Հա

Քաղաքական

27/12/2016 - 11:20

Լեւոն Տէր-Պետրոսեան՝ ի բերանոյ քումմէ

Տխուր փորձառութիւն էր հետեւիլ Հայ ազգային Կոնգրեսի (ՀԱԿ) 2-րդ համագումարին վերանկախացած Հայաստանի առաջին նախագահ Լեւոն Տէր-Պետրոսեանի դեկտեմբերի 17-ի ելոյթին:
Տխուր եւ միաժամանակ ցաւալի էր: Մեր առջեւ պարզւեցաւ քաղաքական առաջնորդ մը, որ ճիգ չէր խնայեր ինքզինք ներկայացնելու իբրեւ պարտւողականութեան գաղափարակիր:

ՍԵԴՕ ՊՈՅԱՃԵԱՆ


Տխուր փորձառութիւն էր հետեւիլ Հայ ազգային Կոնգրեսի (ՀԱԿ) 2-րդ համագումարին վերանկախացած Հայաստանի առաջին նախագահ Լեւոն Տէր-Պետրոսեանի դեկտեմբերի 17-ի ելոյթին:
Տխուր եւ միաժամանակ ցաւալի էր: Մեր առջեւ պարզւեցաւ քաղաքական առաջնորդ մը, որ ճիգ չէր խնայեր ինքզինք ներկայացնելու իբրեւ պարտւողականութեան գաղափարակիր: Իրեն յատուկ յոխորտանքով կը կատարէր ան իր պարտւողականութեան թէզին ներկայացումը: Իրեն յատուկ մեծամտութեամբ կը յաւակնէր ան ժողովուրդը առաջնորդել դէպի յետ, դէպի ենթակայութիւն, դէպի ստրկամտութիւն:
Պրն. Տէր-Պետրոսեանի համար իրօք որ, իր իսկ երբեմնի բնութագրումով, «ազգային գաղափարախօսութիւնը կեղծ կատեգորիա է»: Պէտք է որ «կեղծ կատեգորիա» ըլլայ, քանի որ ազգը ըստ ամենայնի ունի արժանապատւութիւն, հպարտութիւն եւ անխորտակ հայրենասիրութիւն: Քանի որ ազգը ըստ էութեան կը գուրգուրայ իր անկախութեան եւ ինքնիշխանութեան, վստահութիւնը ունի ապաւինելու իր սեփական ուժերուն, արիութիւնը ունի պահպանելու իր հայրենի հողատարածքը, մինչեւ իսկ անխառն յանդգնութիւնը ունի ցանկալու եւ գործելու ի խնդիր հայրենի հողերու ամբողջացման:
Բայց այս ազգային յատկութիւնները կեղծ են պրն. Տէր-Պետրոսեանին համար: Իրեն համար չեն կրնար ընդունելի ըլլալ մեր ժողովուրդին մէջ արմատացած այս ազգային գաղափարախօսութիւնը: Խանձարուրէն բոլշեւիկացած եւ կոմսոմոլեան թրծունակութեամբ, ան երբեք չկրցաւ եւ չի կրնար թօթափել իր գաղափարական հնամաշ համոզումները:
Իր վերջին ելոյթով, ան անգամ մը եւս եկաւ հաստատելու իր այդ համոզումներուն էութիւնը: Պէտք է ըսել, որ ան առնւազն մնաց հաւատարիմ իր էութեան: Իր ելոյթը խոստովանութիւն մըն էր այդ հնամաշութեան մասին, որ իր ամբողջական էութեամբ մերկւեցաւ ՀԱԿ-ի համագումարին: Ան, «ի բերանոյ քումմէ», այ սինքն՝ իր իսկ բերնով, ներկայացուց իր քաղաքական ու գաղափարական ինքնութիւնը, որ պարզապէս խորթ էր ու խորթ պիտի մնայ մեր ժողովուրդին համար:
Եւ ի՞նչ պատմեց պրն. Տէր-Պետրոսեան:
Ան պատմեց, թէ մեր ժողովուրդի բոլոր ցաւերուն եւ չարիքներուն «արմատը կոռուպցիան է»: Սակայն ան մոռցաւ ըսելու, թէ այդ ախտին արմատաւորումը սկսաւ իր նախագահութեան օրով եւ իր իսկ օրհնութեամբ:
Ան պատմաբանասիրական դասախօսութիւն կատարեց «ազգ-բանակ»-ի տեսութեան մասին՝ երկար բարակ խօսելով պատմական երեք օրինակներու մասին, եզրակացնելու համար, թէ մեր ժողովուրդը ո՛չ միայն կարիքը չունի «ազգ-բանակ»-ին, այլեւ կարողութիւնը չունի զայն կիրարկելու: Սակայն իբրեւ պատմաբան, ան առարկայականութիւնը չցուցաբերեց պարզելու, թէ իր պատմական օրինակները ի՞նչպէս եւ որքանո՞վ առնչելի են հայկական փորձառութեան:
Ապա ան դիմեց իրեն վարժ դարձած հեգնական մօտեցումին, վարկաբեկելու համար մեր ազգային արժէքներն ու համոզումները:
Ան յայտնեց, «Հայ ժողովրդի նւաճողական նկրտումների մասին ծիծաղելի է խօսել, եթէ, իհարկէ, նկատի չունենանք Բաքուն գրաւելու, Արեւմտեան Հայաստանն ազատագրելու եւ ծովից-ծով Հայաստան ստեղծելու ցնորամիտ անուրջները»: Եւ ան շարունակեց հեգնել «փուչ կարգախօսներ», որոնք իրեն համար «հեքիաթների շարք» մըն են, ինչպէս օրինակ «ազգովի դառնանք ֆիդայի», «ազգ-կազմակերպութիւն», «ծովից-ծով Հայաստան», «ոչ մի թիզ հող», «համահայկական բանկ», «Ստամբուլը՝ արեան ծով»: Իրեն համար այս «շարքին» մէջ կիյնայ նաեւ «ազգ-բանակի» գաղափարը, որ այնքան ալ վտանգաւոր չէ, որովհետեւ «նախորդ փուչիկների պէս շուտով կը պայթի»:
Այս մարդը, ըստ երեւոյթին, հոգեկան եւ հոգեբանական լուրջ բարդոյթներ ունի մեր ժողովրդային ու հոգեկան արժէքներու մասին: Այնքան իր մէջ արմատացած են այս բարդոյթները, որոնք երկար ատենէ կը պղտորեն իր քաղաքական դատողութիւնը: Ասոր արդիւնք է, որ ան Իլհամ Ալիեւին մէջ կը տեսնէ «ռացիոնալ» ղեկավարը, իսկ Թուրքիան կը համարէ Հայաստանի դէմ թշնամական քայլերէ զերծ երկիր: Իսկ ամենէն ահաւորը, ան կը շարունակէ պնդել թէ «Հայաստանը զերծ է իր գոյութեանն սպառնացող գրեթէ բոլոր … արտաքին վտանգներից»:
Ուրեմն, ըստ իրեն, յանուն խաղաղութեան եւ ստամոկսի կշտացման, Ղարաբաղեան հարցը պէտք է լուծել արիւնով ազատագրւած հայրենի հողատարածքներու յանձնումով: Այս խաղաղասիրական գործընթացին յաջողութեան համար, պրն. Տէր-Պետրոսեան արհամարհանքով կուզէ վանել «ոչ մի թիզ հողականները»:
Եւ վերջապէս կը հասնինք պրն. Տէր-Պետրոսեանի բուն եւ իսկական նպատակին: Ան կը յայտարարէ, «Հայ ազգային կոնգրեսը, իր նախորդի՝ Հայոց համազգային շարժման պէս, Հայաստանի միակ կուսակցութիւնն է, որը ոչ միայն երբեք չի թաքցրել, այլեւ բազմիցս հրապարակաւ յայտարարել է փոխզիջման եւ խաղաղութեան կողմնակցի իր դաւանանքը»: Ահաւասի՛կ ԼՏՊ-ի եւ ՀԱԿ-ի գաղափարական հանգանակը:
Բայց այս գաղափարական հանգանակը նոր չէ: Մենք անոր հանդիպեցանք 1920-ի մայիսին, երբ գրեթէ նոյնը կորոճային հայ բոլշեւիկները՝ տապալելու համար Հայաստանի Առաջին Հանրապետութիւնը: Իբրեւ հետեւանք, կորսնցուցինք մեր անկախութիւնը եւ մեր ազատագրած հողերուն գրեթէ կէսը:
Հիմա պահն է բարի գալուստ մաղթել Սարգիս Կասեաններու ժառանգորդ՝ Հայաստանի Քաղքենի համայնավարներու կոնգրեսին եւ անոր պարագլուխ ԼՏՊ-ին:

Յարակից լուրեր

Ամենաշատ ընթերցւած

Քւէարկութիւն

Կը յաջողւի՞ արդեօք Արմէն Սարգսեանին նոր որակ մտցնել ՀՀ քաղաքական կեանքում:

Եղանակ

Հեղինակություն © 2011-2017 «ԱԼԻՔ» Օրաթերթ։ Բոլոր իրավունքները պահպանված են։