Հա

Քաղաքական

05/08/2019 - 11:20

«Եթէ երկրում լինէր ինստիտուցիոնալ կաթւած, ապա իշխանափոխութիւնից յետոյ պէտք է ամէն ինչ արագ փլուզւէր, եւ դադարէր գործել». Աւետիք Չալաբեան

Հանրային գործիչ, «Ազգային օրակարգ» կուսակցութեան համահիմնադիր Աւետիք Չալաբեանն իր ֆէյսբուքեան էջում գրել է. «Շաբաթը ցանկանում եմ սկսել կարեւոր դիտարկումից։ Թէեւ Հայաստանում արձակուրդային սեզոն է, մարդիկ ցանկանում են վերջապէս հանգստանալ գերլարւած տարուց, սակայն քաղաքականութիւնը պարբերաբար վերադառնում է մեր կեանք, այս անգամ էլ վարչապետ Նիկոլ Փաշինեանի հերթական արմատական յայտարարութեամբ, որ Հայաստանում ինստիտուցիոնալ կաթւած է, ոչ մի բան չի աշխատում, եւ դրա մեղաւորը նախորդ իշխանութիւններն էին, որոնք տարել էին երկիրը համակարգային ձախողման։

«alikonline.ir» - Հանրային գործիչ, «Ազգային օրակարգ» կուսակցութեան համահիմնադիր Աւետիք Չալաբեանն իր ֆէյսբուքեան էջում գրել է. «Շաբաթը ցանկանում եմ սկսել կարեւոր դիտարկումից։ Թէեւ Հայաստանում արձակուրդային սեզոն է, մարդիկ ցանկանում են վերջապէս հանգստանալ գերլարւած տարուց, սակայն քաղաքականութիւնը պարբերաբար վերադառնում է մեր կեանք, այս անգամ էլ վարչապետ Նիկոլ Փաշինեանի հերթական արմատական յայտարարութեամբ, որ Հայաստանում ինստիտուցիոնալ կաթւած է, ոչ մի բան չի աշխատում, եւ դրա մեղաւորը նախորդ իշխանութիւններն էին, որոնք տարել էին երկիրը համակարգային ձախողման։

Սա շատ լուրջ պնդում է, եւ համապատասխան լուրջ վերլուծութեան կարիք ունի։ Ես ինքս երկար տարիներ զբաղւել եմ տարբեր երկրներում պետական եւ մասնաւոր կառոյցների համակարգային կարողութիւնների ուսումնասիրութեամբ եւ զարգացմամբ, դա իմ հիմնական մասնագիտութիւնն է, եւ կարող եմ գնահատել Հայաստանի իրական վիճակը, առաւել եւս, որ նման հետազօտութիւն իմ թիմի հետ Հայաստանում եւս իրականացրել եմ 2017 թ.:

Եթէ համեմատենք Հայաստանի ինստիտուցիոնալ կարողութիւնները ԱՄՆ, Մեծ Բրիտանիայի, կամ Շւէյցարիայի հետ, դրանք ակնյայտ թոյլ են։ Եթէ դրանք համեմատենք նոյնիսկ Ռուսաստանի Դաշնութեան կամ Էստոնիայի հետ, ապա մենք շատ հարցերում դեռեւս յետ ենք մնում իրենցից։ Մեր պետական համակարգում նախորդ իշխանութիւնների օրօք եւ կոռուպցիայի մակարդակն էր ակնյայտօրէն բարձր, եւ որը պակաս ակնյայտ էր, շատ կառոյցներ գործում էին իմիտացիոն տրամաբանութեամբ, երբ աւելի շատ գործունէութիւն էին ցոյց տալիս, քան իրական արդիւնք։ Դրանով հանդերձ, խօսել, որ նախորդ իշխանութիւնները բերել էին երկիրը ինստիտուցիոնալ ձախողման, եւս չափազանցութիւն է, եւ հակասում է առողջ տրամաբանութեանը, եւ ահա թէ ինչու։

Եթէ երկրում լիներ ինստիտուցիոնալ կաթւած, ապա իշխանափոխութիւնից յետոյ պէտք է ամէն ինչ արագ փլուզւէր, եւ դադարէր գործել։ Իրականութիւնը սակայն այն է, որ Պաշտպանութեան նախարարութիւնը շարունակում է ողջ այս ընթացքում անառիկ պահել մեր սահմաննները, ԱԱԾ-ն մեծ թափով ձեռնամուխ է եղել կոռուպցիայի դէմ պայքարի (եւ դա առանց լուրջ կադրային փոփոխութիւնների), ՊԵԿ-ը զգալիօրէն աւելացրել է հարկերի հաւաքումը (նոյնիսկ կրճատելով աշխատակազմը), իսկ Կենտրոնական բանկն էլ պահում է դրամի կայունութիւնը եւ ցածր ինֆլեացիան։ Այս բոլոր կառոյցները, առանց բացառութեան, ղեկավարում են նախորդ համակարգի օրօք ձեւաւորւած կադրերը, եւ նրանք իրենց գործը, թէեւ ոչ իդէալական, բայց հիմնականում նորմալ իրականացնում են, այլապէս մենք այսօր երկրում քաոս կունենայինք։ Սա նաեւ ցոյց է տալիս, որ նախկին համակարգում բոլորը չէին կոռուպցիոներ, եւ շատ մարդիկ պետական համակարգ էին գալիս՝ ազնւօրէն ծառայելու սեփական երկրին։

Պատկերը իհարկէ ամենուրեք չի այդպէս։ Այն ոլորտներում, որտեղ կառավարումը իրականացնում են վարչապետ Փաշինեանի բերած կադրերը, կան եւ քաոտիկ զարգացումներ, դրա օրինակներից մէկը դարձել է Երեւանի քաղաքապետարանը, որը կարծես անհուսօրէն ընկղմւում է խրոնիկ ճգնաժամի մէջ, եւ դա միակ օրինակը չի։ Բայց արդեօ՞ք ճիշտ է սեփական կադրերի անփորձութիւնը եւ անկարողութիւնը վերագրել համակարգային ձախողմանը։ Գուցէ պարզապէս պէտք է ընդունել, որ երկրում իւրաքանչիւր ոլորտում պէտք է կառավարեն իրենց գործի պրոֆեսիոնալները, որոնք կը կարողանան մի կողմից կայունութիւն ապահովել, որպէսզի վիճակը չվատանայ, միւս կողմից էլ իրակականացնեն անհրաժեշտ համակարգային բարեփոխումներ, որպէսզի իսկապէս մի հրաշալի օր, մենք մեր կարողութիւնների մակարդակով հաւասարւենք աշխարհի առաւել զարգացած երկրներին։ Իշխանութիւնն էլ այդ պրոֆեսիոնալների համար պէտք է գործունէութեան թափանցիկ եւ գրաւիչ պայմաններ ապահովի, որպէսզի մարդիկ հաճոյքով իրենց գործն անեն, եւ կոռուպցիայի մասին նոյնիսկ չմտածեն։

Առայժմ սակայն դա տեղի չի ունենում։ Ընտրութիւններից ի վեր Ազգային ժողով չի մտել որեւէ մէկ օրէնք, որը կոչւած է զարգացնել Հայաստանի կառավարման կարողութիւնները, կամ օրէնք, որը ուղղւած է համակարգային կոռուպցիայի նւազմանը։ Փոխարէնը, լայւէր, լայւէր, լայւէր, եւ անընդհատ մեղաւորների եւ թշնամիների որոնում։ Բայց մեր երկրում պէտք չի ոչ թշնամիների թիւը աւելացնել, ոչ էլ անընդհատ հեծանիւներ յայտնագործել՝ աշխարհում շատ երկրներ են անցել նոյն ճանապարհով (մասնաւորապէս, Արեւելեան Եւրոպայում)՝ նւազեցնելով համակարգային կոռուպցիան, եւ բարձրացնելով պետական կառավարման կարողութիւնները։ Պէտք է այդ երկրների փորձը ուսումնասիրել, տեղայնացնել, եւ հետեւողական ներդնել, այդ դէպքում լրիւ այլ արդիւնք կը ստանանք մի քանի տարուց, ու անընդհատ լայւ մտնելու կարիք էլ չի լինի։ Մինչ այդ, բոլորիդ լաւ շաբաթ եմ ցանկանում, դեռ աշխատողներին՝ գործերին յաջողութիւն, իսկ հանգստացողներին էլ՝ ուրախ հանգիստ»։

Յարակից լուրեր

  • Պօղոսեան. «Ունենք մեծացած Հայաստան, որովհետեւ ունենք եւ Հայաստանի, եւ Արցախի Հանրապետութիւն»
    Պօղոսեան. «Ունենք մեծացած Հայաստան, որովհետեւ ունենք եւ Հայաստանի, եւ Արցախի Հանրապետութիւն»

    Անկախութեան 28 տարիների ընթացքում ձեռք բերածի, բացթողումների եւ Հայաստանի ներկայի եւ ապագայի մասին Sputnik Արմենիան զրուցել է Մարդկային զարգացման միջազգային կենտրոնի ղեկավար Թեւան Պօղոսեանի հետ։

  • Խմբագրական. Կիոտոյի տաճարներն ու Օսակայի ծովերը տեսնելու մեր մեծ հաւատամքը
    Խմբագրական. Կիոտոյի տաճարներն ու Օսակայի ծովերը տեսնելու մեր մեծ հաւատամքը

    Ճապոնիայում հին ժամանակներում ապրել է երկու գորտ, մէկը՝ քաղաքամայր Կիոտոյում, միւսը՝ Օսակայում։ Երբ մի տարի շոգ ամռանը ցամաքում են Կիոտոյի գետակներն ու ջրանցքները, չորանում է նաեւ գորտի պալատական փոքրիկ ջրհորը, եւ գորտը որոշում է մեկնել Օսակա՝ մտածելով, որ քաղաքը ծովափին է, իսկ ինքը կեանքում ծով չի տեսել, ուստի՝ հա՛մ ծով կը տեսնի, հա՛մ գեղեցիկ Օսական կը վայելի, հա՛մ էլ չի տառապի Կիոտոյի ջրհորի չորութիւնից։ Եւ գորտը դուրս է գալիս իր տնից եւ ուղեւորւում դէպի Օսակա։

  • Գերագոյն նպատակի նոր փորձաքարը...
    Գերագոյն նպատակի նոր փորձաքարը...

    Ժողովուրդների ինքնաճանաչման ու ինքնահաստատման մնայուն երաշխիքը, յատկապէս որպէս ազգ-միաւոր, պետական անկախութիւնն է… հայութիւնն ու Հայաստան աշխարհը դա ճաշակում են արդէն 28 տարի՝ օրինաչափ վերիվայրումներով հանդերձ, որոնց մեկնակէտը, եւ ամենանշանակալին, նոյնինքն Անկախութեան վերանւաճումն էր՝ եօթ տասնամեակ անց:

  • Իշխանութեան «թաւշեայ» տրամաբանութիւնը
    Իշխանութեան «թաւշեայ» տրամաբանութիւնը

    Հայաստանի «թաւշեայ» իշխանութիւնների գործողութիւնների տրամաբանութիւնը մէկ տարուց աւելի ալեկոծում է հայկական իրականութիւնը: Վերջապէս, ի՞նչ նպատակներ են հետապնդում գործող իշխանութեան այս կամ այն քայլերը եւ ո՞րն է ընդհանուր ռազմավարութիւնը, որի շրջանակներում կատարւում են այդ քայլերը:

  • Փաշինեանը կու գայ… Փաշինեանը կու գայ…
    Փաշինեանը կու գայ… Փաշինեանը կու գայ…

    Շուտով, Հայաստանի Հանրապետութեան վարչապետը Լոս Անճելըս կը հասնի, աւելի ճիշդ պիտի ժամանէ։

    Արդէն շաբաթներէ ի վեր հայրենի եւ Սփիւռքի եւ յատկապէս Քալիֆորնիոյ հայ մամուլն ու հայկական հեռատեսիլի գրեթէ բոլոր կայանները, ամէնօրեայ յիշեցում-ծանուցումներ կը կատարեն, նոյնիսկ վարչապետի խօսք-հրաւէրով։

Ամենաշատ ընթերցւած

Քւէարկութիւն

Կը յաջողւի՞ արդեօք Արմէն Սարգսեանին նոր որակ մտցնել ՀՀ քաղաքական կեանքում:

Եղանակ

Հեղինակություն © 2011-2017 «ԱԼԻՔ» Օրաթերթ։ Բոլոր իրավունքները պահպանված են։