Հա

Հասարակական

Կիրակի, 08 Յունւարի 2017 11:30

Կաթողիկոսական պատգամ (Շար. 2 եւ վերջ)

Կարելի չէ եւ ճի՛շտ ալ չէ բաժանման գիծ մը քաշել քրիստոնէական ու ազգային մօտեցումներուն, մտահոգութիւններուն կամ արժեւորումներուն միջեւ: Հայ կեանքի այս երկու տարածքները անքակտելի կերպով միաձուլւած են՝ քրիստոնէութեան հայացումով ու հայութեան քրիստոնէացումով:

(Շարունակութիւն նախորդ համարից)


Դ

ՎԵՐԱՆՈՐՈԳՄԱՆ ՀՐԱՄԱՅԱԿԱՆԸ՝
ԱԶԳԱՅԻՆ ՀԱՅԵՑԱԿԷՏՈՎ

Կարելի չէ եւ ճի՛շտ ալ չէ բաժանման գիծ մը քաշել քրիստոնէական ու ազգային մօտեցումներուն, մտահոգութիւններուն կամ արժեւորումներուն միջեւ: Հայ կեանքի այս երկու տարածքները անքակտելի կերպով միաձուլւած են՝ քրիստոնէութեան հայացումով ու հայութեան քրիստոնէացումով: Սակայն փորձենք վերանորոգումը տեսնել, այս անգամ առաւելաբար ազգային հայեցակէտով՝ միշտ հիմք ունենալով քրիստոնէական մօտեցումը:
Ազգերու պատմութեան մէջ թւականներ ու դէպքեր կան, որոնք կը դառնան յուշարար ու մարտահրաւէր վերանորոգման: Մենք այսպէս կը բնորոշենք 2015 տարին: Արդարեւ, հայոց ցեղասպանութեան 100-ամեակը, Հայաստանի Անկախութեան 25-ամեակը, Ղարաբաղի ազատագրութեան 25-ամեակը ու Հայոց Ցեղասպանութեան նահատակներու Սրբադասումը, անկասկած որ մեր ժողովուրդի վերանորոգման պերճախօս վկայութիւնները դարձան: Միաժամանակ, Հայաստանի դիմագրաւած տնտեսական դժւարութիւնները, շարունակւող արտագաղթը, Ղարաբաղի ապրիլեան պատերազմը, Սիրիոյ հայութեան տագնապը, ինչպէս նաեւ Սփիւռքի դիմագրաւած բազմազան ու այլազան հիմնահարցերը՝ վտանգի ենթարկւած հայու ինքնութենէն մինչեւ արեւմտահայերէնի նահանջը, մշակութային արժէքներու աղաւաղումէն մինչեւ համաշխարհայնացումի բացասական հետեւանքները, ազդանշաններ են լուրջ ու համապարփակ վերաքննութեան ու վերարժեւորման վրայ հիմնւած համահայկական մասշտաբով վերանորոգման անյետաձգելի հրամայականին:
- Առաջին հերթին մեր հայրենիքին վերանորոգումը, քսանհինգ տարիներու փորձառութեան լոյսին տակ, կը նկատենք էական: Հայրենիքը միայն հող չէ. հողը իմաստաւորողը, անոր ինքնութիւն ու հզօրութիւն տւողը ժողովուրդն է: Մեր հայրենի ժողովուրդին կենսամակարդակի բարելաւումը ու հայրենիքին հանդէպ անոր ուժեղ կապւածութիւնը ազդու միջոցներ են հայրենիքի առաւել զօրացման: Այս շրջագծէն ներս առնւած կարգ մը բարեկարգչական քայլերը՝ սահմանադրութեան բարեփոխումէն սկսեալ մինչեւ տնտեսական կացութեան բարելաւում, բնականաբար կարեւոր քայլեր են, որոնք պէտք է շարունակւին վերանորոգ թափով ու ծրագրւած աշխատանքով:
- Նոյնպէս Ղարաբաղի անկախութեան ամրացումը կապահովւի միայն մեր ժողովուրդի ամուր կապւածութեամբը իր իրաւունքներուն ու մանաւանդ արիւնով ու քրտինքով ազատագրւած իր հողին: Մեր ժողովուրդի բոլոր զաւակները Հայաստանի, Ղարաբաղի թէ Սփիւռքի մէջ իրենց կարելին պէտք է ի գործ դնեն, որպէսզի Ղարաբաղի անկախութեան ամրապնդումը դառնայ մնայուն ճիգ: Այս ուղղութեամբ որեւէ նահանջ կրնայ դառն ու անդարմանելի հետեւանքներ ունենալ թէ՛ Հայաստանին եւ թէ՛ ընդհանրապէս մեր ժողովուրդի պահանջատիրական պայքարին մէջ:
- Սփիւռքի վերանորոգումը աւելի բարդ մարտահրաւէր մըն է, նկատի ունենալով անոր պարզած բազմատարած ու բազմագոյն իրավիճակը, ներքին բաղկացութիւնը, դրւածքը ու շրջապատը, ինչպէս նաեւ իւրաքանչիւր գաղութին իւրայատուկ պայմանները: Փաստօրէն երեք տեսակի խաւերէ բաղկացած է ներկայ Սփիւռքը.- Ցեղասպանութենէն վերապրողներ, նախկին Սովետական երկիրներէ հեռացողներ եւ Հայաստանէն արտագաղթողներ: Սփիւռքը վերանորոգման առաջնորդող մեր ճիգը պէտք է ըլլայ միաժամանակ համասփիւռքեան եւ համագաղութային, բնականաբար մարտավարական ու ռազմավարական տարբեր մօտեցումներու ու մեթոդներու կիրարկումով: Առաջին հերթին անհրաժեշտ է ներգաղութային շրջագծէն ներս, տարբեր մտածելակերպ, գործելակերպ ու կենցաղակերպ ունեցող յիշեալ երեք խաւերուն միջեւ ներքին ներդաշնակութիւն առաջացնել: Գաղութ մը վերանորոգման ընթացքի մէջ կարելի է դնել վերարժեւորման ենթարկելով անոր կառոյցները իրենց դրւածքով ու գործունէութեամբ, շրջապատին հետ աւելի ազդու յարաբերութիւն մշակելով, ձեւական ու պատահական դարձող Հայաստանին հետ յարաբերութեան նոր որակ տալով, վերջապէս, անոր հայկական ինքնութիւնը պահող հայ դպրոցը վերակազմակերպելով եւ անոր հոգեւոր ինքնութիւնը ու բարոյական առողջութիւնը պաշտպանող եկեղեցին պայծառացնելով իր ծառայական առաքելութեամբ:
- Հայաստանին ու Սփիւռքին, մեր ողջ ազգին վերանորոգման նախապայմանը ու երաշխիքը, ինչպէս շեշտեցինք, հայ մարդու վերանորոգումն է: Այս համոզումը պէտք է հիմք ծառայէ մեր մտածումներուն, մօտեցումներուն ու նախաձեռնութիւններուն: Հայ մարդը խիստ կարիքը ունի վերանորոգման: Արդարեւ, վերանորոգումը սոսկ պակասը ամբողջացնել չէ, թերին շտկել չէ. այլ՝ լաւէն լաւագոյնին ձգտիլ է, ներկայ պայմաններու յարաբերաբար մեր կեանքը, մեր անձը, մեր գործը վերաքննել է ու զանոնք նոր կարելիութիւններով հարստացնել է, նոր մարտահրաւէրներու յարաբերաբար նոր մօտեցումներ որդեգրել է, նոր իրագործումներու ի խնդիր նոր միջոցներ որոնել է ու նոր հորիզոններու բացւիլ է: Արդ, անհրաժեշտ է հինէն նորին ուղղւիլ, անցեալէն ներկային նայիլ ու ներկայէն ապագային ընթանալ՝ վերանորոգ տեսիլքով ու յանձնառութեամբ եւ միշտ ինքնաքննարկումի ու ինքնասրբագրումի քաջութիւնը որպէս ուղեգիծ ունենալով: Ա՛յս է ճշմարիտ վերանորոգումը: Յիշենք Ներսէս Շնորհալի Հայրապետին հետեւեալ պարզ բայց խորիմաստ բառերը, զորս յաճախ աղօթքի մրմունջով կարտասանենք եկեղեցւոյ կամարներուն ներքեւ՝ «նորոգող հնութեանց, նորոգեա՛ եւ զիս, նորո՛գ զարդարեա՛»:

 

Ե

ԴԷՊԻ ՎԵՐԱՆՈՐՈԳՈՒՄ

Քրիստոնէական ուսուցումներու լոյսին տակ, ինչպէս նաեւ մեր ազգային մտահոգութիւններու հրամայականին դիմաց, վերանորոգման շուրջ Մեր կատարած յիշեցումներն ու ընդգծումները վստահաբար մեր ժողովուրդի զաւակները պիտի մղեն լրջօրէն մտածելու վերանորոգման խիստ կենսական կարեւորութեան մասին: Արդարեւ, եթէ մեր համայնական կեանքը, հայ մարդու վերանորոգումը ունենալով որպէս մեկնակէտ, իր բոլոր մարզերով, դրւածքներով ու արտայայտութիւններով համապարփակ ու մնայուն վերանորոգման գործընթացի մէջ չդրւի, ան պիտի ընթանայ դէպի մեկուսացում, աղքատացում ու ճահճացում: Վերանորոգումը պատահական, միակողմանի կամ ձեւական քայլ մը չէ, եւ պէտք չէ դառնայ. այլ՝ խորապէս մտածւած, լրջօրէն ուսումնասիրւած ու իրապաշտօրէն ծրագրւած գործընթաց մը՝ յառաջատւական կերպով, նպատակասլաց տեսլականով ու հաւաքական մասնակցութեամբ իրագործելի: Վստահ ենք որ մեր ժողովուրդի զաւակները ու յատկապէս մեր կեանքի բոլոր բնագաւառներէն ներս գործող ու ծառայող պատասխանատուները, գոյութենական կերպով կը զգան վերանորոգման կարիքը՝ արմատական ու արագ փոփոխութիւններով բնորոշւող համաշխարհայնացած ներկայ ընկերութեան կեանքին մէջ: Արդարեւ, նոյնը կրկնելը, նոյնը պահելը, միայն անցեալին նայիլը, միայն եղածով հպարտանալը մարդը, կառոյցը կամ գաղութը կը պահեն անցեալին մէջ՝ անհաղորդ ներկայ իրականութիւններուն: Ինչպէս տիեզերքի բոլոր տարրերը զարգացման բնական հոլովոյթի մէջ են, այնպէս ալ մարդկային կեանքը իր բոլոր մարզերով, ներքնապէս ու արտաքնապէս, վերանորոգման, առաջդիմութեան ու այժմէականացման մնայուն ընթացքի մէջ պէտք է ըլլայ:
Եկեղեցին կեանքի վերանորոգիչ Քրիստոսին կողմէ պատւէր ունի դառնալու մղիչ ուժը յատկապէս հոգեւոր ու բարոյական վերանորոգման, որ հիմքը կը կազմէ ընկերութեան կեանքի ճշմարիտ վերանորոգման: Արդ, մեր ժողովուրդին ղեկավարութիւնը ստանձնած ազգայիններ, հոգեւորականներ թէ աշխարհականներ, մտաւորականներ թէ ուսուցիչներ, մշակներ թէ քաղաքական ղեկավարներ, այրեր թէ կիներ, պարտաւորութիւնը ունին իրենց ամբողջական ու գործօն մասնակցութիւնը բերելու մեր կեանքը վերանորոգման առաջնորդող աշխատանքներուն: Վերանորոգման այս յոյժ կարեւոր գործընթացին դրօշակիրը պէտք է դառնայ հայ երիտասարդը, որովհետեւ ան մօտէն հաղորդ է ներկայ աշխարհի խնդիրներուն, մտահոգութիւններուն ու մարտահրաւէրներուն եւ հետեւաբար, ան թէ՛ գործնապէս կարիքը կը զգայ վերանորոգման, եւ թէ՛ իր մասնագիտութեամբ ու նոր մտածումներով կարեւոր նպաստ կրնայ բերել վերանորոգման հաւաքական ճիգին:
Այս մտածումներով եւ 2017 տարին մեր կեանքի վերանորոգման առաջին ու վճռական հանգրւանը նկատելու հեռանկարով կոչ կուղղենք.-
- Մեր հոգեւոր մշակներուն՝ եկեղեցւոյ առաքելութեան ճամբով շեշտելու կենսական անհրաժեշտութիւնը հոգեւոր ու բարոյական վերանորոգման, միաժամանակ՝ մասնակից դառնալով նոյն աշխատանքին նպաստող բոլոր նախաձեռնութիւններուն:
- Մեր մտաւորականներուն՝ իրենց խօսքով ու գրիչով արծարծ պահելու վերանորոգման առանցքային կարեւորութիւնը մեր ազգային կեանքէն ներս:
- Մեր համայնքային, կուսակցական թէ քաղաքական ղեկավարներուն՝ իրենց ստանձնած պատասխանատւութեան ծիրէն ներս առաջնահերթութիւն տալու մեր կառոյցները վերանորոգման առաջնորդող ծրագիրներուն ու աշխատանքներուն:
- Մեր ազգի իւրաքանչիւր զաւակին՝ յիշեցնելով, որպէս հարազատ անդամը մեր Մեծ Ընտանիքին, թէ կոչւած է իր ապրած կեանքի որակով ու հարուստ գործերով կարեւոր նպաստ բերելու մեր եկեղեցւոյ, ազգին ու հայրենիքին առաւել կազմակերպման, ծաղկման ու վերանորոգման:
Կօրհնենք մեր ժողովուրդի սիրելի զաւակները եւ կաղօթենք առ Բարձրեալն Աստւած, որ առողջութեան, յաջողութեան ու երջանկութեան բարիքներով ծաղկազարդէ մեր ժողովուրդին կեանքը:

Հայրական ջերմ սիրով, 
Աղօթարար՝

ԱՐԱՄ Ա ԿԱԹՈՂԻԿՈՍ
ՄԵԾԻ ՏԱՆՆ ԿԻԼԻԿԻՈՅ

 

1 յունւարի, 2017
Անթիլիաս, Լիբանան

 

(Շար. 2 եւ վերջ)

Յարակից Հրապարակումներ

Ամենաշատ ընթերցւած

Քւէարկութիւն

Ինչպէ՞ս կազդի ԼՂՀ-ի սահմանադրութեան հանրաքւէն Արցախի միջազգային ճանաչման գործընթացի վրայ:

Եղանակ

Հեղինակություն © 2011-2017 «ԱԼԻՔ» Օրաթերթ։ Բոլոր իրավունքները պահպանված են։