Հա

Քաղաքական

06/11/2018 - 14:10

Իրանի նկատմամբ ԱՄՆ պատժամիջոցներ. ի՞նչ է սպասւում Հայաստանին

Թրամփի քաղաքականութիւնն Իրանի հարցում էապէս տարբերւում է նրան նախորդած Բարաք Օբամայի ռազմավարութիւնից: Թրամփի վարչակազմը յայտնում է, որ մտադիր է կանխել միջուկային զէնք եւ հրթիռային համակարգեր ձեռք բերելու իրանական վարչակազմի բոլոր փորձերը, ինչպէս նաեւ չէզոքացնել Իրանի կառավարութեան ազդեցութիւնը տարածաշրջանում: Միացեալ Նահանգները Իրանին մեղադրում է նաեւ տարածաշրջանային երկրների գործերին «միջամտելու» եւ «ահաբեկչութիւնը հովանաւորելու մէջ:

«alikonline.ir» - ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփի՝ Իրանի նկատմամբ որդեգրած ռազմավարութեան շրջանակներում ուժի մէջ են մտել Իրանի նկատմամբ ամերիկեան ամենակոշտ պատժամիջոցները: 2018 թւականի մայիսին ԱՄՆ նախագահը յայտարարեց, որ Վաշինգտոնը դուրս է գալիս միջուկային պայմանագրից եւ սկսում է Իրանի դէմ պատժամիջոցների վերականգնման գործընթացը: Օգոստոսի 6-ին ուժի մէջ մտաւ Իրանի նկատմամբ ամերիկեան պատժամիջոցների առաջին մասը, իսկ նոյեմբերի 5-ին՝ երկրորդ: Միեւնոյն ժամանակ, ԱՄՆ-ը սպառնում է երկրորդական պատժամիջոցներ կիրառել նաեւ բոլոր նրանց նկատմամբ, ովքեր կը շարունակեն համագործակցութիւնն Իրանի հետ՝ զգուշացնելով, որ «Իրանի հետ բիզնես անողները չեն կարող աշխատել ԱՄՆ-ի հետ»: Նշենք, որ ԱՄՆ պատժամիջոցների թիրախում են յատկապէս Իրանի էներգետիկ եւ ֆինանսական ոլորտները:

Թրամփի քաղաքականութիւնն Իրանի հարցում էապէս տարբերւում է նրան նախորդած Բարաք Օբամայի ռազմավարութիւնից: Թրամփի վարչակազմը յայտնում է, որ մտադիր է կանխել միջուկային զէնք եւ հրթիռային համակարգեր ձեռք բերելու իրանական վարչակազմի բոլոր փորձերը, ինչպէս նաեւ չէզոքացնել Իրանի կառավարութեան ազդեցութիւնը տարածաշրջանում: Միացեալ Նահանգները Իրանին մեղադրում է նաեւ տարածաշրջանային երկրների գործերին «միջամտելու» եւ «ահաբեկչութիւնը հովանաւորելու մէջ: Թեհրանի նկատմամբ ճնշումների համար որպէս գործիք այս փուլում դիտարկւում է պատժամիջոցների վերականգնումը եւ նորերի սահմանումը: Ընդ որում, այս հարցում ԱՄՆ-ը պահանջում է ողջ միջազգային հանրութեան աջակցութիւնը՝ յայտարարելով, որ ակտիւացնելու է տարածաշրջանի իր դաշնակիցներին՝ Իրանի շուրջ օղակը սեղմելու համար:

Հէնց սրանում էլ կայանում է գործընթացի գլխաւոր մարտահրաւէրը: Ամերիկեան սպառնալիքները յատկապէս մտահոգիչ են Իրանի հիմնական գործընկերների, ինչպէս նաեւ հարեւան տարածաշրջանների համար: Թեհրանի նկատմամբ իրականացւող ամերիկեան քաղաքականութեան համատեքստում Իրանի անմիջական հարեւանութեամբ գտնւող Հարաւային Կովկասը, այդ թւում նաեւ Հայաստանը, առանձնայատուկ կարեւորութիւն ունի: Այս մասին է փաստում նաեւ հոկտեմբերին ԱՄՆ նախագահի Ազգային անվտանգութեան հարցերով խորհրդական Ջան Բոլթոնի այցը տարածաշրջան:

Մասնաւորապէս, ԱՄՆ-ը մտահոգութիւններ ունի հայ-իրանական քաղաքական բարձր մակարդակի յարաբերութիւնների առնչութեամբ, ինչը յստակ նշմարւեց ԱՄՆ նախկին դեսպան Ռիչարդ Միլսի եւ ԱՄՆ նախագահի խորհրդական Ջան Բոլթոնի վերջին յայտարարութիւններում: Մասնաւորապէս, ամերիկեան կողմը Հայաստանից ակնկալում է քննադատական յայտարարութիւններ Իրանի հասցէին, ինչպէս նաեւ աջակցութիւն տարբեր միջազգային կառոյցներում Իրանին առնչւող հարցերի քւէարկութեան ժամանակ:

Միեւնոյն ժամանակ, երկրորդական պատժամիջոցներ կիրառելու ամերիկեան կողմի սպառնալիքները կարող են խոչընդոտներ ստեղծել յատկապէս էներգետիկ եւ ֆինանսական ոլորտում Իրան-Հայաստան համագործակցութեան խորացման համար: Միւս կողմից, ամերիկեան պատժամիջոցների փուլային վերականգնումը եւ դրա հետեւանքով Իրանի տնտեսական ներուժի թուլացումը կարող է ազդել հայ-իրանական համագործակցութեան տեմպերի եւ համատեղ նախագծերի իրականացման վրայ:

Յատկանշական է, որ այս հարցում Հայաստանը բաւական բաց եւ թափանցիկ քաղաքականութիւն է վարում: Նոյն Ջան Բոլթոնի ացի շրջանակներում հայկական կողմը յստակ ներկայացրեց, որ Իրանն առանձնայատուկ կարեւորութիւն ունի Հայաստանի համար, եւ ՀՀ վարած քաղաքականութիւնն Իրանի նկատմամբ բացառապէս բխում է մեր կենսական շահերից:

Ընդ որում, նոյնը չենք կարող ասել հարեւան Ադրբեջանի մասին, որն, ընդհանուր առմամբ, դէմ չէ «հակաիրանական բլոկ» մտնելու գաղափարին՝ կախւած նրանից, թէ դրա դիմաց ինչ երաշխիքներ կառաջարկեն ԱՄՆ-ը եւ Իսրայէլը: Ի դէպ, Ադրբեջանն արդէն իսկ ակտիւ քայլեր է իրականացնում այս ուղղութեամբ՝ հիմնաւոր կասկած առաջացնելով, որ անհրաժեշտութեան դէպքում Ադրբեջանը կարող է բացայայտ պլացդարմ դառնալ Իրանի դէմ առանձին գործողութիւնների իրականացման համար: Մասնաւորապէս, ադրբեջանական լրատւամիջոցների փոխանցմամբ՝ Ադրբեջանը 2018 թ. հոկտեմբերից դադարեցրել է Իրանի տարածքով գազի ներկրումը, որն իրականացւում էր Ադրբեջանի, Իրանի եւ Թուրքմենստանի միջեւ պայմանաւորւածութեան շրջանակներում:

Հաշւի առնելով նախկին պատժամիջոցների ժամանակ Իրանի հետ արդիւնաւէտ համագործակցութեան փորձը, ինչպէս նաեւ այն հանգամանքը, որ առանձին դէպքերում ԱՄՆ-ը կարող է նաեւ բաւական ճկուն գտնւել իր դիրքորոշման մէջ (օրինակ, 8 երկրների համար բացառութիւն է սահմանւել իրանական նաւթ գնելու հարցում)՝ կարելի է յոյս յայտնել, որ ճիշտ աշխատանքի պարագայում վերոնշեալ խոչընդոտները յաղթահարելի են: Հէնց այս տրամաբանութիւնից ելնելով՝ Հայաստանը հանդէս է գալիս իրանական ճգնաժամի շուտափոյթ յաղթահարման օգտին՝ կարեւորելով տարածաշրջանում անվտանգութեան եւ կայունութեան ապահովումը եւ Իրան-ԱՄՆ յարաբերութիւնների կարգաւորումը:

«Արմէնպրես»

Յարակից լուրեր

  • «Որեւէ երկրի հետ պատերազմելու նպատակ չունենք, սակայն պաշտպանելու ենք մեզ». Զարիֆ
    «Որեւէ երկրի հետ պատերազմելու նպատակ չունենք, սակայն պաշտպանելու ենք մեզ». Զարիֆ

    ԱԳ նախարար Մոհամմադ Ջաւադ Զարիֆն Իրանի նախկին ԱԳ նախարարների եւ Իրանում հաւատարմագրւած դեսպանների ու օտարերկրեայի դիւանագիտական ներկայացուցիչների մասնակցութեամբ կազմակերպւած հանդիպման ժամանակ անդարադարձել է յետյեղափոխութեան շրջանում Իրանի արատաքին քաղաքականութեանը. տեղեկացնում է ԻՌՆԱ-ն:

  • Հայաստան սփիւռք յարաբերութիւնների հոլովոյթը
    Հայաստան սփիւռք յարաբերութիւնների հոլովոյթը

    Մեր մանկա-պատանեկան տարիներին, Հայաստանը Սովետական երկաթեայ վարագոյրից ներս գտնւելու բերումով, մեզ համար մանկական հեքիաթների նման, համարւում էր եօթն սարերի հետևում անգտանելի մի աշխարհի որի կարօտը միշտ զգում էինք և ճար ու դարման էլ չունէինք մեր կարօտին յագուրդ տալու: Առաւել մեզ խեղճ էինք զգում, ի տես մեր բնակարաններում պատերից կախւած և կամ արծաթեայ մի քանի սպասների վրայ քանդակւած, Մայր Հայաստանի պատկերը, տխուր ու տրտում դէմքով, ձեռքը ծնօտին՝ Հայաստանի աւերակների վրայ նստած:

  • Հայաստան-Սփիւռք յարաբերութիւնների հոլովութը
    Հայաստան-Սփիւռք յարաբերութիւնների հոլովութը

    Մեր մանկա-պատանեկան տարիներին, Հայաստանը Սովետական երկաթեայ վարագոյրից ներս գտնւելու բերումով, մեզ համար մանկական հեքիաթների նման, համարւում էր եօթն սարերի հետեւում անգտանելի մի աշխարհի, որի կարօտը միշտ զգում էինք եւ ճար ու դարման էլ չունէինք մեր կարօտին յագուրդ տալու: Առաւել մեզ խեղճ էինք զգում, ի տես մեր բնակարաններում պատերից կախւած եւ կամ արծաթեայ մի քանի սպասների վրայ քանդակւած, Մայր Հայաստանի պատկերը, տխուր ու տրտում դէմքով, ձեռքը ծնօտին՝ Հայաստանի աւերակների վրայ նստած:

  • Արցախը Հայաստանի անվտանգութեան թիկունքն է
    Արցախը Հայաստանի անվտանգութեան թիկունքն է

    Ինչպէս Սօս Սարգսեան ըսած է, «Ձեզի համար Ղարաբաղը հողատարածք է, մեզի համար հայրենիք է»: Պատմական ճշմարտութիւն եւ քաղաքական տրամաբանութիւն կայ այս հաստատումին մէջ։

    Եւ կայ աւելին։ Արցախի պահպանումը աշխարհաքաղաքական պարտադրանք է ու հայրենիքի անվտանգութեան ճիշդ ռազմավարութեան հրամայականն է։ 

  • «Ալ Ջազիրա»-ն անդրադարձել է Երեւանում բնակւող սիրիահայ փախստական ոսկերչի կեանքի պատմութեանը
    «Ալ Ջազիրա»-ն անդրադարձել է Երեւանում բնակւող սիրիահայ փախստական ոսկերչի կեանքի պատմութեանը

    Հեղինակաւոր «Ալ Ջազիրա» լրատւամիջոցն անդրադարձել է Սիրիայում ընթացող քաղաքացիական պատերազմի սկզբում Հալէպից Երեւան տեղափոխւած 31-ամեայ ոսկերիչ Վահէ Յովհաննիսեանի կեանքի պատմութեանը:

Ամենաշատ ընթերցւած

Քւէարկութիւն

Կը յաջողւի՞ արդեօք Արմէն Սարգսեանին նոր որակ մտցնել ՀՀ քաղաքական կեանքում:

Եղանակ

Հեղինակություն © 2011-2017 «ԱԼԻՔ» Օրաթերթ։ Բոլոր իրավունքները պահպանված են։