Հա

Քաղաքական

13/06/2018 - 12:30

Կուզմինա. ««Մեծ Եւրասիան» կարող է միաւորել Հայաստանին ու Ադրբեջանին»

Հետաքրքրութիւնների տեղաշարժը դէպի եւրասիական մայրցամաք կը նպաստի հակամարտող կողմերի ինտեգրմանը։

«alikonline.ir» - Հետաքրքրութիւնների տեղաշարժը դէպի եւրասիական մայրցամաք կը նպաստի հակամարտող կողմերի ինտեգրմանը։ Գրում է «armeniansputnik.am»-ը:

Դժւար թէ արժէ ակնկալել, որ տեսանելի ապագայում Ադրբեջանը Եւրասիական տնտեսական միութիւն կը մտնի, սակայն մշակւելու են Ռուսաստանի ու միաւորման այլ մասնակիցների հետ փոխներգործութեան այլ ձեւաչափեր։ Այս մասին «Sputnik» Արմենիայի հետ զրոյցում յայտնեց Ե. Մ. Պրիմակովի անխան համաշխարհային տնտեսութեան եւ միջազգային յարաբերութիւնների ազգային հետազօտական ինստիտուտի հետխորհրդային ուսումնասիրութիւնների կենտրոնի բաժնի վարիչ Ելենա Կուզմինան։ 

Մամուլն ու փորձագէտներն անընդհատ խօսում են այն մասին, որ Ադրբեջանը կարող է ԵԱՏՄ մտնել։ Երեւանում ուշադիր հետեւում են այդ քննարկումներին, նշելով, որ կարող են վետօ դնել այս ինտեգրացիոն նախագծին Բաքւի անդամակցութեանը։ Մասնաւորապէս` վետոյի հնարաւորութեան մասին ակնարկում էր ՀՀ արտգործնախարար Զոհրաբ Մնացականեանը «Կոմերսանտի» հետ հարցազրոյցում։

Սակայն Կուզմինան կարծում է, որ Ադրբեջանը «չի բաւարարւելու» ԱՊՀ շրջանակում ազատ տնտեսական գօտու մասին պայմանագրով։ Հաշւի առնելով, որ ԵԱՏՄ երկրները ներառւած են նաեւ Համագործակցութեան կազմում, Բաքուն զարգացնելու է առեւտրային ու տնտեսական յարաբերութիւնները նրանց հետ այդ պայմանագրի շրջանակում։ Փորձագէտի կարծիքով` Մոսկւան ու Բաքուն բազում ընդհանուր շահեր ունեն։

Ադրբեջանը հետաքրքրում է Ռուսաստանին առաջին հերթին տրանսպորտային շփումների առումով։ Այս պահին շատ լուրջ է Ռուսաստանի, Ադրբեջանի ու Իրանի միջով «Հիւսիս-հարաւ» միջազգային տրանսպորտային միջանցքի ուղղութիւններից մէկի ձեւաւորման հարցը։

«Ինչպէս յայտնի է, Իրանը հիմա աւարտին է հասցնում երկաթգծի իր հատւածը մինչեւ ադրբեջանական սահման։ Այս նախագիծը շատ կարեւոր է իր մէջ ներառւած երկրների համար։ Հետագայում նախագիծը կարող է լինել եթէ ոչ այլընտրանք, ապա, հնարաւոր է, լրացում «Մէկ գօտի-մէկ ճանապարհ» չինական նախագծին»,- նշեց Կուզմինան։

Մոսկւան ու Բաքուն ակտիւացնում են նաեւ էներգետիկ համագործակցութիւնը` «Գազպրոմը» վերականգնել է Ադրբեջանի գազի մատակարարումները։ Մերձկասպեան հանրապետութիւնը գազի լրացուցիչ ծաւալների խիստ կարիք ունի, Տրանսանատոլիական գազատարը լցնելու համար։ Հետագայում Ադրբեջանը ոչ միայն ռուսական, այլեւ թուրքմենական գազի կարիք կունենայ։

Բացի այդ, բաւականին արագ է զարգանում երկու երկրների միջեւ գիւղատնտեսական ապրանքների առեւտուրը։

«Ադրբեջանը միրգ ու բանջարեղէն է մատակարարում, Ռուսաստանը` հացահատիկ։ Միաժամանակ ադրբեջանական մատակարարումները չեն մրցում հայկականների հետ, քանի որ ռուսական շուկան շատ մեծ է»,- յաւելեց Կուզմինան։

Ռուս-ադրբեջանական տնտեսական համագործակցութիւնը տւեալ փուլում քաղաքական ինտեգրման չի ձեւափոխւի` հաշւի առնելով թէկուզ միայն Երեւանի ու Բաքւի միջեւ եղած հակասութիւնները, նաեւ թուրքական գործօնը։ Այս ամէնը կարող է արգելակել Ադրբեջանի ԵԱՏՄ մտնելը։

«Սակայն ինչպէս յայտնի է, հիմա «Մեծ Եւրասիա» նախագիծն է կառուցւում։ Ընդ որում` կայ ռուսական տարբերակ, որի հիմքը ԵԱՏՄ-ն է, եւ կայ չինական։ Դեռ անյայտ է` դրանցից որն է իրականացւելու։ Ամենայն հաւանականութեամբ, դա ինչ-որ միջանկեալ տարբերակ կը լինի։ Բնականաբար, ինչպէս Հայաստանը, այնպէս էլ` Ադրբեջանը, ցանկացած դէպքում ներառւելու են այդ նախագծում»,- յաւելեց Կուզմինան։

Փորձագէտը դժւարանում է ասել, թէ ինչ ձեւով կը լինի այդ համագործակցութիւնը։ Հետաքրքրութիւնների տեղաշարժը դէպի եւրասիական մայրցամաք յօգուտ հակամարտող կողմերի ինտեգրմանը, այլ ոչ թէ անջատմանն է խօսում։

Յարակից լուրեր

  • «Ապառաժ»-ի խմբագրական. Կրկին ռազմավարական համաձայնագրի անհրաժեշտութեան մասին
    «Ապառաժ»-ի խմբագրական. Կրկին ռազմավարական համաձայնագրի անհրաժեշտութեան մասին

    Թէեւ ՀՀ վարչապետի վկայութեամբ բանակցութիւններ չեն ընթանում Ադրբեջանի եւ ՀՀ իշխանութիւնների միջեւ, սակայն հանդիպումների, ծանօթութիւնների եւ անցեալի պատմութեան յուշերի փոխանակման արդիւնքում պէտք է խոստովանել, որ ղարաբաղա-ադրբեջանական սահմանային գօտում փոխհրաձգութիւնները նւազել են:

  • ՀՀ վարչապետի Իրան այցի յատկանշելին…
    ՀՀ վարչապետի Իրան այցի յատկանշելին…

    Իրան-Հայաստան յարաբերութիւններում, 2019 թւականի փետրւարի 27-ին ՀՀ վարչապետ Ն. Փաշինեանի եւ նրան ընկերակցող պատւիրակութեան այցը յատկանշական պէտք է համարել, քանի որ. Հայաստանում իշխանափոխութիւնից յետոյ, մտահոգութիւն էր առաջացել այն մասին, թէ հնարաւոր է պաշտօնական Երեւանի քաղաքական արեւելման փոփոխութիւնը՝ հիւսիս-հարաւից դէպի Արեւմուտք: Այլ խօսքով, արեւելեան օրիենտացիան պէտք է, որ զիջէր արեւմտեանին:

  • «Հայրենիք»-ի խմբագրական. Համերաշխութի՞ւն, թէ՞ հայատեացութիւն
    «Հայրենիք»-ի խմբագրական. Համերաշխութի՞ւն, թէ՞ հայատեացութիւն

    Բեղուն գործունէութեան մէջ է ԵԱՀԿ-ի Մինսքի խումբը, որ դրական վերլուծումով հաղորդագրութիւն մը լոյս ընծայած էր, տեղեկացնելով, թէ պատշաճ միջավայրի պահպանման անհրաժեշտութեան դիմաց, կ՛ողջունէ Հայաստանի վարչապետ Նիկոլ Փաշինեանի եւ Ատրպէյճանի նախագահ Իլհամ Ալիեւի միջեւ յառաջիկային սպասուող՝ առաջին ուղղակի շփումներու պատրաստակամութիւնը։

  • Որ իրավիճակում Բաքուն կը համաձայնի, որ Արցախը վերադառնայ բանակցային սեղան
    Որ իրավիճակում Բաքուն կը համաձայնի, որ Արցախը վերադառնայ բանակցային սեղան

    Երեւանում կարծում են, որ Ստեփանակերտի մասնակցութիւնը բանակցութիւններին ժամանակի խնդիր է, իսկ Ադրբեջանի դիմադրութիւնը իր բացատրութիւնն ունի:

  • Ինչպէ՞ս հասնել իրական խաղաղութեան եւ ի՞նչ ասել է «Ադրբեջանի խաղաղասէր ժողովուրդ»
    Ինչպէ՞ս հասնել իրական խաղաղութեան եւ ի՞նչ ասել է «Ադրբեջանի խաղաղասէր ժողովուրդ»

    ՀՀ վարչապետ Ն. Փաշինեանը՝ Արցախում տեղի ունեցած ՀՀ եւ ԱՀ անվտանգութեան խորհուրդների համատեղ նիստում, իսկ ՀՀ ԱԽ քարտուղար Ա. Գրիգորեանը՝ Հանրային հեռուստատեսութեան եթերում, պետական ամենաբարձր մակարդակով յայտարարեցին, որ հայկական կողմը մեծապէս կարեւորում է ժողովուրդներին խաղաղութեան նախապատրաստելը։

Հեղինակություն © 2011-2017 «ԱԼԻՔ» Օրաթերթ։ Բոլոր իրավունքները պահպանված են։