Հա

Հասարակական

Շաբաթ, 05 Մարտի 2016 09:40

Նոր Ջուղան՝ Իրան-Հայաստան փոխճանաչողութեան համատեքստում

ՀՀ Քաղաքաշինութեան նախարարութեան նախաձեռնութեամբ Ճարտարապետութեան ազգային թանգարան-ինստիտուտում օրերս տեղի ունեցաւ «Նոր Ջուղա» խորագիրը կրող գիտաժողով, որի շրջանակներում ընթերցւեցին թեմատիկ զեկոյցներ՝ «Հայկական եկեղեցիները», «Տեղանունները Նոր Ջուղայի տապանագրերում», «Խոջայական ապարանքների գեղարւեստական յարդարանքները» եւ «Պատմական տները» թեմաներով:

«armworld.am» - ՀՀ Քաղաքաշինութեան նախարարութեան նախաձեռնութեամբ Ճարտարապետութեան ազգային թանգարան-ինստիտուտում օրերս տեղի ունեցաւ «Նոր Ջուղա» խորագիրը կրող գիտաժողով, որի շրջանակներում ընթերցւեցին թեմատիկ զեկոյցներ՝ «Հայկական եկեղեցիները», «Տեղանունները Նոր Ջուղայի տապանագրերում», «Խոջայական ապարանքների գեղարւեստական յարդարանքները» եւ «Պատմական տները» թեմաներով:
Իր տեսակի մէջ աննախադէպ գիտաժողովը վարում էին քաղաքաշինութեան նախարարի միջազգային կապերի գծով խորհրդական, ճարտարապետ Արմէն Մինասեանը եւ ճարտարապետ Մարկօ Բրամբիլան (ԱՄՆ):
Վերը նշւած թեմատիկ դասախօսութիւններով համապատասխանաբար հանդէս եկան հետազօտող Շահէն Յովսէփեանը, յուշարձանագէտ Սամուէլ Կարապետեանը, փորձագէտ Աւօ Յովհաննիսեանը եւ Իրանի Սպահան քաղաքում՝ Նոր Ջուղայի եւ յարակից շրջաններում հայկական վտանգւած յուշարձանների հետազօտող Ահմադ Մոնթազերը (Ahmad Montazer, ԻԻՀ):
Բացելով գիտաժողովը՝ Արմէն Մինասեանը տեղեկացրել է, որ Նոր Ջուղան Իրանի սրտում հայերի աւելի քան 400-ամեայ ներկայութիւնը փաստող պատմական հայաբնակ թաղամաս է Իրանի պատմամշակութային եւ համաշխարհային արժէք վայելող Սպահան քաղաքում, իր իւրօրինակ միջավայրով ու արժէքներով:
Շահէն Յովսէփեանը, ներկայացնելով Նոր Ջուղայում կառուցւած եկեղեցիները, նշել է, որ Իրանի տարածքում հաշւառւած շուրջ 600 եկեղեցիներից 480-ը հայկական են՝ տարածւած Իրանի տարբեր շրջաններում: Հայկական կանգուն եկեղեցիներից մօտ 80-ը դեռեւս բանուկ են: Շ. Յովսէփեանն անդրադարձել է Իրանի տարածքում գտնւող հայկական եկեղեցիների առանձնայատկութիւններին:
Յուշարձանագէտ Սամուէլ Կարապետեանն իր զեկոյցում ներկայացրել է Նոր Ջուղայի գերեզմանական յուշարձաններում հանդիպող տեղանունները՝ նշելով, որ տապանագրերում հանդիպող տեղանունները հիմնականում մատնանշել են հանգուցեալի ծննդավայրը, երբեմն նաեւ ծաւալած գործունէութիւնը: Ըստ Կարապետեանի՝ կատարւած ուսումնասիրութիւնները ցոյց են տւել, որ Նոր Ջուղան միջգաղթավայրային կեանքում ներկայացել է որպէս առաջնային եւ կարեւորագոյն հանգրւան: Նրա ասութեամբ՝ Նոր Ջուղայի հասարակական գերեզմանատանը 2009-2011 թւականներին 17- 18-րդ դարերով թւագրւող 12 հազարից աւելի տապանաքարեր են ուսումնասիրել եւ լուսանկարել:
Իրանի Սպահանի համալսարանի արւեստի ֆակուլտետի պրոֆեսոր, հետազօտող Ահմադ Մոնթազերը, որը յայտնի է Իրանի Սպահան քաղաքի Նոր Ջուղա հայկական թաղամասում եւ յարակից շրջաններում հայկական յուշարձանների հետազօտման եւ պահպանման գործում իր մեծ աւանդով, թեմատիկ զեկոյցում նշել է, որ Նոր Ջուղայի տարածքում այսօր 70 հին հայկական տուն է պահպանւել, որոնց թիւը 1985 թւականին կատարւած ուսումնասիրութիւնների ընթացքում Ջուղայում եղել են 300-ը:
ԱՄՆ-ում բնակւող ճարտարապետ Մարկօ Բրամբիլան նշել է, որ Նոր Ջուղայի հայկական տների պահպանումն ու ուսումնասիրութիւնը շատ կարեւոր է, քանի որ դրանք հնարաւորութիւն են ընձեռում հասկանալ, թէ հայերն ինչ կարեւոր դերակատարում են ունեցել Իրանի կեանքում. Իրանի արխիւներում այսօր դեռ պահպանւում են Նոր Ջուղայի տների յատակագծերն ու լուսանկարները, դրանք անհրաժեշտ է հաւաքել եւ ուսումնասիրել, քանի դեռ իսպառ չեն վերացել: Այս գործը հնարաւոր է իրականացնել հայ-իրանական համապատասխան ինստիտուտների համագործակցութեան շրջանակում:
Ի դէպ, թեմատիկ գիտաժողովի աւարտին Ահմադ Մոնթազերը պարգեւատրւել է քաղաքաշինութեան նախարարի շնորհակալագրով՝ Իրանի Սպահան քաղաքում՝ Նոր Ջուղա հայկական թաղամասում եւ յարակից շրջաններում, հայկական յուշարձանների հետազօտման եւ պահպանման գործում մեծ աւանդի համար:
Աւելացնենք, որ վերջերս հանրապետութեան նախագահի մօտ հրաւիրւած խորհրդակցութիւնը Իրան-Հայաստան յարաբերութիւնների օրակարգային հարցերի եւ ընթացիկ ծրագրերի համատեքստում կարեւորւել էր այս բնագծում նոր, փոխադարձ ճանաչողութեանը միտւած նախաձեռնութիւնների անհրաժեշտութիւնը:

Ա. ՏՕՆՈՅԵԱՆ
«Հայոց աշխարհ»

Յարակից Հրապարակումներ

  • Սպահան քաղաքի 3-րդ շրջանի Ուսումնա-դաստիրակութեան հիմնարկի տնօրէնի այցը Նոր Ջուղայի հայոց ազգ. կրթահամալիր՝ Նոր տարւայ եւ Ս. Ծննդեան տօների առթիւ
    Սպահան քաղաքի 3-րդ շրջանի Ուսումնա-դաստիրակութեան հիմնարկի տնօրէնի այցը Նոր Ջուղայի հայոց ազգ. կրթահամալիր՝ Նոր տարւայ եւ Ս. Ծննդեան տօների առթիւ

    Սպահան քաղաքի 3-րդ շրջանի Ուսումնա-դաստիարակութեան հիմնարկի տնօրէն Մեհդի Էսմայիլին եւ նրան ընկերակցող պատւիրակութիւնը՝ կազմւած նոյն հիմնարկի բարձրաստիճան պատասխանատուներից ու օգնականներից, չորեքշաբթի՝ 2018 թւականի յունւարի 3-ի առաւօտեան, Նոր տարւայ եւ Ս. Ծննդեան տօների առթիւ այցելեցին Նոր Ջուղայի հայոց ազգային կրթահամալիր, որտեղ «Ալենուշ Տէրեան» դահլիճում հանդիպում ունեցան համայնքիս հայոց ազգ. դպրոցներ՝ «Արմէն» երկսեռ տարրական կրթահամալիրի եւ «Քանանեան» աղջկանց ու «Կատարինեան» տղայոց միջնակարգ դպրոցների տնօրինութիւնների ու հայ ուսուցիչների հետ:

  • Սուրբ Ծննդեան եւ Աստւածայայտնութեան տօները նշւեցին Նոր Ջուղայի եկեղեցիներում
    Սուրբ Ծննդեան եւ Աստւածայայտնութեան տօները նշւեցին Նոր Ջուղայի եկեղեցիներում

    Ս. Ծննդեան եւ Աստւածայայտնութեան տօների նախատօնակի՝ Ճրագալոյցի ս. պատարագը մատուցւեց Նոր Ջուղայի  Ս. Ստեփանոս, Ս. Նիկողայոս, Ս. Ներսէս եւ Ս. Գրիգոր Լուսաւորիչ եկեղեցիներում, ուրբաթ՝ 2018 թւականի յունւարի 5-ի երեկոյեան ժամը 5:00-ին:

  • 2018 թւականի ամանորեայ արարողութիւնները՝ Նոր Ջուղայում
    2018 թւականի ամանորեայ արարողութիւնները՝ Նոր Ջուղայում

    2018 թւականի յունւարի 1-ին, ժամը 00:45-ին, Ս. Ամենափրկչեան վանքի Ս. Յովսէփ Արիմաթացի եկեղեցում, Սպահանի հայոց թեմի առաջնորդ գերպ. Տ. Սիփան ծ. վրդ. Քէչէճեանի միջոցով, Շահինշահրի հայ համայնքի հոգեւոր տեսուչ գերպ. Տ. Անանիա ծ. վրդ. Գուճանեանի ու թեմի եկեղեցական դասի մասնակցութեամբ եւ հոծ թւով հաւատացեալների ներկայութեամբ, Գոհաբանական աղօթք մատուցւեց՝ Ամանորի առթիւ:

  • Նոր Ջուղայում նշւեց Ս. Ստեփանոս Նախավկայի եւ սարկաւագների տօնը
    Նոր Ջուղայում նշւեց Ս. Ստեփանոս Նախավկայի եւ սարկաւագների տօնը

    Ս. Ստեփանոս Նախավկայի, հայ եկեղեցու սարկաւագների, ինչու չէ նաեւ Նոր Ջուղաի Ս. Ստեփանոս եկեղեցու անւանակոչութեան տօների առթիւ, երկուշաբթի՝ 2017 թւականի դեկտեմբերի 25-ի առաւօտեան, Նոր Ջուղայի Ս. Ստեփանոս եկեղեցում, ս. եւ անմահ պատարագ մատուցւեց Շահինշահրի հայ համայնքի հոգեւոր տեսուչ գերպ. Տ. Անանիա ծ. վրդ. Գուճանեանի ձեռամբ ու քահանայից եւ սարկաւագաց դասերի մասնակցութեամբ: 

  • Հանդիսութեամբ նշանաւորւեց Հ. Յ. Դաշնակցութեան հիմնադրման 127-ամեակը՝ Նոր Ջուղայում եւ Շահինշահրում
    Հանդիսութեամբ նշանաւորւեց Հ. Յ. Դաշնակցութեան հիմնադրման 127-ամեակը՝ Նոր Ջուղայում եւ Շահինշահրում

    Շրջանի Հայ Դատի «Արձագանգ» քարոզչական յանձնախմբի նախաձեռնութեամբ, յանուն հայ ժողովրդի ու հայրենիքի ծնունդ առած կուսակցութեան՝ Հայ Յեղափոխական Դաշնակցութեան 127-ամեայ յոբելեանի առթիւ, հինգշաբթի՝ 2017 թւականի դեկտեմբերի 14-ին, Նոր Ջուղայում, իսկ ուրբաթ՝ դեկտեմբերի 15-ին, Շահինշահրում տեղի ունեցաւ տօնակատարութիւն։ 

Ամենաշատ ընթերցւած

Քւէարկութիւն

Կը կայանա՞յ արդեօք Հենրիխ Մխիթարեանի տրանսֆերն «Արսենալ»:

Եղանակ

Հեղինակություն © 2011-2017 «ԱԼԻՔ» Օրաթերթ։ Բոլոր իրավունքները պահպանված են։