադարձութիւնները։

- Իհարկէ, վերլուծել եմ։ Ես կարծում եմ, որ նա ընդհանրապէս չպէտք է սահմանադրական փոփոխութիւններ իրականացներ։ Այն ժամանակ հրապարակայնօրէն քննադատել եմ այդ բարեփոխումները։ Եւ, իհարկէ, նա չպէտք է իշխանութիւնը պահպանելու փորձեր ձեռնարկէր՝ անցնելով վարչապետի աթոռին։

 

- Դուք մի քանի օր առաջ յայտնեցիք, որ վերադառնում էք քաղաքականութիւն։ Ի պատասխան՝ ներկայիս վարչապետ Նիկոլ Փաշինեանն ասաց, որ դուք շանսեր չունէք։ Ինքներդ ինչպէ՞ս էք գնահատում։ Կը յաջողւի՞ վերադառնալ։

- Ես արդէն վերադարձել եմ։ Այսինքն՝ ես յայտնել եմ ոչ այն մասին, որ պատրաստւում եմ վերադառնալ։ Ես յայտնել եմ այն մասին, որ վերադարձել եմ։

 

- Տեսէք, որպէսզի ընդդիմութեան միջուկը դառնաք, Ձեզ էլիտաների մի մասի բաց աջակցութիւնն է պէտք, Ձեզ ռեսուրսներ են պէտք, ընտրական բազա։ Այս ամէնը Դուք ունէ՞ք։

- Տեսէք, ես 10 տարի Հայաստանի նախագահ եմ եղել։ Այդ տասը տարւայ ընթացքում Հայաստանի ՀՆԱ-ն 5 անգամ մեծացել է։ Հինգը ռեկորդային թիւ է։ Իսկ բիւջէն մեծացել է 8 անգամ։ Այսինքն՝ այն ամէնը, ինչ տեսնում էք Երեւանում՝ հետաքրքիր վերակառուցւած, կառուցւել է այն տարիներին։ Գիտէք, մենք տարեկան 35-40 հազար աշխատատեղ էինք ստեղծում։ Փոքր եւ միջին բիզնեսների մասը իմ նախագահութեան մեկնարկին բարձրացաւ 15 տոկոսով՝ հասնելով 46-ի։ ՀՆԱ-ի մասնաւոր ճիւղի բաժինն 80 տոկոսն անցաւ։ Կեանքի որակը պարզապէս արմատապէս փոխւեց։ Եւ մենք պէտք է յիշեցնենք այս մասին։ Ես տասը տարի քաղաքականութիւնից դուրս եմ եղել, հնարաւոր է՝ բոլոր մարդիկ չեն յիշում այս մասին։ Մենք կը յիշեցնենք այս մասին։ Եւ ես կարծում եմ, որ այդ մարդիկ, ովքեր մասնակցել են այս ողջ գործընթացին, բիզնես են ստեղծել եւ առաջ տարել տնտեսութիւնը, նրանք էլ կը դառնան հէնց այդ ընտրական բազան։

 

- Դուք պատրաստւում էք Ձեր կուսակցութիւնո՞վ հարթակ գալ, թէ՞ ինչ-որ կոալիցիա կը լինի։ 

- Ես հարցը թողել եմ բաւականին բաց։ Հասկանում եմ, որ կարող եմ լուրջ համախմբող կենտրոն դառնալ այն մարդկանց համար, ովքեր տեսնում են այսօրւայ խնդիրները։

 

- Իսկ ինչպէ՞ս էք Դուք տեսնում ներկայիս իրավիճակը։ Այժմ այսպէս է դասաւորւել Հայաստանի քաղաքական դաշտը. կայ նոր վարչապետ եւ նոր կառավարութիւն, ովքեր իշխանութեան են եկել մայիսեան իրադարձութիւններից յետոյ։ Այո, հնարաւոր է, նրանք բաւարար փորձ չունեն, սակայն կառավարման բոլոր մեխանիզմները եւ լծակներն աշխատում են։ Եւ կայ խորհրդարան, որը սպասողական դիրքորոշում ունի։ Արդե՞օք սա քաղաքական դաշտում բախման չի յանգեցնի։ Ինչո՞վ կարող է աւարտւել այս ամէնը։ Եւ ի դէպ, խորհրդարանը ինքնալուծարւելու ցանկութիւն չունի...

- Ինչու՞ լուծարւել, ինչի՞ համար։ Իրավիճակը չափազանց հետաքրքիր է։ Ես ուշադիր հետեւում եմ։

Շատ մեղմ է ասւած «իշխանութիւնների փորձի բացակայութիւն»։

Պատկերացրէք իշխանութիւնների յայտարարութիւնն այն մասին, թէ ինչպէս են նրանք տեսնում երկրի կառավարումը։ Հէնց վերջին հանրահաւաքի ժամանակ յայտարարւում է այն մասին, որ Հայաստանում դէ ֆակտօ ստեղծւել է կառավարման նոր համակարգ: Պետական կառավարում։ Եւ յեղափոխական հրապարակը յայտարարւում է ժողովրդի իշխանութեան բարձրագոյն մարմին։ Ես ցիտում եմ, սա կատակ չէ։ Մեր սահմանադրութիւնում այդպիսի բան չկայ։ Այդպիսի հասկացութիւն, որ հրապարակը դառնայ բարձրագոյն մարմին։ Յետոյ, հէնց իրենց տեքստով, Կառավարութիւնը հաշւետու է այդ հրապարակին։ Եւ ներքին քաղաքական ու տնտեսական բոլոր կարեւորագոյն հարցերը կը քննարկւեն այդ հրապարակում, ու որոշումները կը կայացւեն այդ հրապարակում։

 

- Դուք հնարաւոր չէ՞ք համարում, որ Նիկոլ Փաշինեանի մօտ, ինչպէս եւ շատ քաղաքական գործիչների, պարզապէս պոպուլիզիմի տարրեր կան։

- Այն, ինչ տեղի է ունենում Հայաստանում, պարզապէս անսանձելի պոպուլիզմ է, որի հետեւանքները, ինչպէս ինձ է թւում, երկար ժամանակ կը սահմանափակեն երկրի զարգացումը։ Ես նոյնիսկ մտածեցի, հետաքրքիր է, իսկ էլեկտրաէներգիայի, ջրի, կենսաթոշակի, աշխատավարձի թւերը, հարկային օրէնսգիրքը նո՞յնպէս կը քննարկեն այդ հրապարակում, դա շատ հետաքրքիր կը լինի, շատ հետաքրքիր պատկեր, այսինքն՝ սա ոչ միայն փորձի բացակայութեան հարց է, սա ամբողջապէս չհասկանալ է, թէ ինչ է կառավարման պետական մեխանիզմը, ինչ է իշխանութիւնների բաժանումը, ինչ են գործադիր եւ օրէնսդիր իշխանութիւնը, նրանց փոխյարաբերութիւնները։

Կայ յեղափոխական էյֆորիա, սակայն դրա հետ միասին ես հասկանում եմ, որ այդ էյֆորիան չի կարող երկար տեւել։ Դուք գիտէ՞ք յեղափոխութեան թէկուզ մէկ օրինակ, որից յետոյ մարդկանց կեանքը աւելի է լաւացել։ Օրինակ բերէք։

Միգուցէ Եգիպտո՞ս, Թունի՞ս, միգուցէ Սիրիա՞։ Գուցէ դա Լիբիա՞ն է... մարդկանց կեանքը բազմակի վատացաւ, բազմակի։ Միգուցէ Ուկրայինա՞ն։ Տարածքներ կորցնելուց բացի, մարդկանց կեանքը նկատելիօրէն վատացաւ։ Վրաստա՞ն՝ տարածքի կորուստ։ Ինձ ասէք թէկուզ մէկ օրինակ, ես առիթ չեմ տեսնում, թէ ինչու պէտք է մեզ մօտ աւելի լաւ լինի։

 

- Իսկ Դուք վարչապետի յաւակնութիւններ ունէ՞ք:

- Ես չեմ ցանկանում խօսել այդ յաւակնութիւնների մասին, չեմ ցանկանում խօսել ապագայի մասին։ Ինչո՞ւ որոշեցի վերադառնալ քաղաքականութիւն։ Ես այժմ մեր հարցազրուցում մի շարք անհանգստութիւններ արտայայտեցի։ Ես չեմ կարող այս ամէնի մի կողմում մնալ, եւ ես դա չէի անի, եթէ անհանգստութիւնն ինձ քաղաքականութիւն չմղեր:

 

- Շնորհակալութիւն, որ ժամանակ գտաք եւ պատասխանեցիք մեր հարցերին։

- Ձեզ նոյնպէս շնորհակալութիւն։ 

Յարակից լուրեր