Հա

Քաղաքական

25/05/2019 - 10:20

Կիրօ Մանոյեան. «Անհրաժեշտ է պետականօրէն նշել իրաւական ակտերի 100-ամեակները»

ՀՀ ԳԱԱ-ում տեղի է ունեցել Հ.Յ. Դաշնակցութեան եւ ՀՀ ԳԱԱ պատմութեան ինստիտուտի կողմից նախաձեռնած «Միացեալ Հայաստանի անկախութեան` 1919 թ. մայիս 28-ի ակտը. պատմութիւն եւ արդիականութիւն» գիտաժողովը, որը նւիրւած է Անկախ, Միացեալ Հայաստանի հռչակման 100-ամեակին: Գիտաժողովը նպատակ ունի քննարկել ակտի պատմական կարեւորութիւնը, հասկանալ դրա քաղաքական նշանակութիւնը, հեռանկարները եւ այլն:

«alikonline.ir» - ՀՀ ԳԱԱ-ում տեղի է ունեցել Հ.Յ. Դաշնակցութեան եւ ՀՀ ԳԱԱ պատմութեան ինստիտուտի կողմից նախաձեռնած «Միացեալ Հայաստանի անկախութեան` 1919 թ. մայիս 28-ի ակտը. պատմութիւն եւ արդիականութիւն» գիտաժողովը, որը նւիրւած է Անկախ, Միացեալ Հայաստանի հռչակման 100-ամեակին: Գիտաժողովը նպատակ ունի քննարկել ակտի պատմական կարեւորութիւնը, հասկանալ դրա քաղաքական նշանակութիւնը, հեռանկարները եւ այլն:

ՀՅԴ Բիւրոյի ողջոյնի խօսքը «Միացեալ Հայաստանի անկախութեան 1919 թ. մայիսի 28-ի ակտը. Պատմութիւն եւ արդիականութիւն» գիտաժողովին փոխանցեց ՀՅԴ Բիւրոյի անդամ Կիրօ Մանոյեանը: Տեղեկացնում է «Yerkir.am»-ը:

Միացեալ Հայաստանի անկախութեան յայտարարման ակտի 100-ամեակն ենք նշում այս գիտաժողովով։ Հայ Յեղափոխական Դաշնակցութեան Բիւրոյի անունից ողջունում եմ բոլորիդ եւ շնորհակալութիւն յայտնում ձեր մասնակցութեան համար։

1919 թւականի մայիսի 28-ի Միացեալ Հայաստանի անկախութեան յայտարարման ակտի պատմութիւնը ես չէ, որ ձեզ եմ ներկայացնելու։ Այդ մասին դուք այսօր հանգամանօրէն կը լսէք պատմաբաններից։ Ես անդրադառնալու եմ այդ ակտի քաղաքական նշանակութեանը, ոչ միայն այդ օրերին, այլ նաեւ՝ մեր հայրենիքի այսօրսայ եւ վաղւայ համար, մեր ժողովրդի իրաւունքների ձեռքբերման՝ պատմական արդարութեան վերականգնման տեսանկիւնից։

«Համաձայն հայ ժողովրդի միահամուռ կամքին եւ ցանկութեան», Հայաստանի կառավարութիւնը «Հայաստանի բաժան-բաժան մասերը մշտնջենապէս միացած» յայտարարեց։ Իր այդ յայտարարութեամբ, Հայաստանի կառավարութիւնը հետեւում էր «1919 թւականի փետրւար ամսին Երեւան քաղաքում կայացած Արեւմտահայ Բ. Համագումար»ի յայտարարութեանը առ այն, «որ, նա Հայաստանն Միացեալ ու Անկախ է ճանաչում»։ Կառավարութեան յայտարարութիւնը նաեւ իրաւական ձեւակերպում եւ հիմք էր տալիս 1918 թւականի օգոստոս 1-ին, Հայաստանի օրէնսդիր մարմնի՝ Խորհուրդի նախագահ Աւետիք Սահակեանի յայտարարութեանը, «որ երկրի սահմանները քարացած չեն կարող մնալ միշտ, ես հաւատում եմ, որ մեր երկրի սահմանները կընդարձակւեն կեանքի երկաթէ ուժով, մեր արդար եւ անվիճելի իրաւունքների պաշտպանութեամբ՝ գրաււած հողամասերի վերաբերմամբ»։

1919 թւականի մայիսի 28-ի ակտը իրողական միջազգային ճանաչում ստացաւ 1920 թւականի օգոստոսի 10-ին ստորագրւած Սեւրի պայմանագրով, իսկ միջազգային իրաւունքի հիման վրայ յստակ սահմանագծում ստացաւ Ամերիկայի Միացեալ Նահանգների նախագահ Վիլսոնի 1920 թւականի նոյեմբերի 22-ի՝ Հայաստան-Թուրքիա սահմանի մասին իրաւարար վճիռով։

Այս իրաւական ակտերը հանդիսանում են իրաւական այն վեմը, որը նաեւ այսօր ճշտում է Հայաստան-Թուրքիա իրաւական սահմանը։ Ահա, մօտ երեսուն տարի է, որ այս իրաւունքից հրաժարւել է պահանջում Թուրքիան Հայաստանի Հանրապետութիւնից։ Այն փաստը, որ վերանկախացումից ի վեր Հայաստանի Հանրապետութիւնը տարածքային պահանջք չի ներկայացրել Թուրքիային, չի նշանակում, որ հրաժարւել է այդ իրաւունքից։ Սակայն, անհրաժեշտ է փոխել Հայաստանի Հանրապետութեան այդ պահւածքը եւ ձեռնարկել քայլերի, որոնք կամրագրեն, որ Հայաստանի Հանրապետութիւնը չի հրաժարւել այդ իրաւունքից։

Յատկապէս այս տեսանկիւնից, անհրաժեշտ է պետականօրէն նշել այս իրաւական ակտերի 100-ամեակները, սկսելով Միացեալ Հայաստանի անկախութեան յայտարարման ակտից։

Այսօրւայ ներքաղաքական իրադարձութիւնները չեն կարող պատճառ դառնալ, որ մենք որպէս պետութիւն անուշադրութեան մատնենք այս կարեւոր քաղաքական գիծը։ Տակաւին ժամանակ կայ եւ ակնկալում ենք, որ Հայաստանի իշխանութիւնները այդ ուղղութեամբ քայլեր կը ձեռնարկեն եթէ ոչ առաջիկայ օրերին, առնւազն առաջիկայ շաբաթներին։ Իսկ եթէ որեւէ մէկը կարիքը ունի պատմական հիմնաւորումների, վստահ եմ այս գիտաժողովի նիւթերը բաւարար կը լինեն բոլորին զինել անհրաժեշտ փաստերով։

Շնորհակալութիւն ձեր մասնակցութեան համար, շնորհակալութիւն Գիտութիւնների ազգային ակադեմիային՝ համագործակցութեան համար։

Յարակից լուրեր

Ամենաշատ ընթերցւած

Քւէարկութիւն

Կը յաջողւի՞ արդեօք Արմէն Սարգսեանին նոր որակ մտցնել ՀՀ քաղաքական կեանքում:

Եղանակ

Հեղինակություն © 2011-2017 «ԱԼԻՔ» Օրաթերթ։ Բոլոր իրավունքները պահպանված են։