Հա

Հասարակական

Հինգշաբթի, 02 Նոյեմբերի 2017 08:10

Գիտափորձ. «Քնի պակասն ազդում է մեր հոգեկանի վրայ»

Անցած հանգստեան օրերին ձմեռային ժամանակի անցնելը շատ երկրների բնակիչների հնարաւորութիւն ընձեռեց աւելի երկար քնել: Եւ դա, ընդհանուր առմամբ, վատ չէ, քանի որ արեւմտեան երկրների, այդ թւում եւ Մեծ Բրիտանիայի բնակիչների մօտ քնի խրոնիկական պակաս է դիտւում: 

«alikonline.ir» - Անցած հանգստեան օրերին ձմեռային ժամանակի անցնելը շատ երկրների բնակիչների հնարաւորութիւն ընձեռեց աւելի երկար քնել: Եւ դա, ընդհանուր առմամբ, վատ չէ, քանի որ արեւմտեան երկրների, այդ թւում եւ Մեծ Բրիտանիայի բնակիչների մօտ քնի խրոնիկական պակաս է դիտւում: Տեղեկացնում է «Արմէնպրես»-ը:

Քնի ուսումնասիրման բրիտանական կենտրոնի տւեալների համաձայն, միջին վիճակագրական բրիտանացին միջին հաշւով օրական քնում է 6.5 ժամ, ինչը անբաւարար է մարդկանց ճնշող մեծամասնութեան համար:

Բազմաթիւ հետազօտութիւններ ցոյց են տւել, որ, կրճատելով քնի ժամանակը, մենք կարող ենք լրջօրէն վնասել մեր առողջութիւնը: Ընդամենը մի քանի գիշերւայ վատ քունը կարող է ազդել արեան մէջ շաքարի մակարդակի վրայ եւ նպաստել չափից աւելի ուտելուն:

Նաեւ փոփոխութիւններ կարող են դիտւել նոյնիսկ ԴՆԹ-ի մակարդակով: Մի քանի տարի առաջ «BBC»-ի «Trust Me I՚m a Doctor» (Ձեր բժիշկը) հեռուստածրագիրը Սուրրէի համալսարանի հետ համատեղ անցկացւեց գիտափորձ. հետազօտութեան մասնակիցներին խնդրեցին մէկ շաբաթ քնի ժամանակը կրճատել ընդամենը մէկ ժամով: Սուրրէի համալսարանից դոկտոր Սայմոն Արչերը յայտնել է, որ քնի ժամանակի նման կրճատումը ազդել է բազմաթիւ գէների (մօտաւորապէս 500) աշխատանքի վրայ, այդ թւում՝ այն գէների, որոնք պատասխանատու է օրգանիզմում բորբոքային պրոցեսների առաջացման եւ դիաբետի զարգացման համար:

Պարզ է, որ քնի պակասը խիստ բացասաբար է ազդում մեր ֆիզիկական առողջութեան վրայ: Բայց ինչպէ՞ս է այն ազդում մեր հոգեկան վիճակի վրայ: «BBC»-ի «Trust Me I՚m a Doctor» հեռուստածրագիրը, Օքսֆորդի համալսարանի հետ համատեղ, ոչ մեծ գիտափորձ է անցկացրել: Այս անգամ հետազօտութեան մէջ ներգրաւել են այնպիսի մասնակիցների, որոնք կարող են պարծենալ խորը քնով: Նրանց հանդերձել են այնպիսի սարքերով, որոնք հետեւում են քնի փուլերին եւ դրա որակին:

Առաջին երեք գիշերները նրանք պէտք է քնէին ութ ժամ: Յաջորդ երեք գիշերներին նրանց թոյլատրւած էր քնել միայն չորս ժամ: Ամէն օր գիտափորձի մասնակիցները պատասխանում էին մի շարք հարցերի, որոնք պէտք է վեր հանէին նրանց հոգեբանական վիճակը, տրամադրութիւնների ու յոյզերի փոփոխութիւնները: Նաեւ նրանք տեսաօրագրեր էին վարում:

Իսկ որո՞նք են գիտափորձի արդիւնքները: Օքսֆորդի համալսարանի դոկտորանտ Սառա Ռիւը, որը ղեկավարում էր գիտափորձը, զարմացած էր այն բանից, թէ որքան արագ փոխւեց փորձարկւողների տրամադրութիւնը: «Նկատելիօրէն աճեց տագնապայնութեան, տխրութեան եւ սթրեսի մակարդակը, նաեւ նկատւեցին պսիխոզի նշաններ եւ միւս մարդկանց նկատմամբ անվստահութեան աճ»,- ասել է նա: «Հաշւի առնելով, որ նման փոփոխութիւններ նկատւեցին ընդամենը երեք գիշերւայ քնատութիւնից յետոյ, դա տպաւորիչ է»,- ասել է Սառա Ռիւը:

Յարակից Հրապարակումներ

  • Ինչպէ՞ս բարձրացնել քնի որակը աշնանը
    Ինչպէ՞ս բարձրացնել քնի որակը աշնանը

    Մասնագէտները նշում են, որ քնի որակը նկատելիօրէն կը լաւանայ, եթէ դուք պառկէք քնելու ու արթնանաք նոյն ժամերին՝ ընդ որում նաեւ հանգստեան օրերին։ Համարւում է, որ հանգստեան օրերին երկար քնելու սովորութիւնը խախտում է մարդու ներքին ժամացոյցը, եւ շաբաթւայ առաջին աշխատանքային օրերը վատնւում են այն աստիճանաբար վերականգնելու ու անհրաժեշտ ռեժիմին վերադառնալու վրայ։

  • Գիտնականները պատմել են, թէ ինչով է վտանգաւոր քնելուց առաջ ուտելը
    Գիտնականները պատմել են, թէ ինչով է վտանգաւոր քնելուց առաջ ուտելը

    Երեկոյեան ուտելը ոչ միայն յանգեցնում է աւելորդ քաշի, այլեւ մեծացնում է սիրտ-անօթային հիւանդութիւնների եւ շաքարախտի զարգացման վտանգները: Համապատասխան հետազօտութիւնը հրապարակւած է «Experimental Physiology» հանդէսում:

  • Գիտնականները պարզել են, թէ մարդն ինչու չի խեղդւում քնի մէջ
    Գիտնականները պարզել են, թէ մարդն ինչու չի խեղդւում քնի մէջ

    Մարդը երբեք քնի մէջ օդի պակասի պատճառով չի մեռնում եւ իր կեանքի համար սպառնալիքի յայտնւելու դէպքում արթնանում է իր ուղեղում յատուկ խմբի նէյրոնների առկայութեան շնորհիւ, որոնք մշտապէս չափում են արեան մէջ «CO2»-ի մակարդակը:

  • Գիտնականները պարզել են՝ ինչն է երեխաներին խանգարում քունն առնել
    Գիտնականները պարզել են՝ ինչն է երեխաներին խանգարում քունն առնել

    Մարդու քնի վրայ գաջեթների ազդեցութեան շուրջ ուսումնասիրութիւնների մեծամասնութիւնը ցոյց է տալիս, որ սմարթֆոնները, նոութբուքերը եւ պլանշետները ամէնից շատ ազդում են երեխաների ու դեռահասների առողջութեան վրայ: 

  • Ամերիկահայ Պապոյեանի ստեղծած համակարգչային մոդելը կօգնի քաղցկեղի մոլեկուլեար անալիզին
    Ամերիկահայ Պապոյեանի ստեղծած համակարգչային մոդելը կօգնի քաղցկեղի մոլեկուլեար անալիզին

    Ամերիկահայ Գարեգին Պապոյեանի համակարգչային մոդելի վրայ անցնում են քաղցկեղային բջիջների մոլեկուլեար անալիզի փորձարկումներ։

    Գարեգին Պապոյեանն ու նրա տեսական ֆիզքիմիայի խումբը Մերիլենդ համալսարանում ստեղծել են պրոտէինների ու ԴՆԹ-ի փոխգործակցութեան եռաչափ մոդել։ 

Ամենաշատ ընթերցւած

Քւէարկութիւն

Արժանի՞ էր արդեօք Ռոնալդուն տարւայ լաւագոյն ֆուտբոլիստի կոչմանը:

Եղանակ

Հեղինակություն © 2011-2017 «ԱԼԻՔ» Օրաթերթ։ Բոլոր իրավունքները պահպանված են։