Հա

Քաղաքական

Հինգշաբթի, 22 Դեկտեմբերի 2016 09:40

Դաշնակցութեան մէջ լենիններ փնտրելու հակադաշնակցական բթամտութիւնը

Յաճախ կը հանդիպինք հայ մարդոց, որոնց մօտ բանականութիւնը բթամտութեան կը վերածւի երբ հարցը վերաբերի Հ. Յ. Դաշնակցութեան: Այս հարցերու շարքին, օրինակ, նման մարդիկ կը դրսեւորեն եւ կը պնդեն այն թիւր տեսակէտը, թէ Դաշնակցութիւնը ունի կենտրոնական պարագլուխներ, լիդերներ: Այս թերամտութեան հիմամբ անոնք Դաշնակցութեան մէջ կորոնեն Լենիններ:

ՍԵԴՕ ՊՈՅԱՃԵԱՆ


«Դաշնակցութիւնը չէ ունեցած եւ չունի առանձին պարագլուխներ եւ չի հանդուրժեր անոնց: Հիթլերներն ու Լենինները բացակայած են անոր մէջ»:
ՌՈՒԲԷՆ ՏԷՐ-ՄԻՆԱՍԵԱՆ

 

Յաճախ կը հանդիպինք հայ մարդոց, որոնց մօտ բանականութիւնը բթամտութեան կը վերածւի երբ հարցը վերաբերի Հ. Յ. Դաշնակցութեան: Այս հարցերու շարքին, օրինակ, նման մարդիկ կը դրսեւորեն եւ կը պնդեն այն թիւր տեսակէտը, թէ Դաշնակցութիւնը ունի կենտրոնական պարագլուխներ, լիդերներ: Այս թերամտութեան հիմամբ անոնք Դաշնակցութեան մէջ կորոնեն Լենիններ:
Այս հարցի մասին մի քանի տարի առաջ սպառիչ յօդւածով մը անդրադարձած էի: Կարժէ կրկին վերադառնալ այս նիւթին, որովհետեւ իրենց բթամիտ ներկայութեամբ տակաւին կը յամենան նման մարդիկ՝ մանաւանդ հայրենիքի մէջ:
Պարզ եւ մեկին: Դաշնակցութիւնը չունի եւ չէ ունեցած առանձին պարագլուխներ: Աւելին, դաշնակցական գաղափարաբանութիւնը, կազմակերպական կառոյցն ու գործելաձեւը չեն արտօներ, որ Դաշնակցութիւնն ու իր շարքերը հանդուրժեն կուսակցութենէն ներս պարագլուխներու կամ կուսակցապետերու գոյութիւնը:
Այս հաստատումը լաւագոյն ձեւով կը բացատրէ մեր ազգային ազատագրական շարժման յուշագրող՝ Հայաստանի Հանրապետութեան ներքին ու պաշտպանութեան նախարար Ռուբէն Տէր-Մինասեան. «Դաշնակցութիւնը չէ ունեցած եւ չունի առանձին պարագլուխներ եւ չի հանդուրժեր անոնց: Հիթլերներն ու Լենինները բացակայած են անոր մէջ»: (Ռուբէն Տէր-Մինասեան, «ՀՅԴ կազմակերպութիւնը» (1935), 1978-ի հրատարակութիւն, էջ 13):
Դաշնակցութենէն դուրս թերամիտ տարրեր, միշտ յենելով իրենց մեկնաբանական անատակութեան վրայ, կը շփոթեն հեղինակութիւնը կուսակցապետական կամ պարագլուխային դրութեան հետ: Դաշնակցութիւնը ունեցած է, ունի եւ պիտի ունենայ հեղինակաւոր ու հեղինակութիւն պարտադրող ղեկավարներ: Սակայն անոնց հեղինակութիւնը պայմանաւորւած է ՀՅԴ կազմակերպական կանոններով ու աւանդութիւններով:
Դաշնակցութիւնը ունի կազմակերպական յատուկ մշակոյթ, որ կառուցային ու կազմակերպական նախադրեալներ կը պարտադրէ բոլոր շարքերուն: Այդ նախադրեալները երկաթեայ սկզբունքները կը կազմեն կուսակցութեան կառուցային շէնքին, դաշնակցականի պարտաւորութեանց, մարմիններու իրաւասութեանց ու պատասխանատւութեանց, շարքերու եւ մարմիններու փոխյարաբերութեանց, եւ ամենէն կարեւորը՝ դաշնակցական ժողովներու գերադասութեան՝ ի դէմս անոնցմէ բխող մարմիններուն:
Հետեւաբար, դաշնակցական կազմակերպական սկզբունքներն ու կանոնները թէ՛ տեսական, ու թէ՛ գործնական առումներով կարգելակեն կուսակցութենէն ներս մենատիրական ոտնձգութիւններու յամեցումը, ինչպէս նաեւ կուսակցապետական կամ պարագլուխային դրութեան զարգացումը: Այսպէս.
Առաջին, ՀՅԴ Կազմակերպական Կանոնները նախաբանող «Ընդհանուր սկզբունքներ» բաժնի 3(դ) կէտը կը տրամադրէ. «ՀՅԴ մարմինները կը գործեն հաւաքական պատասխանատւութեան սկզբունքով եւ մարմիններու կողմէ լիազօրւած ընկերները կը փոխանցեն մարմիններու հաւաքական կամքը»: Այս իմաստով դաշնակցական մարմինները ոչ միայն հաւաքական պատասխանատւութեամբ, այլեւ հաւաքական ղեկավարութեամբ կը գործեն ու որոշումներ կը կայացնեն: Մարմիններու անդամները անհատական որոշումներ եւ աշխատանքներ չեն կատարեր: Անոնք կը գործեն ըստ մարմիններու հաւաքական կամքին: Իսկ մարմինները իրենց կարգին մենատիրական ընթացք չեն կրնար պահպանել, որովհետեւ անոնք համարատու են իրենց գերադաս ժողովին: Այսպէս, կոմիտէի պարագային՝ ներկայացուցչական ժողովին կամ ընկերական ընդհանուր ժողովին, Կենտրոնական կոմիտէի պարագային՝ շրջանային ժողովին, իսկ ՀՅԴ Բիւրոյի պարագային՝ ՀՅԴ Ընդհանուր ժողովին:
Երկրորդ, դաշնակցական մարմնի անդամակցութիւնը պայմանաւորւած է տւեալ կազմակերպական միաւորի անդամներու կամքով: Տւեալ կազմակերպական միաւորի Գերագոյն ժողովը կը ճշտէ ու կընտրէ իրմէ բխող մարմինին անդամները: Այս մարմինները ունին ժամանակաւոր բնոյթ: Այսպէս, կոմիտէի պարագային՝ մէկ տարի, Կենտրոնական կոմիտէի պարագային՝ երկու տարի, եւ ՀՅԴ Բիւրոյի պարագային՝ չորս տարի: Ինչպէս Նիկոլ Աղբալեան ճշտօրէն կը մատնանշէ. «Մարմնի անդամ լինելը առժամեայ հանգամանք է. այսօր դո՛ւն ես վարիչը գործերի, վաղը կարող եմ ե՛ս լինել: Սա ոչ թէ կոչման, այլ կարողութեան խնդիր է»: (Նիկոլ Աղբալեան, «Մտածումներ Հ. Յ. Դաշնակցութեան մասին», ամբողջական երկեր, Գ հատոր, էջ 225):
Երրորդ, Դաշնակցութիւնը կամաւոր մարդոց կազմակերպութիւն է: Անոր մէջ անդամակցութիւնը կամովին ու գիտակցաբար առնւած անհատական որոշումի արդիւնք է: Դաշնակցութեան միացող շարքայինը ի սկզբանէ կը գիտակցի, թէ ան կը միանայ կազմակերպութեան մը, որ միայն հանրային շահին հետամուտ է եւ ոչ թէ անձնականին: Աղբալեանի բացատրութեամբ, «Դաշնակցութիւնը քաղաքական կուսակցութիւն է, որ ունի որոշ Ծրագիր, այդ Ծրագիրը թարգման է որոշ շահերի: Հանրային շահերի պաշտպանութեան եւ հետապնդման կուսակցութիւն լինելով՝ Դաշնակցութիւնը շահակցական կազմակերպութիւն չէ: Նա հանրային շահեր է պաշտպանում եւ ոչ թէ իր անդամների շահերը»: (Նիկոլ Աղբալեան, նոյն՝ էջ 244): Այս անանձնական մօտեցումը Դաշնակցութեան մէջ խորապէս արմատաւորւած մտայնութիւն եւ հոգեբանութիւն է: Իբրեւ այդպիսին, ան թումբ կը կանգնի ընդդէմ մենատիրական ձգտումներու եւ կուսակցապետական կացութիւններու հաստատման:
Բնականաբար, հեղինակութիւն պարտադրող ու հեղինակաւոր դաշնակցականներու անհամար փաղանգներ ունեցած է եւ ունի Դաշնակցութիւնը: Սկսելով Քրիստափորէն, Ռոստոմէն ու Զաւարեանէն մինչեւ հայկական յեղափոխութեան ֆեդայիններն ու խմբապետները, Հայաստանի Հանրապետութեան հիմնադիրներէն մինչեւ սփիւռքեան հայութեան հաւաքական կամքը դարբնող պատասխանատուները, ու տակաւին մինչեւ Հայ Դատի, նորանկախ Հայրենիքի ու ազատագրւած Արցախի արթուն պահակները:
Սակայն, Դաշնակցութեան մէջ հեղինակութիւնը հետեւանք չէ պարագլուխութեան՝ այլ պատասխանատւութեան: Հեղինակութիւնը Դաշնակցութեան մէջ պարզապէս մնայուն նւիրումի, աննկուն յանձնառութեան, անվերջ աշխատանքի եւ գիտակից պատասխանատւութեան հարց է:

Յարակից Հրապարակումներ

  • Սիմոն Զաւարեան՝ Աշխարհիկ Սուրբը
    Սիմոն Զաւարեան՝ Աշխարհիկ Սուրբը

    1913 թուականի Հոկտեմբեր 15-ին, իր բնակարանէն դէպի «Ազատամարտ» օրաթերթի խմբագրատան ճամբուն վրայ, Պոլսոյ Աշխատանքի Տան առջեւ յանկարծամահ ինկաւ մեծ հայ մը, անզուգական յեղափոխական մը եւ բարոյակեդրոն Դաշնակցական մը։ Ան կը կրէր մեր մեծագոյն սերունդի օրհասական մաքառումներու, տառապանքի եւ նահատակութեան ամէնէն հնչեղ, ամէնէն սիրուած եւ ամէնէն նուիրական անունը՝ ՍԻՄՈՆ ԶԱՒԱՐԵԱՆ։

  • Անցնող շաբաթը կատակ չէր
    Անցնող շաբաթը կատակ չէր

    Այո՛, անցնող շաբաթը, ժողովրդային լեզուով, կատակ չէր։

    Սկսինք թուել, ոչ անպայման ժամանակագրական կարգով.

    Առաջին, Սեպտեմբեր 2-ին, Արցախը պետականօրէն նշեց իր անկախութիւնը։

    Երկրորդ, երկու օր վերջ, Հայ օգնութեան միութիւնը Ստեփանակերտի մէջ բացումը կատարեց Սօսէ մանկապարտէզին՝ այդ առիթով կազմակերպելով նաեւ հարիւրաւոր ՀՕՄ-ուհիներու այցելութիւնը Արցախ, աշխարհի չորս ծագերէն։ Այս ձեռնարկը կայացաւ պետական մասնակցութեամբ՝ նախագահի մակարդակով։

  • Սփիւռքը քաղաքական առաքելութիւն է
    Սփիւռքը քաղաքական առաքելութիւն է

    Հ. Յ. Դաշնակցութեան համար Սփիւռքի ներկայ վիճակը մեր ներազգային կեանքի կարեւորագոյն օրակարգերէն է։ Հետեւաբար, Դաշնակցութեան համար Սփիւռքի հզօրացումը ռազմավարական հիմնական հարց է։ Ինչպէս հաստատած է երկու տարի առաջ կայացած Հ.Յ.Դ. 32-րդ Ընդհանուր Ժողովը, «Սփիւռքի ամրապնդումն ու հզօրացումը ռազմավարական կարեւոր խնդիր է Հ. Յ. Դաշնակցութեան համար եւ Հայրենիքի անվտանգութեան ու առաջընթացի կարեւոր երաշխիքներէն մէկն է»։

  • «Հռչակագիր՝ Հայաստանի անկախութեան մասին». 27 տարի է անցել
    «Հռչակագիր՝ Հայաստանի անկախութեան մասին». 27 տարի է անցել

    27 տարի առաջ՝ 1990-ի օգոստոսի 23-ին Հայաստանի Գերագոյն խորհրդի առաջին նստաշրջանն ընդունեց «Հռչակագիր՝ Հայաստանի անկախութեան մասին», որով դրւեց Հայաստանի անկախացման գործընթացի սկիզբը: Մինչեւ նոր սահմանադրութեան ընդունումը Հռչակագիրը ծառայելու էր իբրեւ ծրագրային փաստաթուղթ։ 

  • Ուխտավայրը
    Ուխտավայրը

    Ազգային առումով եւ ապագայի հեռանկարով գօտեպնդիչ է որոշումը։ Հայաստանի անկախ պետութեան հիմնադիր Արամ Մանուկեանի յուշարձանը պիտի կառուցուի եւ տեղադրուի Երեւանի կեդրոնը՝ Հանրապետութիւն հրապարակի մուտքին։

Ամենաշատ ընթերցւած

Քւէարկութիւն

Սարգսեան-Ալիեւ վերջին հանդիպման արդիւնքում կը գրանցւի՞ արդեօք առաջընթաց ԼՂ հակամարտութեան կարգաւորման գործում:

Եղանակ

Հեղինակություն © 2011-2017 «ԱԼԻՔ» Օրաթերթ։ Բոլոր իրավունքները պահպանված են։