Print this page
12/06/2018 - 12:50

Յուսով եմ՝ իմ օգնութիւնը օգտակար կը լինի, սակայն չեմ ակնկալում աւելի մեծ դեր ունենալ. Տ. Աջեմօղլուն՝ ՀՀ-ում պաշտօն ստանալու մասին

Հռչակաւոր տնտեսագէտ Տարօն Աջեմօղլուն «Ամերիկայի ձայն»-ին տւած հարցազրոյցում անդարդարձել է Հայաստանում տեղի ունեցած թաւշեայ յեղափոխութեան կարեւորութեանը, կառավարութեան առաջիկայ անելիքների մասին իր կարծիքն է յայտնել, ինչպէս նաեւ պատասխանել է հարցին, թէ երբ է պատրաստւում այցելել Հայաստան՝ խորհուրդներ տալու:

«alikonline.ir» - Հռչակաւոր տնտեսագէտ Տարօն Աջեմօղլուն «Ամերիկայի ձայն»-ին տւած հարցազրոյցում անդարդարձել է Հայաստանում տեղի ունեցած թաւշեայ յեղափոխութեան կարեւորութեանը, կառավարութեան առաջիկայ անելիքների մասին իր կարծիքն է յայտնել, ինչպէս նաեւ պատասխանել է հարցին, թէ երբ է պատրաստւում այցելել Հայաստան՝ խորհուրդներ տալու: Տեղեկացնում է «tert.am»-ը:

Հարցազրոյցն ամբողջութեամբ ներկայացնում ենք ստորեւ.

 

- Սկսենք հիմնական հարցից՝ Հայաստանի «թաւշեայ յեղափոխութեան» կարեւորութիւնը ձեր տեսակէտից ինչո՞ւմն էր:

- Կարծում եմ, այն շրջադարձային կէտ էր Հայաստանի համար, քանի որ Հայաստանը չափազանց երկար է տառապել կոռումպացւած, անարդիւնաւէտ կառավարութեան պատճառով, որն արտացոլւում էր տնտեսական վիճակով եւ Հայաստանից արտագաղթի թւերով:

Ուստի, սա երկրի նոր սկզբի հիմնադրումն էր, որը կարելի է տոնել: Ընդհանրապէս, արմատական բարեփոխումները իրականում բարդ գործընթաց է եւ նման արմատական բարեփոխումների կարիք ունեցող երկրները հանդիպում են երկու զգալի մեծ խոչընդոտի:

Առաջինը՝ գործընթացի խաղաղ սկիզբն է, քանի որ առանց այդ խաղաղ սկզբի, ամբողջ գործընթացը շատ աւելի բարդ է դառնում՝ հասարակութիւնը բեւեռացւում է, թշնամանք է ձեւաւորւում, բռնութիւն սկսւում: Նման պայմաններում որեւէ կառուցողական արդիւնքի հասնելը գրեթէ անհնար է: Այդպիսին էր իրավիճակը «Արաբական գարնան»-ը յաջորդած ժամանակահատւածում:

Հայաստանին յաջողւեց ստեղծել խաղաղ, շատ խոստումնալից սկիզբ, եւ դա փայլուն յաղթանակ է: Երկրորդ քայլը կը լինի, այդ խաղաղ սկզբի վրայ հիմնւելով, շարունակել համակարգային բարեփոխումների գործընթացը եւ ստեղծել ապագա բարգաւաճման, որակեալ կառավարման, խաղաղ գոյատեւման հիմնասիւները: Այդ երկրորդ քայլը դեռեւս երաշխաւորւած չէ, սակայն, մենք ստացել ենք սկզբնական հնարաւորութիւն այն իրականացնելու համար:

 

- Եթէ դուք լինէիք նոր վարչապետի խորհրդականը, ի՞նչ խորհուրդ կը տայիք նրան, ո՞ր քայլերն են անհրաժեշտ առաջին հերթին:

- Իւրաքանչիւր երկիր պահանջում է առանձնայատուկ մօտեցում: Սակայն, ընդհանուր առմամբ, եթէ ցանկանում էք արմատախիլ անել կոռուպցիան, եթէ ցանկանում էք դնել տեւական բարեփոխումների եւ աճի հիմքերը, պէտք է այդ ամէնն անէք խաղաղ ճանապարհով: Եթէ նայէք առաւել մեծ յաջողութեան հասած երկրների, կը տեսնէք, որ նրանք միշտ կարողացել են այրել հակասութիւններն անցեալում եւ նոր սկիզբ դնելու ճանապարհներ գտել: Անշուշտ, դա հեշտ չէ, անշուշտ գոյութիւն ունեն նախկին խնդիրներ, սակայն, կարծում եմ, առաւել կարեւոր է ընդհանրութիւններ գտնելը: Հայաստանի համար յատկապէս խոստումնալիցն այն է, որ թէ՛ երկրի ներսում, թէ՛ սահմաններից դուրս առկայ է իրական խանդավառութիւն, համոզմունք, որ սա է փոփոխութիւնների համար ճիշտ ժամանակը եւ համոզմունք, որ փոփոխութիւններն անհրաժեշտ են:

Սակայն, մնում են բազմաթիւ մարտահրաւէրներ, այդ թւում եւ՛ աշխարհաքաղաքական վտանգներ Ռուսաստանի, Ադրբեջանի կողմից: Միւս վտանգն այն է, որ նման ոգեշնչող պահի կարելի է փորձել իրականացնել բոլոր փոփոխութիւնները միանգամից: Ասեմ, որ որքան շատ քայլեր փորձեք իրականացնել միաժամանակ, այնքան քիչ արդիւնքի կը հասնէք ապագայ առաջընթացի հիմքեր ստեղծելու գործում:

 

- Արդեօք դուք ձեզ տեսնո՞ւմ էք որեւէ պաշտօնական դերում որպէս Հայաստանի իշխանութիւնների, կառավարութեան մաս:

- Կարծում եմ, պաշտօնական դիրքն այնքան էլ ճիշտ բան չէ: Կարծում եմ Հայաստանից դուրս բնակւողները կարող են աջակցութիւն ցուցաբերել, խորհուրդ տալ: Սակայն, համոզւած եմ, որ Հայաստանի քաղաքացիներն ինքնուրոյն պէտք է կառուցեն իրենց երկիրը: Ես իմ կողմից պատրաստ եմ ամէն տեսակի օգնութիւն տրամադրել, որովհետեւ, հաւատացած եմ, սա իրական շրջադարձային կէտ է Հայաստանի համար: Կարծում եմ, թարմ հայացքը Հայաստանի գործընթացների վրայ կարող է օգտակար լինել, սակայն հենց Հայաստանի քաղաքացիները պէտք է լինեն գործընթացի եւ գործողութիւնների կենտրոնում: Այնպէս որ, ես իրօք յոյս ունեմ, որ իմ օգնութիւնը օգտակար կը լինի, սակայն ես նաեւ չեմ ակնկալում աւելի մեծ դեր ունենալ: Եւ այդ կարծիքս վերաբերում է ընդհանրապէս Սփիւռքի դերին: Կարծում եմ, Սփիւռքն ունի շատ կարեւոր դեր, սակայն, այն պէտք է իրականացնի իր աջակցութիւնը երկու ուղղութիւններով՝ դրանք են բարոյական աջակցութիւնն ու ներդրումները: Երբեմն, սակայն, Սփիւռքի որոշ ներկայացուցիչներ փորձում են դրսից ուղղորդել գործընթացները, ինչը, համոզւած եմ, սխալ է: Առաջնորդող դերը բոլոր գործընթացներում պէտք է ստանձնեն միայն Հայաստանի քաղաքացիները:

 

- Այսպիսով, Հայաստանը յանձնե՞ց առաջին քննութիւնը:

- Ճիշտ այդպէս:

 

- Ուստի, Հայաստանն ունի՞ իրական հնարաւորութիւն միանալու առաջադէմ երկրների շարքին:

- Այո, որովհետեւ նախկինում այլ երկրների մօտ դա ստացւել է: Իսկ այն երկրները, որոնց դա չի յաջողւել, հիմնականում տապալւել են առաջին քննութեան ընթացքում՝ չկարողանալով խաղաղ իշխանափոխութիւն ապահովել: Հայաստանը յանձնել է առաջին քննութիւնն ուղղակի փայլուն կերպով եւ դա շատ կօգնի երկրորդի ժամանակ, քանի որ հասարակութեան շատ լայն շրջանակում կայ համոզմունք փոփոխութիւնների անհրաժեշտութեան վերաբերեալ: Առկայ է նաեւ փայլուն, կիրթ մարդկային կապիտալ եւ երիտասարդութիւն, որն ինքնուրոյն փորձում է հնարաւորութիւններ գտնել այդ ձեռքբերումները վերածելու դրական փոփոխութիւնների: Սակայն, չէի ցանկանայ թերագնահատել ռիսկերը:

 

- Ե՞րբ էք Հայաստան այցելելու:

- Ես պատիւ եմ ունեցել երկու անգամ խօսելու վարչապետի հետ եւ մենք այժմ քննարկում ենք, թէ երբ է իմ այցի համար յարմար պահը: Սակայն, ես ցանկանում եմ առաջին հերթին հասկանալ, թէ ինչ մարտահրաւէրներ ունի նոր կառավարութիւնը եւ ինչպէս է ցանկանում յաղթահարել դրանք: Երբ ես դա լիարժէք հասկանամ, կը նստեմ եւ կը կատարեմ իմ «տնային աշխատանքը», կը վերլուծեմ, թէ ինչպէս կարող է զարգանալ իրավիճակը եւ կը կարողանամ իրական խորհուրդներ տալ, այլ ոչ միայն այցելել Հայաստան որպէս զբօսաշրջիկ:

Յարակից լուրեր