Հա

Հասարակական

04/11/2018 - 14:10

Ազգային մտաւորականութեան անհրաժեշտութիւնը

Մեր պետականութեան համար, այս բախտորոշ ժամանակաշրջանում, իր ազդեցիկ խօսքը պէտք է ասի հայ ազգային մտաւորականութիւնը: Ցաւօք հէնց ազգային մտաւորականութիւնն էլ հանդիսանում է ներհայաստանեան կեանքի ամենաթոյլ օղակը, եթէ, իհարկէ, ասելու չլինենք, որ ըստ էութեան ազգային մտաւորականութիւնը բացակայ է:

Մեր պետականութեան համար, այս բախտորոշ ժամանակաշրջանում, իր ազդեցիկ խօսքը պէտք է ասի հայ ազգային մտաւորականութիւնը: Ցաւօք հէնց ազգային մտաւորականութիւնն էլ հանդիսանում է ներհայաստանեան կեանքի ամենաթոյլ օղակը, եթէ, իհարկէ, ասելու չլինենք, որ ըստ էութեան ազգային մտաւորականութիւնը բացակայ է:

Ընդհանրապէս հասարակութիւնը մտաւորականութեան արտացոլանքն է: Թերեւս կարիք չկայ պատմութիւնից օրինակներ բերելու, թէ ինչ հզօր, կազմակերպւած, ծանրակշիռ ուժ է իրենից ներկայացրել հայ հասարակութիւնը, երբ այն ղեկավարւել կամ ուղղորդւել է ազգային մտաւորականութեան կողմից:

Համաշխարհայնացման այս մոլեգնող ժամանակաշրջանում ազգային մտաւորականութեան դերն առաւել է կարեւորւում: Մենք այսօր հայ հասարակութեանը ազգային ուղղւածութիւն հաղորդելու խնդիր ունենք, որի ճարտարապետը կարող է լինել միայն ազգային մտաւորականութիւնը: Կարճ խօսքով՝ ազգային մտաւորականութիւնն է կերտելու մեր ազգային ընդհանրութիւնը:
Մտաւորականութիւնը պէտք է առաջինը բարձրաձայնի մեր հասարակութեան եւ պետութեան մէջ գոյութիւն ունեցող արգահատելի ամենատարբեր երեւոյթների մասին: Մտաւորականութեան դիրքորոշումը վճռական պէտք է լինի մշակոյթի, ժողովրդավարութեան, արդարադատութեան ասպարէզներում: Ասյլասերման դէմ պայքարում յատկապէս էական ու կենսական է մտաւորականութեան խօսքը:

Ազգային մտաւորականութիւնը չպէտք է զլանայ համարձակութիւն դրսեւորել հոռի երեւոյթների քննադատութեան մէջ: Այն իր ըմբոստ, արդարամիտ, ինքնազոհաբերւող կեցւածքով պէտք է հանդիսանայ հայկական ժամանակակից ասպետութիւնը: Ազգային մտաւորականութիւնը պէտք է արձանագրի պետութեան սոցիալական վիճակի բացերը եւ ցույց տայ իրավիճակը շտկելու ուղղութիւններն ու սկզբունքները:

Ազգային մտաւորականութիւնը ուղղակի պէտք է համակւած լինի մեր հասարակութեան զարգացման առաքեալը լինելու գաղափարով: Հասարակութեան վերափոխումն ու կրթումը ազգային մտաւորականութեան համար պէտք է պարտքի, յանձնառութեան զգացողութիւն լինի:

Ազգային մտաւորականութիւնը միշտ էլ եւ հյատկապէս հիմա պէտք է մեր հասարակութեանը դէպի լաւը վերափոխելու, մեր պետականութիւնը հզօրացնելու սեփական այլընտրանքային ծրագիր ունենայ եւ վտանգի պահին առաջնորդւի դրանով: Մի առիթով Գ. Նժդեհն ասել է. «Վերանորոգւելու անընդունակ ժողովուրդները մեռնում են ամէն ժամ, ամէն վայրկեան»: Մեր մտաւորականութիւնը պէտք է ցոյց տայ, որ մենք պատրաստ է վերափոխւելու: Ազգային մտաւորականութիւնը պէտք է ունենայ այդ նախաձեռնողականութիւնը, բաւարար ինքնավստահութիւն ցուցաբերի ճակատագրական այս պահին առաջնորդի դերը ստանձնելու եւ ժողովրդին փորձանքներից ապահովագրելու համար:

Ազգային մտաւորականութիւնը պէտք է իր ողջ ներուժով ծառայի հայ հասարակական-քաղաքական մտքի զարգացմանը, որն էլ պէտք է տեսական հիմքեր ապահովի հասարակութեան գործնական առաջընթացի համար: Իսկ թոյլ եւ տկար ազգային մտաւորականութիւնը ի վիճակի չէ զարկ տալ հայ հասարակական-քաղաքական մտքի զարգացմանը:

Անշուշտ ազգային մտաւորականութիւնը անհատները չեն: Այլապէս այսօր մենք ունենք բազմաթիւ անհատ մտաւորականներ, ովքեր իրենց մասնագիտական որակներով ոչ միայն բարձր դիրք ունեն հայաստանեան հասարակութեան մէջ, այլեւ լուրջ կշիռ ունեն միջազգային ասպարէզում: Խօսքը մտաւորական շերտի, մտաւորական դասի մասին է: Այդ մտաւորական դասը պէտք է լինի գաղափարական, կազմակերպւած եւ վայելի հանրային մեծ ընկալում:

 

Խաչատուր Ստեփանեան
Պատմական գիտութիւնների դոկտոր

Յարակից լուրեր

  • Պօղոսեան. «Ունենք մեծացած Հայաստան, որովհետեւ ունենք եւ Հայաստանի, եւ Արցախի Հանրապետութիւն»
    Պօղոսեան. «Ունենք մեծացած Հայաստան, որովհետեւ ունենք եւ Հայաստանի, եւ Արցախի Հանրապետութիւն»

    Անկախութեան 28 տարիների ընթացքում ձեռք բերածի, բացթողումների եւ Հայաստանի ներկայի եւ ապագայի մասին Sputnik Արմենիան զրուցել է Մարդկային զարգացման միջազգային կենտրոնի ղեկավար Թեւան Պօղոսեանի հետ։

  • Խմբագրական. Կիոտոյի տաճարներն ու Օսակայի ծովերը տեսնելու մեր մեծ հաւատամքը
    Խմբագրական. Կիոտոյի տաճարներն ու Օսակայի ծովերը տեսնելու մեր մեծ հաւատամքը

    Ճապոնիայում հին ժամանակներում ապրել է երկու գորտ, մէկը՝ քաղաքամայր Կիոտոյում, միւսը՝ Օսակայում։ Երբ մի տարի շոգ ամռանը ցամաքում են Կիոտոյի գետակներն ու ջրանցքները, չորանում է նաեւ գորտի պալատական փոքրիկ ջրհորը, եւ գորտը որոշում է մեկնել Օսակա՝ մտածելով, որ քաղաքը ծովափին է, իսկ ինքը կեանքում ծով չի տեսել, ուստի՝ հա՛մ ծով կը տեսնի, հա՛մ գեղեցիկ Օսական կը վայելի, հա՛մ էլ չի տառապի Կիոտոյի ջրհորի չորութիւնից։ Եւ գորտը դուրս է գալիս իր տնից եւ ուղեւորւում դէպի Օսակա։

  • Գերագոյն նպատակի նոր փորձաքարը...
    Գերագոյն նպատակի նոր փորձաքարը...

    Ժողովուրդների ինքնաճանաչման ու ինքնահաստատման մնայուն երաշխիքը, յատկապէս որպէս ազգ-միաւոր, պետական անկախութիւնն է… հայութիւնն ու Հայաստան աշխարհը դա ճաշակում են արդէն 28 տարի՝ օրինաչափ վերիվայրումներով հանդերձ, որոնց մեկնակէտը, եւ ամենանշանակալին, նոյնինքն Անկախութեան վերանւաճումն էր՝ եօթ տասնամեակ անց:

  • Իշխանութեան «թաւշեայ» տրամաբանութիւնը
    Իշխանութեան «թաւշեայ» տրամաբանութիւնը

    Հայաստանի «թաւշեայ» իշխանութիւնների գործողութիւնների տրամաբանութիւնը մէկ տարուց աւելի ալեկոծում է հայկական իրականութիւնը: Վերջապէս, ի՞նչ նպատակներ են հետապնդում գործող իշխանութեան այս կամ այն քայլերը եւ ո՞րն է ընդհանուր ռազմավարութիւնը, որի շրջանակներում կատարւում են այդ քայլերը:

  • Փաշինեանը կու գայ… Փաշինեանը կու գայ…
    Փաշինեանը կու գայ… Փաշինեանը կու գայ…

    Շուտով, Հայաստանի Հանրապետութեան վարչապետը Լոս Անճելըս կը հասնի, աւելի ճիշդ պիտի ժամանէ։

    Արդէն շաբաթներէ ի վեր հայրենի եւ Սփիւռքի եւ յատկապէս Քալիֆորնիոյ հայ մամուլն ու հայկական հեռատեսիլի գրեթէ բոլոր կայանները, ամէնօրեայ յիշեցում-ծանուցումներ կը կատարեն, նոյնիսկ վարչապետի խօսք-հրաւէրով։

Հեղինակություն © 2011-2017 «ԱԼԻՔ» Օրաթերթ։ Բոլոր իրավունքները պահպանված են։