Հա

Հասարակական

19/09/2013 - 11:50

Մեր կեանքի հոգեթով մեղեդին

Գալիս են պահեր, երբ կեանքը վերածւում է հերթապահ երեւոյթի: Յոգնում ես ամէն ինչից, առօրեան դառնում է տաղտկալի, շնչելը՝ ստիպողական: Երազում ես հեռանալ, փախչել, առանձնանալ հեռո՜ւ, հեռաւոր անտառային մի տնակում՝ կտրւած «քաղաքակրթութիւն» կոչւող նողկանքից եւ ապրել այնպէս, ինչպէս ցանկանում ես՝ ՄԱՐԴԱՎԱՐԻ: Հեռու ստերից, հեռու մարդկային չարութիւններից, հեռու հոգիդ մաշող մաղձերից: Դու, միայն դու եւ մայր բնութիւնը՝ իր անսահման բարութեամբ: Բարութիւն, որը քեզ ստիպում է լինել մարդ, շիտակ մարդ: 

ԱՐԱՄ ՇԱՀՆԱԶԱՐԵԱՆ

Գալիս են պահեր, երբ կեանքը վերածւում է հերթապահ երեւոյթի: Յոգնում ես ամէն ինչից, առօրեան դառնում է տաղտկալի, շնչելը՝ ստիպողական: Երազում ես հեռանալ, փախչել, առանձնանալ հեռո՜ւ, հեռաւոր անտառային մի տնակում՝ կտրւած «քաղաքակրթութիւն» կոչւող նողկանքից եւ ապրել այնպէս, ինչպէս ցանկանում ես՝ ՄԱՐԴԱՎԱՐԻ: Հեռու ստերից, հեռու մարդկային չարութիւններից, հեռու հոգիդ մաշող մաղձերից: Դու, միայն դու եւ մայր բնութիւնը՝ իր անսահման բարութեամբ: Բարութիւն, որը քեզ ստիպում է լինել մարդ, շիտակ մարդ: Ապրել լիաթոք, մտածել անկաշկանդ, սիրել ու նւիրւել անկեղծօրէն:
Անկեղծ ասած՝ այս պահին ես երազում եմ այդ բոլորի մասին: Մի տեսակ բեզարած եմ, յոգնած, զզւած, ձանձրացած: Գրելու համար կայ թեմա, անսպառ թեմա: Վերջապէս, քանի դեռ թագաւորում է «նորին մեծութիւն» քաղաքականութիւնը, լրագրող կոչւող արարածն անգործ չի մնայ: Ես եւս բացառութիւն չեմ: Գրում եմ շատ, կասէի՝ չափից շատ: Բայց, դրանք միայն հերթապահ խզբզոցներ են, որոնց մէջ չկայ այն, ինչ որ ես ցանկանում եմ: Իսկ դա բնական է, քաղաքականութիւնն ու հոգու անդորրը նման են դանակի ու դմակի՝անհամատեղելի են:
Երբ նստած համակարգչի առջեւ, հայեացքս յառել էի էկրանին երեւացող պարտադրող սպիտակ էջին, չգիտեմ ինչու, ակամայ մտաբերեցի Սեւակի այս տողերը.
Թէ ի՞նչ է սէրը՝
Երեւի ոչ ոք չի կարող ասել
Իրօք՝ որքան մարդ, մի այդքան էլ սէր,
Իսկ որ իմանաս, ինչ բան է սէրը
Նախ պէտք է սիրես:
Այո', գալիս է նա յանկարծակի,
Երբեմն էլ նոյնիսկ հակառակ սրտի,
Մարդիկ կարող են առիւծին խեղդել,
Եւ նա կը կռւի անզօր, անտարբեր.
Սէրը միակն է,
Որ երբ ցանկանաս խեղդել, խանգարել,
Նա կուժեղանայ այդքան առաւել:
Մի տարօրինակ զգացում է այդ,
Երբ ուրիշին է իր մէջ կրում մարդ,
Որտեղ էլ մտնում, նրան ես փնտրում,
Սիրտդ զարկում է նրան տեսնելիս
Նրա անունն արտասանելիս
Կամ նրա մասին մի բառ լսելիս:
Գուցէ մի մարդ է նա սովորական,
Բայց անսովոր է քեզ համար այնքան,
Անթերի է նա,
պաշտելի է նա,
Իսկ եթէ անգամ ունի թերութիւն,
Սիրելի է դա, առաւելութիւն:
Թէ սիրահարին հարցնեն այս պահին
Ինչ մոլորակ է ցանկանում տեսնել,
Կասի՝ ուզում եմ լոկ նրան տեսնել:

Եւ այսպէս որոշեցի գրել այն երեւոյթի մասին, որին պայմանականօրէն անւանել եմ ԿԵԱՆՔԻ ՀՈԳԵԹՈՎ ՄԵՂԵԴԻ:
Սէր, մարդկային ամենանուրբ եւ ամենագեղեցիկ զգացմունքը: Սէրը նման է պարզ երկնքում կայծակի ճայթիւնի: Տեսնում ես նրան եւ հասկանում, որ սիրահարւել ես: Ի՞նչն է պատճառը, որ հէնց նա է քեզ վրայ այդքան մեծ տպաւորութիւն թողնում: Ինչո՞ւ ամէն մի հանդիպման ժամանակ սիրտդ սկսում է թրթռալ, իսկ հոգիդ լցւում է անհուն ուրախութեամբ...
Փորձիր գտնել պատասխաններ՝ ապարդիւն, որովհետեւ սէրն այն բացառիկ երեւոյթն է, որ չունի բացատրութիւն, որովհետեւ սէրն ու տրամաբանութիւնը, սէրն ու սառը դատողութիւնն անհամատեղելի են: Սէրը զգացական աշխարհից է, հոգու մէջ է, միայն հասկանալ ու վայելել է պէտք: Սէրը իրար նայող աչքերի մէջ է, միայն տեսնել է պէտք, սէրը հեռաւոր կարօտի մէջ է, միայն զգալ է պէտք: Այն ապրում է քո մէջ եւ պատրաստ է ժայթքել՝ իմաստաւորել, լուսաւորել ամէն ինչ:
Բայց, դու յաճախ մոռանում ես նրան, աւելի ճիշտ՝ անտեսում՝ փորձում խեղդել: Չէ՞ որ կայ սառը «դատողութիւն»-ը, քո անսահման թւացող «իմաստութիւն»-ը: Եւ հէնց դա է, որ փչացնում է ամէն ինչ: Եւ հէնց դա է, որ արգելակում է, բարդացնում խնդիրը: Այնքան բարդացնում, որ մարդկային ամենանուրբ եւ գեղեցիկ զգացմունքը դառնում է գորդեան հանգոյց, անլուծելի թւացող գլուխկոտրուկ, հոգեմաշ՝ խանգարիչ երեւոյթ: Եւ դու փորձում ես ազատւել նրանից, զնդանել զգացմունքդ, պահել փակի տակ,կողպել եօթ կողպէքով եւ ասել. «Ահա եւ վերջ՝ աւարտւում է, աւարտւեց ... մահանում է... մահացաւ: Այնպէս, կարծես չի էլ եղել»:
Յետոյ շատ արագ զգում ես, որ մի բան պակասում է: Բացակայում է իրական կեանքը, չկայ հեքիաթը, չկայ գոյնը: Յետոյ զղջում ես, ափսոսում չարածի ու չապրածի համար: Փորձում ես շտկել իրավիճակը, յետ բերել կորցրածը: Բայց իզուր «... քո գնացքը վաղուց արդէն գնացել է... »: Ուրեմն՝ ապրել է պէտք պահը: Վայելել է պէտք սիրելու եւ սիրւելու բերկրանքը: Նայիր սիրելիի աչքերին եւ շշնջայ միայն մի նախադասութիւն՝ «Ես սիրում եմ քեզ ...»:
Լաւ մնացէ՛ք, կը հանդիպենք ...

Յարակից լուրեր

  • Դաշնակցութեան միտքը, կամքն ու խիղճը. Ռոստոմին յիշելիս (Մահւան 100-ամեակի առիթով)
    Դաշնակցութեան միտքը, կամքն ու խիղճը. Ռոստոմին յիշելիս (Մահւան 100-ամեակի առիթով)

    Եթէ դժւար է պատկերացնել հայ ժողովրդի ազգային-ազատագրական, յեղափոխական պայքարն առանց Հայ Յեղափոխական Դաշնակցութեան, ապա Հայ Յեղափոխական Դաշնակցութեանն անհնար է պատկերացնել առանց Ստեփան Զօրեանի, նոյն ինքը՝ Ռոստոմի:

  • Դիլետանտիզմը հակացուցւած է արտաքին քաղաքականութեանը
    Դիլետանտիզմը հակացուցւած է արտաքին քաղաքականութեանը

    «Իմ քայլը» խորհրդարանական խմբակցութեան պատգամաւոր Հայկ Կոնջորեանը նախօրէին, ՀՀ ԱԺ արտաքին յարաբերութիւնների մշտական յանձնաժողովի նախագահի ընտրութեան հարցի քննարկման ժամանակ անդրադառնալով Հայաստանի աշխարհաքաղաքական դիրքաւորմանը, հանդէս է եկել չափազանց վիճահարոյց յայտարարութեամբ` նշելով, որ Հայաստանը շրջապատւած է «աւտորիտար Թուրքիայով, աւտորիտար բնոյթի Իրանով, աւտորիտար Ադրբեջանով»:

  • Ամբոխավարութիւն` իր ամենաբացարձակ ու էժան տեսքով
    Ամբոխավարութիւն` իր ամենաբացարձակ ու էժան տեսքով

    Ես չեմ էլ կասկածում, որ ոչ հեռու ապագայում Նիկոլ Փաշինեանից մէջբերումներ կանեն ոչ միայն որպէս քաղաքական գործչի, ՀՀ վարչապետի, այլեւ մի մարդու, որը մեծ աւանդ ունի Հայաստանում ամբոխավարութիւնը բոլորովին նոր «մակարդակի» բարձրացնելու գործում:

  • Սորոսի փայաբաժին կամ «Անասնաֆերմա»-ի օրինակով
    Սորոսի փայաբաժին կամ «Անասնաֆերմա»-ի օրինակով

    Մերօրեայ իրականութիւնը շատ է նման Ջորջ Օրւէլի «Անասնաֆերմա»-ին: 1917 թւականի բոլշեւիկեան յեղափոխութեան եւ դրան յաջորդած ստալինիզմի ժամանակաշրջանին վերաբերող քաղաքական սատիրայի եւ հակաուտոպիական ժանրից այս վիպակը, կարծես, ճիշտ ու ճիշտ գրւած է նաեւ մեր օրերի Հայաստանի համար: «Անասնաֆերմա»-ի պէս մեզ մօտ էլ շատ արագ ի յայտ է եկել, այսպէս կոչւած, արտօնեալների մի խաւ, որը մտել է «Անասնաֆերմա»-ի նոր տէրերի կերպարի մէջ՝ իւրացնելով նրանց կարգախօսը` «Բոլոր չորքոտանիները հաւասար են, իսկ երկոտանիները՝ աւելի հաւասար»: Նոր Հայաստանի մերօրեայ «տէրերն» իրենց թոյլ են տալիս այն բոլորը, ինչ մտքներով կանցնի. չէ՞ որ նրանք են մեր իրականութեան պարոն Ջոնզին վռնդել ֆերմայից եւ մեզ պարգեւել այնքան երազած ազատութիւնը: Նրանք հիմա ամենակարող տէր ու տնօրէններ, ամենաարդար դատաւորներն են` կարող են զրպարտել, մեղադրել ու դատապարտել ցանկացած մարդու, ով կը համարձակւի ընդդիմանալ իրենց եւ հակառակ կարծիք արտայայտել:

  • Խաղաղութեան գինը
    Խաղաղութեան գինը

    Խաղաղասիրութիւնը քաղաքակրթութեան նւաճումներից է: Հայ ժողովուրդը, անմասն չլինելով քաղաքակրթական նւաճումներից, մեծագոյն հաւատ եւ փափագ ունի խաղաղութեան հաստատման ու պահպանման հարցում: Մենք խաղաղասէր ժողովուրդ ենք, հազարամեակներ շարունակ մասնակցելով պատերազմների շատ քիչ են դէպքերը, երբ մենք ենք այն սկսել: Ընդ որում՝ խաղաղասէր ենք եղել ոչ միայն թոյլ եղած ժամանակ, այլեւ՝ ուժեղ պետականութեան հանգրւաններում:

Հեղինակություն © 2011-2017 «ԱԼԻՔ» Օրաթերթ։ Բոլոր իրավունքները պահպանված են։