Հա

Հասարակական

30/04/2017 - 19:30

Ալվարդ Պետրոսեան. «Յոգնել եմ «հայի վերջին խելքը» թեւաւոր խօսքից»

Կենսաբանական ժամացոյցը, եթէ ճիշտ է աշխատում, պիտի որ հասկանաս, եթէ երկիրդ սիրում ես, պիտի հասկանաս՝ քեզնից եկող սերնդին սխալւելու հնարաւորութիւն էլ պիտի տաս, այսինքն` ժամանակ պիտի տաս, որ հեւիհեւ չգայ՝ վերջին վայրկեանին: Յոգնել եմ՝ «հայի վերջին խելքը» թեւաւոր խօսքից:

«alikonline.ir» - «Առաւօտ»-ը զրուցել է գրող, հրապարակախօս Ալվարդ Պետրոսեանի հետ: Ստորեւ ներկայացնում ենք զրոյցի ամբողջական տարբերակը:

 

Մէկ շաբաթից աւելի է մեկնարկել է Երևանի աւագանու ընտրութիւնների քարոզարշաւը, որին մասնակցում են երեք ուժեր՝ ՀՀկ-ն, Ազգային Ժողովում իր ներկայութիւնն ապահոված «Ելք» դաշինքը եւ նորաստեղծ «Երկիր Ծիրանի» կուսակցութիւնը: Գործող քաղաքապետ Տարօն Մարգարեանի ընդդիմախօսներն այս պայքարում Նիկոլ Փաշինեանն ու Զարուհի Փոստանջեանն են: Քարոզարշաւի մուտքից իսկ ակնյայտ դարձաւ, որ հետաքրքիր ու ակտիւ ընթացք ենք ունենալու՝ կրէատիւ նախաձեռնութիւններով հագեցած՝ Էրեբունի հնավայրից մինչեւ՝ Հիւսիսային պողոտայ: Դուք ինչպէ՞ս էք գնահատում քարոզարշաւի ընթացքը եւ մասնակից ուժերի հնարաւորութիւնները:

- Իմ տպաւորութեամբ՝ բարեկիրթ քարոզարշաւ է, թէպէտ կարող էր նաեւ այդպիսին չլինել, քանի որ այնտեղ մարդիկ կան, որ ինձ վախեցնում են: Փառք Աստծոյ, քաղաքակիրթ պահւածք եմ տեսնում: Չեմ թաքցնում՝ իմ համակրանքը Տարօն Մարգարեանի կողմն է՝ ոչ միայն նրա համար, որ նա ուժեղ է իր մրցակիցներից եւ ես յաղթողի կողմից եմ, այլ որովհետեւ ինքը վաստակ ունի: Իհարկէ, թերութիւններ կան, անելիքներ՝ բազում, որոնք կարելի է թւարկել, բայց ինքն արդէն տէր է, տանտիրոջ նման է մեր քաղաքին նայում: Ի դէպ, չեմ կարծում, թէ նրա համար այս ընտրարշաւը միայն քաղաքապետ դառնալու փառասիրութիւն է: Ինքը շատ լաւ թաղապետ էր եւ բնականոն զարգացումով դարձաւ քաղաքապետ: Հիմա ահագին փորձառութիւն է կուտակել, ինչը շատ ակնառու է: Եւ ես բնականաբար, ուզում եմ փորձառու մարդը շարունակի քաղաքին տէր կանգնել: Մենք հրաշալի քաղաքապետ ենք ունեցել ժամանակին՝ Գրիգոր Հասրաթեանը: Սա վկայակոչում եմ, որովհետեւ հայրս այդ ժամանակ աշխատում էր քաղսովետում իսկ հայրս շատ դժւարահաճոյ մարդ էր, կարգապահ զինւորականի տիպար եւ մեծ հաճոյք էր ստացել Հասրաթեանի հետ աշխատելիս: Քաղաքը հէնց նրա օրօք մեծ քաղաքի յստակ դիմագիծ ձեռք բերեց: Հիմա քանի՜ սերունդ փոխւել է եւ Երեւանը ժամանակի նշաններն ունեցող քաղաքի դիմագիծ է ստացել, իսկ այդ համատեքստում ես չեմ կարող չտեսնել նաեւ Տարօն Մարգարեանի ջանքը: Իրեն յաջողութիւն եմ մաղթում, բայց եւ ուրախ եմ, որ նա երիտասարդ մրցակիցներ ունի, որոնք շատ անհանգիստ են անելու նրա կեանքը աւագանիում: Նրանց էլ եմ յաջողութիւն ցանկանում:

 

Այսօր էլ ակտուալ է դիսկուրսը՝ քաղաքական, թէ՞ քաղաքային ընտրութեան հետ գործ ունենք: Գործող քաղաքապետի թիմակիցները ոչ մէկ անգամ են յայտարարել, թէ Երեւանի աւագանու ընտրութիւնները քաղաքական չեն, իսկ միւս ուժերը շեշտում են ընտրութիւնների քաղաքական ասպեկտը: Այս առումով, դուք ի՞նչ կարծիք ունէք:

- Ի վերջոյ, քաղաքական ընտրութիւն է՝ չենք կարող թաքցնել: Սակայն այն, ինչ Տարօն Մարգարեանի մասին ասացի, քաղաքական չէր, աւելի շատ՝ երեւանցու ցանկութիւն եւ մտահոգութիւն էր ու ըստ իս, հէնց այդպէս էլ պիտի ընտրել իրեն: Քաղաքականութիւնը՝ քաղաքականութիւն, բոլորը չէ, որ քաղաքական գործիչներ են, բայց կարող են լինել տաղանդաւոր պետական ծառայողներ: Ես Տարօն Մարգարեանին տաղանդաւոր պետական ծառայող եմ համարում, եւ ոչ՝ քաղաքական գործիչ, ի տարբերութիւն Նիկոլ Փաշինեանի, որը յստակ քաղաքական գործիչ է: Բայց ես ուրախ եմ, որ բոլորն էլ երիտասարդ են, քանզի ամէն ժամանակ իր նշաններն ունի: Երեւանը Հայաստանի համար ահռելի մեծ քաղաք է, իսկ դա նշանակում է՝ պիտի ժամանակի այդ նշանները լաւ պատկերացնելով դրանք ներմուծենք, բերենք քաղաք, որ Երեւանը չթւայ «էրիւանսկի գուբերնեայ»: Ռուսները շատ էին սիրում այդ անունը կպցնել: Որ չլինի թէ՝ Բաքուն տարածաշրջանի արդիւնաբերական քաղաքը լինի, Թիֆլիսը՝ փոխարքաների… Երեւանը Հռոմից հին քաղաք է՝ մենք ա՛յս գիտակցութեամբ պիտի առաջնորդւենք ու նաեւ՝ նոր աշխարհի կենտրոնն Արարատն է, Երեւանն էլ՝ նրա լանջերին է փռւած: Այս փառասիրութիւնը սնափառութիւն չի եւ ես կարծում եմ, որ Անդրանիկ Մարգարեանի որդի Տարօն Մարգարեանը այս բաները շատ լաւ գիտակցում է:

 

Նախընտրական այս փուլում ե՛ւ հանրութիւնը, ե՛ւ հասարակական-քաղաքական տարբեր շրջանակներ բաւական ակտիւ անդրադառնում են մայրաքաղաքի հիմնահարցերին՝ փորձելով ճշգրիտ ձեւակերպել Երեւանի առջեւ ծառացած հիմնական խնդիրները, առաջնահերթութիւնները, թիւ մէկ կարեւորութիւն ունեցող հարցերի հարցը: Ձեր կարծիքով այսօր ո՞րն է Երեւանի ամենակարեւոր եւ հրատապ լուծում պահանջող հարցը:

- Երեւանն այլեւս չպէտք է մեծանայ, արդէն մեր երկրի համար չափազանց մեծ է մայրաքաղաքը, մի տեսակ՝ ռախիտիկ, ինչն, իհարկէ սովետից ժառանգած սխալ գործընթացի արդիւնք է: Ուրբանիզացիա կոչւող գործընթացի հետեւանքով 60-70-ականներին մեր գիւղերը քանդւում էին, եւ ամէն քանդւած գիւղի տարածք թուրքերով էր լցւում: Մեզ համար անչափ կարեւոր են ամուր, սահմանամերձ գիւղերը, ընդհանրապէս՝ հզօր գիւղերը, որոնք պիտի սնուցեն քաղաքը: Շատ կարեւոր եմ համարում, որ նորընտիր քաղաքապետը, ով էլ լինի՝ բարով գայ, ես Տարօնին եմ պաշտպանում, բայց բոլորն էլ մերն են, շատ լուրջ մտածեն Երեւանը նորից չմեծացնելու մասին, փոխարէնը՝ մտածեն նոր ճանապարհներ կեանքի կոչելու, քաղաքի արիւնատար անօթները, շնչառութիւնը բացելու մասին, քանի որ խցանումները գնալով աղէտալի են դառնում: Բացի այդ՝ տրանսպորտային խնդիրներն եմ կարեւորում, բնապահպանական ծրագրերը՝ աւտոմեքենան գնում է քեզնից առաջ՝ թունաւորւում ես, վերջապէս, ծառերի եղեռնին վերջ պիտի տրւի… Սա իհարկէ, հանրապետական մասշտաբի խնդիր է եւ ոչ միայն Երեւանին է վերաբերւում: Այդ առումով Երեւանը նոյնիսկ աւելի վերահսկելի է, եթէ իհարկէ, անճաշակ որոշ գործարարների ախորժակը փակւի, զսպւի: Ի դէպ, գիտականօրէն աւելի ճշգրիտ լինելով ասեմ՝ Բրազիլիայի ամազոնեան անտառները, որ կտրում են, մեզ էլ է վերաբերւում, քանի որ մենք շնչում ենք թթւածինը, որ պիտի նրանք արտադրէին, չեն արտադրում, բնականաբար, չենք շնչում. Մի խօսքով չկայ այդպիսի ծառ, որ մեզ չվերաբերւի: Քաղաքային խնդիրների համատեքստում անչափ կարեւորում եմ նաեւ Երեւանի գեղագիտական կերպարը՝ դիզայնի վերահսկումը. զիզի-բիզի, անճաշակ բաներ չի կարելի թոյլ տալ Երեւանում: Իհարկէ, ես ժանրային, կոմպոզիցիոն քանդակներ շատ սիրում եմ, այդպիսիք բազմաթիւ են եւրոպական քաղաքներում: Յատկապէս՝ Բուրդելի գործերը շատ եմ սիրում: Սիրում եմ գերմանական քաղաքների հումորային, հեքիաթային արձանները եւ բնաւ այն կարծիքին չեմ, թէ պիտի անպայման մոնումենտներ լինեն քաղաքում: Թէպէտ դրանք էլ պիտի ճաշակաւոր լինեն, ինչպէս օրինակ՝ Միքայէլ Նալբանդեանի, կամ՝ Ստեփան Շահումեանի քանդակները:

 

Հիմա ով կը պատկերացնի, որ ասենք՝ Առնօ Բաբաջանեանի չափազանց մայրաքաղաքային արձանը կարող էր եւ չլինել: Բայց կարող էր, եթէ այն ժամանակւայ քաղաքային իշխանութեան ներկայացուցիչները քանդակագործի կողքին չկանգնէին, այլ՝ տուրք տային ժամանակի հասարակական կարծիքին, աղմուկ-աղաղակին:

- Տարիներ առաջ այդ հրաշալի արձանը հաւանողները, ժամանակից առաջ անցածները հատուկենտ էին, իսկ փնովողները՝ որքան ուզէք եւ ինչեր ասես չասեցին: Արտիստիկ, հրաշալի գործ է՝ իր քաղաքային միջավայրով հանդերձ եւ մենք ձեզ Անահիտ, հէնց այն օրերին անդրադարձանք: Կարծում եմ՝ նոր սերունդն այս հարցերում աւելի լայնախոհ է, ճաշակաւոր եւ աւելի տեղեկացւած: Փառք Աստծոյ ժամանակները փոխւել են, հայեացքն էլ է փոխւել: Շատ կարեւոր է, որ գրագէտ, հետաքրքիր, անսովոր մտածողութեան տէր դիզայներներ զբաղւեն քաղաքի արտաքին յարդարումով: Ասեմ, որ թոռանս ճաշակին հաւատում եմ, թէ՝ մեր քաղաքում հրաշալի ձեւաւորւած սրճարաններ, ակումբներ կան, այսինքն` շատ լաւ դիզայներներ ունենք: Եթէ մերոնք ինտերիերից այսքան լաւ հասկանում են, էքստերիերից ինչու պիտի չհասկանան… Սա այն երկիրը չի, որ տաղանդաւորներին պիտի մոմով ման գալ: Ինչքա՜ն փնովեցին Հիւսիսային պողոտան, բայց այն նոր սերնդի կենտրոնն է: Թոռս, որ գեղանկարիչ է դառնալու եւ շնորհքով տղայ է՝ դուրս է գալիս տնից, ասում եմ՝ ու՞ր, ասում է՝ կենտրոն: Հիւսիսային պողոտան իրենց կենտրոնն է, ոչ թէ՝ աշխարհագրօրէն բաժանւած, այլ՝ ինքնաբերաբար:

 

Թերեւս, պատահական չպէտք է համարել, որ «Ելք» դաշինքը սկսեց հէնց Հիւսիսայինից՝ ռոք երաժշտութեամբ: Յիշում եմ՝ տարիներ առաջ մէկ այլ ընդդիմադիր դաշինք էլ հէնց այդ պողոտայում սկսեց իր երթերը, ճատրակախաղն ու ընթերցումները: Փաստօրէն, ընդդիմութիւնն է առաջինը հանրայնացրել Հիւսիսային պողոտան:

- Ով ինչ կուզի գրել, խօսել, բայց բնական ընտրութիւն տեղի ունեցաւ: Նոր սերունդն ընդունեց… Իհարկէ, քաղաքն այլեւս իմ քաղաքը չի, եւ ես պիտի հաշտւեմ այն մտքի հետ, որ ուրիշ մայրաքաղաքային կենցաղավարութիւն պիտի լինի Երեւանում: Ուրախ եմ, որ Տարօն Մարգարեանն այն լաւ է իւրացրել, տեսնում եմ՝ յաճախ է լինում այլ մայրաքաղաքներում, ընդ որում, չի գնում որպէս զբօսաշրջիկ, զգացւում է, որ ծրագրային այցեր է կատարում:

 

- Քաղաքի մաքրութեան, ընդհանրապէս, շրջապատը չաղտոտելու, աղտոտողների նկատմամբ խիստ տոյժ-տուգանքներ կիրառելու թեման նաեւ կառավարութիւնում վարչապետի մակարդակով քննարկւեց, այսինքն, այս թեման օրախնդիր է ոչ միայն Երեւանի համար:

- Մերձակայ գիւղերից մէկում տուն ունենք եւ մեզ համար ուրբաթ- շաբաթ օրերը դժոխքի հանգոյն են, թէ երբ պիտի աղբատար մեքենան գայ: Ուղղակի գերլարում է առաջանում, երբ մտածում ենք՝ յանկարծ ու աղբատարը չգայ: Խնդիրները շատ են եւ մենք՝ քաղաքացիներս էլ լուրջ դեր ունենք, պարտաւորութիւններ ունենք, չէ՞ որ աղբը ջրերի մէջ նետելու, գետերը աղտոտելու, ծառերի տակ խնջոյքներից յետոյ աղբը թողնելու մեղաւորը մարդիկ են, բայց կարող ենք չէ՞ այդպիսին չլինել, մի քայլ այն կողմ Արցախն է, որը սկանդինաւեան երկրների հետ կարող է մրցել իր մաքրակենցաղութեամբ: Մեր ժողովուրդը մաքրասէր է՝ մտնում ես տուն փայլում է, բայց նաեւ՝ եսակենտրոն ենք: Մի տան մէջ մէկը կարող է մաքրասէր լինել, միւսը՝ փնթի՝ դռնից դուրս հոգը չէ: Մտաւորական հարսս շաբաթը մէկ անգամ դուրս է գալիս՝ հարեւանների դռների առաջն էլ է մաքրում, չի հանդուրժում աղբը: Բայց ոնց կարելի է՝ մարդն իր դռան առաջը չմաքրի: Օրինակները շատ են, ասել կուզեմ՝ ժողովուրդը պիտի օգնի կառավարիչներն, իր քթից այն կողմ էլ պիտի տեսնի, թէ չէ՝ տարին մի քանի անգամ շաբաթօրեակներով հարց չես լուծի, դրանց էլ նոյն մարդիկ են մասնակցում:

 

- Նախընտրական քարոզարշաւի առաջին օրն իրենց առաջնահերթութիւնները պարզելով «Երկիր Ծիրանի» կուսակցութեան ղեկավար Զարուհի Փոստանջեանը խոստացաւ, որ իրենք երեւանցուն կը վերադարձնեն թամանեանական Երեւանը:  

- Թամանեանական Երեւանը վերադարձնելու կարիք չկայ, այն մեր քաղաքի կենտրոնն է, միգուցէ ինչպէս յաճախ է պատահում թիւրիմացաբար՝ ռուսական գաւառական շրջանի սեւ շէնքերի վերաբերեալ են թամանեանական բնորոշումն օգտագործում, որոնց մի հատւածը Թամանեանն է քանդել եւ նորը կառուցել: Ոչ Բաքւում, ոչ էլ նոյնիսկ Թիֆլիսում հայերի, հրեաների եւ ռուսների կառուցած շէնքերը՝ Արամեանցի, Մանթաշովի՝ չես համեմատի Երեւանի ռուսական շրջանի խեղճ շէնքերի հետ: Նաւթն է պահել երեւի, նոյնիսկ Քաջազնունին է Բաքւում շէնքեր կառուցել: Երեւանում այդպիսի հզօր քաղաքային շէնքեր չեն եղել: Հիմա որ փայփայելով ասում ենք «Հին Երեւան», թող տայ Աստւած կառուցենք-աւարտենք սեւ քարերով շէնքերը: Ի դէպ, Տրապիզոնում էլ, Կարսում էլ նոյնպիսի քարերով շէնքեր են… Գիւմրիում փառք Աստծոյ, ահագին բան է պահպանւել, բայց դրանք մեծ մայրաքաղաքային շէնքեր դժւար է համարել, բայցեւ՝ մեր պատմութեան յիշատակներն են, վկաները: Այդպէս ուզում ենք նաեւ Կոնդը պահպանել, Կոնդի ինչ- որ հատւած, բայց այդ տներում ապրողներին հարցրէք՝ կարիճանոցում ապրելն իրենց հարմա՞ր է: Իհարկէ, էկզոտիկայի սիրահար զբօսաշրջիկներին գրաւելու համար հետաքրքիր է, բոլոր երկրներում էլ՝ Յունաստան, Վրաստան եւ այլն, նման հատւած պահպանվւել է… -Մաեստրօ Աղասի Այւազեանը կառուցւող Երեւանի դէմ խօսողներին ասում էր՝ եղբայր, թողէք կառուցւի անկախ երկրի մայրաքաղաքը, մեծ քաղաքի պահանջ ունէր եւ համարում էր, որ Երեւանում կառուցւող ցանկացած նոր շէնք իրենն է: Այս առումով նա շատ տարբեր էր. մեզնից շատերը մեր ապրած կեանքի կարոտներն ենք փնտրում Երեւանում, յաճախ մեր երեխաներին ընտրութեան հնարաւորութիւն չտալով…

Գիտէք, ես մի կերպ շունչս պահում եմ՝ մտածելով, որ սա իմ թոռան Երեւանն է եւ ես պիտի այդ իրողութեան հետ հաշտւեմ, պիտի հաշտւեմ, որ հսկայական փոփոխութիւններ կան մեր կեանքում մեքենատէրերը շատացել են՝ փողոցները պիտի աւելացնել, սրճարանային-ակումբային մշակոյթ է մտել մեր կեանքի մէջ, թէպէտ խորհրդային տարիներին էլ Երեւանը փայլում էր հատուկենտ սրճարաններով. Յիշում եմ՝ մերձբալթեան երկրներից գալիս էին, որ վայելեն մեր բացօթեայ սրճարանային մշակոյթը: Ուրեմն, դա մեր կենցաղում եղել է: Պիտի ընդունենք, որ սերնդափոխութիւնը միայն մարդկանցով չի, այլ՝մտածողութեան սերնդափոխութիւն է նաեւ: Մի՞թէ վատ է, որ այսօր Երեւանում երիտասարդները հանդարտ կարող են իրենց նախընտրած սրճարանում նստել-զրուցել: Տարիներ առաջ, երբ Երեւանի բարձունքից նայում էի, տանիքներն այնքան տգեղ էին, հիմա կամաց-կամաց գեղեցկանում են, մաքրւում է քաղաքը, ծաղկապատւում են պատշգամբները…Քաղաքապետարանը ամէնը չի կարող անել, բաներ կան, որ բնակիչները պիտի անեն: Ամփոփեմ միտքս՝ մենք չպէտք է չարաշահենք Թամանեանի անունը: Մեծն Թամանեանը, եթէ այնպէս մտածէր ոնց որ հիմա են մտածում, հաստատ այն սխրանքները չէր գործի քաղաքաշինութեան եւ ճարտարապետութեան մէջ: Նա էլ ժամանակին հերձւածող էր, իսկ հիմա՝ դասական է: Նորից թոռնիկիս վկայակոչեմ, որ 18 տարեկան է եւ շատ հետաքրքրւած՝ սովետական կոնստրուկտիւիզմի շրջանի շէնքերով, ինչն ինձ շատ դուր է գալիս:

 

- Ընտրութիւնից ընտրութիւն՝ մէկը չմարսած՝ միւսին անցանք: Հիմա՝ երբ յետեւում են մնացել ԱԺ ընտրութիւնները, ՍԴ-ում՝ ընտրութիւնների արդիւնքների վիճարկումները եւ արդէն յայտնի են նորընտիրների անունները, ըստ ձեզ, պրոֆեսիոնալ խորհրդարանականների համատեքստում առաջընթաց ունենք, թէ՞Ի դէպ, ԱԺ երեք գումարման պատգամաւոր լինելով դուք Ձեզ քաղաքականութեան մէջ պրոֆեսիոնալ այդպէս էլ չհամարեցիք:

- Իմ սերունդը, ասել եմ, էլի կասեմ՝ մեծամասնաբար իրավիճակային քաղաքական գործիչներ էին: Ինչ վերաբերում է նոր խորհրդարանին, ըստ իս, կարելի էր աւելի լաւ կազմ ձեւաւորել: Քաղաքականութիւնը, արցախեան զարթօնքը մտաւ մեր կեանք ու կենցաղ եւ ամէն ինչ սկսւեց այդ տրամաբանութեամբ ընթանալ: Մեզնից հատուկենտ էին նրանք, ովքեր իսկապէս լուրջ քաղաքական գործիչներ դարձան: Իսկ այդ ընթացքում հղկւեց, կայացաւ քաղաքական գործիչների սերունդը եւ այսօր հիանալի վերլուծաբաններ ունենք: Խնդիրն այն է, որ մեծամասնութիւնը պիտի հաշտւի այն մտքի հետ, որ դինոզաւրերը այլեւս պիտի հեռանան: Ես ինձ էլ եմ համարում դինոզաւր. ոչ -ոքի չեմ ուզում վիրաւորել, ընդհանրապէս այն կարծիքին եմ, որ մարդը լաւ կը լինի՝ մէկ ժամ շուտ հեռանայ, քան մէկ րոպէ ուշացած լինի: Դա իմ զգացողութիւնն է: Կենսաբանական ժամացոյցը, եթէ ճիշտ է աշխատում, պիտի որ հասկանաս, եթէ երկիրդ սիրում ես, պիտի հասկանաս՝ քեզնից եկող սերնդին սխալւելու հնարաւորութիւն էլ պիտի տաս, այսինքն` ժամանակ պիտի տաս, որ հեւիհեւ չգայ՝ վերջին վայրկեանին: Յոգնել եմ՝ «հայի վերջին խելքը» թեւաւոր խօսքից : Չեմ ուզում՝ հայի վերջին խելքով գործենք, մենք՝ աւագներս պիտի կարողանանք՝ շատ ճշգրիտ լինել՝որպէս փորձառու, մաեստրօ ուսուցիչ ու՞մ ենք թողնում երկիրը, ինչքան երիտասարդ ենք բերում, կրթւած, տաղանդաւոր եւ անփորձ: Օրինակ, ես շատ ուրախացայ, որ Վիգէն Սարգսեանը դարձաւ պաշտպանութեան նախարար. զինւորական չի, բայց մեր աչքի առաջ այնքան հրաշալի դպրոց է անցել պետական կառավարման ու նաեւ՝ երիտասարդ է: Իսկ բանակն ի՞նչ է, Սերժ Սարգսեանից գրագողութիւն անեմ՝ տարիներ առաջ նա ինձ ասաց ՝ Ալւարդ, բանակը մեր ամենաերիտասարդական կազմակերպութիւնն է: Ժողովուրդն ասում է, չէ՝ ծիտը ծտի լեզուն լաւ է հասկանում: Նախարարը երիտասարդ է, բանակը երիտասարդական ամենամեծ կազմակերպութիւնն է, այնտեղ պապիկներ ու պապաներ, գեներալ-գնդապետները թող լինեն, Աստւած առողջութիւն, երկար կեանք տայ նրանց՝ իրենց փորձը երիտասարդներին փոխանցելու, բայց այն երկիրը, որը մերն է, ամէն վայրկյան երկիրը մագլցելու պահ է լինելու, պիտի երիտասարդները վազեն, չէ, իրենց նախարարի, իրենց ղեկավարի հետ պիտի կարողանան լեռները մագլցել…

 

- Նորից վերադառնանք Ազգային ժողով, այն ըստ ձեզ, սերնդափոխւել, թարմացւե՞լ է:

- Միգուցէ կարելի է այդպէս ասել, բայց կարելի է, չէ՞, հայր եւ որդի միաժամանակ չանցնեն խորհրդարան Չեմ կարծում, թէ այնքան կարկառուն քաղաքական գործիչներ են, հայրը բաւական չի, որդին էլ պիտի անցնի, կամ՝ հակառակը: Այս համատեքստում ուզում եմ մի բան էլ ասել, քանզի չեմ կարող չասել եւ ինձ ազնիւ զգալ: Նրանք պիտի մտածեն, չէ՝ այս երկիրը փոքր է եւ իր չափերին անհամեմատ տաղանդաւոր կադրեր ունի եւ տողերի ու վանդակների մէջ ուրիշների համար էլ պիտի տեղեր թողնեն: Թէ չէ՝ ասում են՝ հեռանում են երկրից, եւ այլն, իսկ ես կասեմ՝ շատերն անհուսութիւնից են հեռանում ոչ թէ՝ որովհետեւ սոված են: Չէ՞ որ քաղաքական կարիերա անելու հնարաւորութիւններն էլ կարևոր են, ֆանտաստիկ կրթութեամբ միջազգայնագէտների մի սերունդ է գալիս: Բայց գալիս-տեսնում են՝ իրենց տեղը ե՛ւ օրէնսդիրում, ե՛ւ պետծառայութեան մէջ պապայի տղաներն են զբաղեցրել: Ի՞նչ է, դա՞ էլ մայորատի նման աւագ որդուն է փոխանցւում: Այ, այս բանը որ գիտակցւի, կը հաւատամ, թէ տեւական ժամանակ պետական պաշտօնեայ եղած մարդը երկրի մասին է մտածում է:

 

- Մինչ պաշտպանութեան ներկայ նախարարի վերջին երկու ծրագրերին՝ «Ես եմ» եւ «Պատիւ ունեմ» անդրադառնալը, կուզէի «ՕՐՕ» դաշինքի տանիքի ներքոյ անյաջողութիւն արձանագրած նախկին պաշտպանութեան նախարարի վերաբերեալ մամուլում շրջանառւող տեղեկատւութեանն անդրադառնայիք, ըստ որի նա պատրաստւում է արտագաղթել ՌԴ եւ բարձր պաշտօն ստանձնել այնտեղ:

- Ձայնիւ երկրորդ առ Տէր կարդամ, Տէ՛ր, թողութիւն տուր ծանր խաւարին, միայն թէ թող նա թողնի հեռանայ: Այս կասէի ես պաշտպանութեան նախկին նախարարի մասին. Ասես մի մեծ վտանգից է փրկւել երկիրս այդ մարդու հեռանալով:

 

- Նախարարական պաշտօ՞նը նկատի ունէք

- Այո, ի սէր Աստծոյ, այնքան արգահատելի պահւածք էր… Չէի կարողանում պատկերացնել , որ երկրիդ ամենակարեւոր պաշտօնները զբաղեցնող մարդիկ՝ պաշտպանութեան եւ արտաքին գործոց նախարարները երկու վայրկեան յետոյ կարող էին դառնալ «աբիժնիկ» (ռուսերէն՝ վառւած-ԽՄԲ.), հայերէն չեմ էլ ուզում ասել այս բառը: Եւ թնկթնկացող աբիժնիկ, ծիծաղելի, խեղճ… այդքան, որ սեփական ժողովրդին անգամ չեն ճանաչել ու չեն հասկացել, որ ձայն չեն հաւաքելու: Ժողովուրդը ծովի պէս բան է՝ ինչ աղբ ասես կարող ես գցել՝ յետոյ կը տայ ափին՝ կը հանի բոլորը մակընթացութիւնների ժամանակ: Եւ ընտրութիւններն այդ մակընթացութիւններն էին: Ես չեմ ուզում նոյնիսկ Դաշնակցութեան պէս փորձառու կազմակերպութեան, կամ՝ ՀՀԿ-ի պէս հզօր ռեսուրսներ ունեցող կուսակցութիւնների հետ համեմատել նրանց: Խնդրեմ՝ «Ելք» դաշինքը, բացարձակ քաղաքական ասպարէզում նոր միաւոր էր՝ բայց ժողովուրդը ներքին զգացողութեամբ թարմ ու լաւ բան տեսաւ: Ինքս լինելով դաշնակցական եւ բնականաբար, ուզելով որ մերոնք յաղթեն, շատ ցանկանում էի, որ իրենք էլ մտնեն պառլամենտ: Այսինքն, մի պահ կայ, որ թողնում ես կուսակցական բաները եւ բացառապէս քո երկրի շահով պայմանաւորում ամեն ինչ: Ի վերջոյ, կուսակցութիւնն է ժողովրդի համար, ոչ թէ՝ քո երկրի ժողովուրդը՝ կուսակցութեան: 103 լոյսի պէս տղաները, որոնց մեծ մասը հաւանաբար համբոյր իսկ չէին առել աղջկանից, նահատակւեցին, իսկ սա ելել-կանգել խօսում է մի ոլորտի մասին, որի պատասխանատուն ինքն էր: Եւ դրանից յետոյ համարձակւում է ժողովրդի աչքին երեւալ: Կարծում եմ՝ այդպիսի պաշտօն զբաղեցնող անձինք ինչ-որ ժամանակ իրաւունք չպէտք է ունենան լքել երկիրը, որովհետեւ շատ լուրջ գաղտնիքների են տիրապետում: Իսկ նա դեռ արտագաղթելուց է խօսում: Երեւի Ռուսաստանում կարոտ են նրա զինւորական ունակութիւններին…մեղայ, մեղայ… Բայց եթէ տեղը եկել է՝ նորից ուզում եմ ասել՝ Տէր թողութիւն տուր ծանր խաւարին, միայն թէ թող նա թողնի, հեռանայ, իմ երկիրը զերծ մնայ այս վտանգներից: Ամբողջ մի կեանք պարծեցել ենք մեր մարշալներով, զօրավարներով, գեներալներով: Յիշում եմ՝ եղբայրս ոնց էր վիճում հօրս հետ, ասում էր՝ դու՝ Բարթուղ Պետրոսեանդ՝ ֆրանսիական դիմադրութեան շարժման հերոս, նշանաւոր զորապետ, ստալինեան զոհերից մէկը՝ բանտից վերադարձել ես եւ ներողամիտ ես, հանդուրժում ես սովետմիութեանը… Հիմա որ յիշում եմ, սարսռում եմ՝ այնքան կայուն էր հօրս արժեհամակարգը: Ասում էր՝ մենք էս երկրի պատմութեան համար ոչինչ ենք, բայց երկիրը 30 տարի է խաղաղութեան մէջ է, պիտի գուրգուրենք այս խաղաղութիւնը: Նա բոլոր հիմքերն ունէր ատելու, փնովելու. այն ժամանակ բարկանում էի, յետոյ հասկացայ ՝ ի՜նչ ֆանտաստիկ իմաստութեան տէր էր: Ինչ վերաբերում է Վիգէն Սարգսեանի առաջարկած ծրագրերին, չեմ կարող միանգամից վճռական բան ասել, մանաւանդ 18 տարեկան թոռ ունեմ: Շատ բարդ թեմա է, բայց անսովոր ու լաւ նշան կայ, մանաւանդ ուզում ենք պրոֆեսիոնալ բանակ ունենալ, ինչը չեմ կարծում, թէ վատ բան է: Ի վերջոյ, չեմ կարծում, թէ ովքեր առաջարկում են՝ երկար չեն մտածել: Սովորութիւն համաձայն մենք միանգամից կատեգորիկ, մաքսիմալիստ ենք թէ չէ՝ չէին կարող Արարատեան դաշտավայրն ու Մասիսը յարակից լինել: Ազգ-Բանակ գաղափարն էլ ֆանտաստիկ է, եւ մեր տարածաշրջանում մեր ճակատագիրն ու խնդիրներն ունեցող ժողովուրդը դա պիտի կաթի պէս կամ օդի պէս մարսի: Մերձաւոր Արեւելքում, Արաբական ծովի մէջ գոյութիւն ունի մի փոքր երկիր, չեմ սիրում պատեհ-անպատեհ օրինակ բերել նրանց, որովհետեւ տարբեր ճակատագրեր, տարբեր խառնւածքներ ունենք, բայց չեմ էլ կարող չհիանալ: Իսկ մենք նրանցից գենետիկօրէն պակաս չենք:

Զրոյցը՝ ԱՆԱՀԻՏ ԵՍԱՅԵԱՆԻ

Ամենաշատ ընթերցւած

Քւէարկութիւն

Կը յաջողւի՞ արդեօք Արմէն Սարգսեանին նոր որակ մտցնել ՀՀ քաղաքական կեանքում:

Եղանակ

Հեղինակություն © 2011-2017 «ԱԼԻՔ» Օրաթերթ։ Բոլոր իրավունքները պահպանված են։