Հա

Քաղաքական

01/11/2018 - 12:50

Իրանագէտ. «Արցախի հարցում Իրանի կողմից արւած որեւէ հակահայկական ուղերձ չկայ»

ԱՄՆ նախագահի խորհրդական Ջան Բոլթոնի տարածաշրջանային այցը դիտարկւեց որպէս ուղերձ, որի թիրախում նաեւ Իրանն էր: Այս համատեքստում հնչեցին տարբեր գնահատականներ՝ կապւած այս փուլում Հայաստանի դիրքաւորման հետ: Իրանագէտ Արտեօմ Տօնոյեանի խօսքով՝ Իրանի հետ յարաբերութիւններում Հայաստանի կեցւածքի խնդիրը ձեւակերպւած է վաղուց, եւ այստեղ նոր կեցւածք ընդունելու կամ կեցւածքի փոփոխութեան հարց ընդհանրապէս չպէտք է քննարկւի:

«alikonline.ir» - ԱՄՆ նախագահի խորհրդական Ջան Բոլթոնի տարածաշրջանային այցը դիտարկւեց որպէս ուղերձ, որի թիրախում նաեւ Իրանն էր: Այս համատեքստում հնչեցին տարբեր գնահատականներ՝ կապւած այս փուլում Հայաստանի դիրքաւորման հետ: Իրանագէտ Արտեօմ Տօնոյեանի խօսքով՝ Իրանի հետ յարաբերութիւններում Հայաստանի կեցւածքի խնդիրը ձեւակերպւած է վաղուց, եւ այստեղ նոր կեցւածք ընդունելու կամ կեցւածքի փոփոխութեան հարց ընդհանրապէս չպէտք է քննարկւի:

«Իրանը Հայաստանի համար հազարամեայ բարեկամ է: Այդ բարեկամական յարաբերութիւնները որեւէ կերպ չպէտք է կասկածի տակ դրւեն կամ որեւէ կերպ քննարկւեն քայլեր, որոնք կարող են վնաս հասցնել հայ-իրանական բարեկամութեանը: Իրանը Հայաստանի համար ունի չափազանց կարեւոր նշանակութիւն: Ընդ որում, թէ՛ անվտանգային, թէ՛ ռազմավարական եւ թէ նման այլ յարաբերութիւններում պէտք է չափազանց զգոյշ լինել: Հայաստանը որեւէ երրորդ երկրի համար չպէտք է դառնայ հարթակ՝ հակաիրանական յայտարարութիւններ հնչեցնելու համար: Այդ առումով պէտք է չափազանց զգոյշ լինել եւ թոյլ չտալ քայլեր, որոնք որեւէ կերպ կարող են վնասել հայ-իրանական յարաբերութիւնները, և դա՝ անկախ նրանից, թէ ինչպիսի ուժ է կանգնած այդ երրորդ պետութեան անւան տակ»,- «Փաստի» հետ զրոյցում ասաց իրանագէտը:

Նոր իշխանութեան արտաքին քաղաքականութեան համատեքստում անդրադառնալով Իրանի հետ ունեցած յարաբերութիւններին՝ Արտեօմ Տօնոյեանը նշեց. «Իրանի հետ յարաբերութիւնները կառուցւել են այնպիսի հողի վրայ, որը երկարաժամկէտ հեռանկարով ի վիճակի է ապահովել թէ՛ շարունակական զարգացումը, թէ՛ բարեկամական յարաբերութիւնների պահպանումը: Բայց դա չի նշանակում, որ պէտք է այդ յարաբերութիւնները մատնել անտարբերութեան կամ այդ յարաբերութիւնների նկատմամբ չլինել զգոյշ եւ զգայուն: Համարում եմ, որ ԻԻՀ-ի հետ գործակցութիւնը պէտք է խորանայ, որեւէ պահի չպէտք է դադարի շարունակական զարգացմանը միտւած քայլերի իրականացումը: Խիստ կարեւոր է, որ Հայաստանը ներկայացնող բարձրաստիճան պաշտօնեաները, եւ յատկապէս առաջին դէմքը՝ վարչապետը, հնարաւորինս արագ հանդիպի Իրանի նախագահի հետ: Ըստ էութեան, տեղի ունեցած փոփոխութիւններից յետոյ խիստ կարեւոր է հանդիպել եւ որոշակի հարցերի շուրջ կատարել որոշակի ճշգրտումներ»:

Իրանագետն ընդգծեց, որ խօսքը պաշտօնական այցի անհրաժեշտութեան մասին է:

Ինչ վերաբերում է Իրանի դէմ ԱՄՆ պատժամիջոցներին եւ այդ համատեքստում Հայաստանի դիրքին, նա յաւելեց. «Հաշւի առնելով Բոլթոնի այցն ու յայտարարութիւնները, ըստ իս, կարիք կայ ամենաբարձր մակարդակով եւս մէկ անգամ ընդգծել այն կարեւորութիւնը, այն բացառիկութիւնը, որը Հայաստանի համար ունի Իրանը: Եւ պէտք է եւս մէկ անգամ ընդգծել, որ չի լինի այդ յարաբերութիւնները որեւէ կերպ վտանգել, եւ Իրանի հետ յարաբերութիւնների առումով ՀՀ–ի վրայ չպէտք է լինի երրորդ երկրի կողմից որեւէ ճնշում: Որովհետեւ Հայաստանն, ըստ էութեան, այլընտրանքային յարաբերութիւնների լայն զինանոց առանձնապէս չունի, իսկ Իրանը հարաւային դարպաս է Հայաստանի համար: Չեմ կարծում, որ Իրանի դէմ որեւէ պատժամիջոց պէտք է պրոյեկտւի Հայաստանի Հանրապետութեան քաղաքականութեան եւ Իրանի յարաբերութիւնների վերաձեւակերպման վրայ»:

Նշենք, որ հոկտեմբերի 30-ին Ստամբուլում Թուրքիայի, Իրանի եւ Ադրբեջանի արտգործնախարարների միջեւ եռակողմ հանդիպում է եղել, որտեղ անդրադարձ է կատարւել նաեւ արցախեան խնդրին: Հաշւի առնելով հանդիպման արդիւնքում ընդունւած համատեղ յայտարարութեան տեքստը` կարծիքներ էին հնչել, թէ Իրանի կողմից Արցախի հարցում դիրքորոշման փոփոխութիւն կայ:

Անդրադառնալով նշւածին ու թէ՛ համատեղ յայտարարութեան, թէ՛ ասուլիսի ժամանակ Իրանի ԱԳ նախարար Մոհամմադ Ջաւադ Զարիֆի հնչեցրած դիրքորոշումներին՝ իրանագէտն ընդգծեց. «Երկու դեպքում էլ չեմ համարում, որ Իրանի կողմից արցախեան հակամարտութեան հարցում դիրքորոշման որեւէ փոփոխութիւն կայ: Զարիֆն իր ելոյթում բառացի նշել է, որ խնդիրը պէտք է լուծւի խաղաղ կարգաւորման ու բանակցութիւնների շնորհիւ, եւ պէտք է լուծւի շուտափոյթ: Իսկ համատեղ յայտարարութեան տեքստում նա առանձին նշել է, թէ կարեւոր է, որ տարածաշրջանային հակամարտութիւնները լուծւեն միջազգային իրաւունքի սկզբունքների եւ նորմերի, երկրների տարածքային ամբողջականութեան նկատմամբ յարգանքի եւ այլ սկզբունքների հիման վրայ:

Կարեւորւել է հակամարտութիւնների խաղաղ լուծումը, ապա յաջորդել է նախադասութիւն, ըստ որի այդ սկզբունքներից ելնելով՝ պէտք է լուծւի նաեւ ԼՂ հակամարտութիւնը: Ըստ իս՝ Իրանի կողմից արւած որեւէ հակահայկական ուղերձ չկայ: Յայտարարութիւնն ընդհանուր է, հիմնականում փորձել են պահպանել որոշակի չէզոքութիւն: Եւ ըստ այդմ յայտարարել ու ասել, թէ Իրանը փոխել է իր դիրքորոշումը արցախեան հակամարտութեան մասով, սխալ է»:

Իրանագետի խօսքով, միակ կէտը, որը կարող է որոշակիօրէն խնդրայարոյց լինել, տարածքային ամբողջականութեան շեշտադրումն է: Նրա դիտարկմամբ, սակայն, սա մի կէտ է, որի մասին թէ՛ Ադրբեջանում, թէ՛ Ադրբեջանից դուրս հակամարտութեան հետ կապւած յայտարարութիւնների դէպքում, որպէս կանոն, նշում են բոլոր երկրները. «Միւս հանգամանքն այն է, որ հէնց Իրանը պէտք է մտահոգւի իր տարածքային ամբողջականութեան պահպանման խնդրով, որովհետեւ ԻԻՀ-ն մի երկիր է, որտեղ կան անջատողական ձգտումներ: Եւ առնւազն ծիծաղելի կը լինի, եթէ ԻԻՀ–ն համարի, որ չպէտք է յարգւի երկրների տարածքային ամբողջականութիւնը»:

Յարակից լուրեր

Հեղինակություն © 2011-2017 «ԱԼԻՔ» Օրաթերթ։ Բոլոր իրավունքները պահպանված են։