Հա

Քաղաքական

10/01/2019 - 12:30

Բաքւի դիլեման. սպասե՞լ յարմար պահի, թէ՞ անցնել ակտիւ գործողութեան

Փաշինեանը ցանկանում է աւելի շատ վերահսկողութիւն ունենալ Ստեփանակերտում, որտեղից եկած ցանկացած առարկութիւն նա ընդունում է որպէս պոտենցիալ մարտահրաւէր։ 2019 թ.-ին այդ հարցը Հայաստանի կառավարութեան համար կը յայտնւի առաջնահերթութիւնների շարքում։

«alikonline.ir» - Փաշինեանը ցանկանում է աւելի շատ վերահսկողութիւն ունենալ Ստեփանակերտում, որտեղից եկած ցանկացած առարկութիւն նա ընդունում է որպէս պոտենցիալ մարտահրաւէր։ 2019 թ.-ին այդ հարցը Հայաստանի կառավարութեան համար կը յայտնւի առաջնահերթութիւնների շարքում։ «Sputnik» Արմենիայում գրում է ՌՊՀՀ արտասահմանեան տարածաշրջանային ուսումնասիրութիւնների եւ արտաքին քաղաքականութեան ամբիոնի դոցենտ, Սերգէյ Մարկեդոնովը:

2018 թ.-ին Հարաւային Կովկասում տեղի են ունեցել բազմաթիւ նշանակալի իրադարձութիւններ։ Ամփոփենք տարին ըստ տարածաշրջանային գործընթացների արդիւնքների։

 

Կովկաս 2018. միջանկեալ վերջնագիծ

Հայաստանում «թաւշեայ յեղափոխութեան» արդիւնքում իշխանութեան եկաւ Նիկոլ Փաշինեանը։ Երէկւայ ընդդիմադիրը ղեկավարում է կառավարութիւնը։ Դրանից քիչ աւելի վաղ Հանրապետութեան նոր նախագահ էր դարձել Արմէն Սարգսեանը։ Ու թէեւ այսօր Հայաստանում նախագահն այդքան մեծ լիազօրութիւններ չունի, նոր թիմի իշխանութեան գալու դժւարին րոպէներին նրա միջնորդական ջանքերը շատ գնահատւեցին։

Ադրբեջանում եւ Վրաստանում կայացան նախագահական ընտրութիւններ։ Եւ եթէ Իլհամ Ալիեւի յաղթանակն ամենեւին էլ անակնկալ չէր, ապա «Վրացական երազանք»-ի աջակցութիւնը վայելող Սալոմէ Զուրաբիշւիլին յաղթանակ տարաւ արտահերթ ընտրութիւնների միայն երկրորդ փուլում եւ ինտրիգը պահպանւեց մինչեւ քւէարկութեան աւարտը։

Ու, չնայած տարածաշրջանի աշխարհաքաղաքական ֆոնը զգալի փոփոխութիւն չի կրել, բոլոր ռիսկերը պահպանւել են։ ԱՄՆ-ը զգալիօրէն ակտիւացել է այստեղ. դա կարեւոր է Վաշինգտոնի հետ Մոսկւայի ու Թեհրանի յարաբերութիւնների վատթարացման, ինչպէս նաեւ Մերձաւոր Արեւելքում լարւածութեան ֆոնին։

Նախկինի պէս ամենավտանգաւոր կէտերը մնում են Արցախեան առաջնագիծն ու Հայաստան-Ադրբեջան սահմանը։

Այսօր Նիկոլ Փաշինեանը, Սալոմէ Զուրաբիշւիլին եւ Բիձինա Իւանիշւիլին, Իլհամ Ալիեւը կարող են տօնել յաղթանակը եւ ապագայի լաւատեսական ծրագրեր կառուցել։ Բայց այդ ապագան պահանջում է խնդիրների լուծում եւ սուր մարտահրաւէրների դիմագրաւում։

 

Հայաստան. թեստ Փաշինեանի համար

2018 թ.-ի դեկտեմբերին արտահերթ խորհրդարանական ընտրութիւնների արդիւնքում Նիկոլ Փաշինեանի շարժումն աննախադէպ աջակցութիւն ստացաւ։ «Իմ քայլի» առաջնորդն ինքնաբաւ ինստիտուտ է։ Փաշինեանը կարող է ունենալ ցանկացած կարգավիճակ, բայց բոլորին պարզ է` Հայաստանում ուրիշ ոչ ոք թիւ մէկ քաղաքական գործիչ չէ։

Դա կարող է նրա համար ստեղծել ե՛ւ նոր հնարաւորութիւններ, ե՛ւ վտանգաւոր գայթակղութիւններ։ 2019 թ.-ին Փաշինեանը պէտք է ապացուցի, որ քաղաքական Օլիմպոսում իր յայտնւելը պատահական չէր, նա մէկ ժամով խալիֆ չէ, այլ լուրջ պետական գործիչ, որն ի վիճակի է համակարգային փոփոխութիւններ կատարել երկրում։ Նրա հանդէպ դժգոհութիւնը կաճի, եթէ նոր թիմը սխալներ գործի ներքին եւ արտաքին քաղաքականութեան մէջ։

Թէեւ Փաշինեանի կառավարչական թիմը նոր կարելի է անւանել միայն վերապահումներով։ Իշխանութեան շարքերն են անցել նաեւ կադրային բիւրոկրատիայի այն ներկայացուցիչները, որոնք կարիերա են արել մինչեւ «թաւշեայ յեղափոխութիւնը», բայց իրենց ապագան կապել են  Փաշինեանի հետ։

Հաւանաբար «Իմ քայլը» դաշինքի առաջնորդի համար 2019 թ.-ի ամենասուր հարցը կը դառնայ տնտեսական յստակ ծրագրի բանաձեւումը, ոչ թէ միայն մենաշնորհը վերացնելու եւ կոռուպցիայի դէմ պայքարելու մասին բարի ցանկութիւններ արտայայտելը։

Նրա համար չափազանց կարեւոր կը լինեն Արցախի հետ փոխյարաբերութիւնները, գրագէտ արտաքին քաղաքականութեան կառուցումը՝ բազմամեայ չլուծւած հակամարտութեան մէջ երկրի ներգրաււած լինելու պարագայում։ Ղարաբաղում հրաժարականների շարքը պատահականութիւն չէ։ Փաշինեանը ցանկանում է աւելի շատ վերահսկողութիւն ունենալ Ստեփանակերտում, որտեղից եկած ցանկացած առարկութիւն նա ընդունում է որպէս պոտենցիալ մարտահրաւէր։ 2019 թ.-ին այդ հարցը Հայաստանի կառավարութեան համար կը յայտնւի առաջնահերթութիւնների շարքում։

Բացառւած չէ, որ բախւելով խորհրդարանական կառավարման բարդութիւնների հետ, Փաշինեանը կը գնայ սահմանադրական փոփոխութիւնների. դա նրա «պահուստային տարբերակն է», եթէ խնդիրներն աւելանան։ Այս թեմայով անհրաժեշտ խօսքերը նա արդէն բերանից է ասել։

Ու թէեւ տարեսկզբին ոչ ոք իր յայտնիութեամբ չէր կարող համեմատւել Փաշինեանի հետ, արժէ ուշադրութիւն դարձնել Ռոբերտ Քոչարեանի քաղաքական յետագծի վրայ։ «Մարտի 1-ի գործը» հասարակութեան ուշադրութիւնը սեւեռեց ՀՀ երկրորդ նախագահի վրայ։ «PR»-ի տեսանկիւնից նախկին նախագահը առայժմ ծայրայեղ քայլեր չի արել։ Եւ նոր թիմի խնդիրների աւելանալուն զուգահեռ «տառապեալի» լուսապսակը կարող է խաղալ իր դերը` ըստ էութեան լրացուցիչ խթաններ հաղորդելով Փաշինեանի գլխաւոր ընդդիմադիրին։

 

Ադրբեջան. ոչ հանրային քաղաքականութիւն եւ արցախեան քննութիւն

Առաջին հայեացքից թւում է, որ հէնց Ադրբեջանն է տարածաշրջանի առաւել կայուն պետութիւնը։ Սակայն այստեղ նոյնպէս կան բարդութիւններ. երկրում գործընթացների զգալի մասը ծաւալւում է կուլուարներում, բայց դա չի նշանակում քաղաքական ինտրիգների բացակայութիւն։ Ադրբեջանն անցնում է վերնախաւերի փոփոխման բարդ փուլ, եւ պետութեան առաջին դէմքի համար չափազանց կարեւոր է, որ «յղկման» գործընթացը տեղի ունենայ առանց թերութիւնների։

Ինչո՞ւ է «ղարաբաղեան քննութիւնը» յիշատակւում ադրբեջանական համատեքստում, չէ որ Հայաստանի համար դա նոյնպէս կարեւորագոյն հարց է։ Տարբերութիւնն այն է, որ Երեւանը դէմ չէ առկայ ստատուս քւոյին. այդ Բաքուն է ձգտում փոխել այն իր օգտին։ Չափազանց շատ են յայտարարութիւնները յաջողութիւնների մասին։ Իսկապէս, ռազմական բիւջէն աճում է, ռազմատեխնիկական կոոպերացիան` զարգանում, դրանում ներառւում են նորանոր երկրներ, ներառեալ ՀԱՊԿ անդամները։

Բաքուն իրեն տուժած կողմ է համարում եւ հատուցում պահանջում անցած պարտութիւնների համար։ Վտանգե՞լ առկայ ձեռքբերումները, տարիներով հաստատւած կայունութիւնը ստատուս քւոն վերացնելու համար, թէ՞ սպասել յարմար պահի, որը կարող է չգալ։ Խաղադրոյքները բարձր են։

Յարակից լուրեր

Ամենաշատ ընթերցւած

Հեղինակություն © 2011-2017 «ԱԼԻՔ» Օրաթերթ։ Բոլոր իրավունքները պահպանված են։