Հա

Հասարակական

Կիրակի, 09 Մարտի 2014 10:20

ՌԱԴԻՕ ԲԱՌ

Այսօրւայ դրութեամբ՝ եթէ ընդունենք, որ սերնդափոխւած խաղալիքները փաստացի օրինակը կարող են լինել այն բանի, թէ ինչպէս է գոյանում սերունդների միջեւ ընկած ճեղքը, ապա դժւար չի լինի ասել, որ հասարակական առումներով մարդկանց միջեւ եղած յարաբերակցութիւնը նոյնպէս կարող է կրած լինել համապատասխան ազդեցութիւն՝ տեխնոլոգիաներին ունեցած նրա հասանելիութեան առումներով: 

ՀԱՏԻՍ

Այսօրւայ դրութեամբ՝ եթէ ընդունենք, որ սերնդափոխւած խաղալիքները փաստացի օրինակը կարող են լինել այն բանի, թէ ինչպէս է գոյանում սերունդների միջեւ ընկած ճեղքը, ապա դժւար չի լինի ասել, որ հասարակական առումներով մարդկանց միջեւ եղած յարաբերակցութիւնը նոյնպէս կարող է կրած լինել համապատասխան ազդեցութիւն՝ տեխնոլոգիաներին ունեցած նրա հասանելիութեան առումներով: Այնպէս որ՝ եթէ այսօրւայ պատանու տաբատի գրպանները նոյնպէս սկսում են ձեւափոխւել եւ համապատասխանեցւել սմարտֆոնների կամ նոյնիսկ թաբերի չափսերին, սա եւս երեւացող, բայց միեւնոյն ժամանակ աննկատ եղանակով հագուկապի կրած փոփոխութիւնների մասին կարող է վկայել:
Խաղալիքների մասին մեր այս զրոյցը կարող է ոչինչ ասող լինել, եթէ մոռանաք նշել, որ բարձրակէտին հասած տեխնոլոգիաների կիրառման բերումով՝ այսօրւայ ձեռքի տակ եղած իւրաքանչիւր իր կարող է խօսել ժամանակը բնութագրող ճեպընթաց գնացքի մասին: Այս առումով եթէ վճարունակ չլինես՝ թարմացնելու «գաջէտներդ», գուցէ եւ սկսես հաւատալ, որ արդէն իսկ գնացքդ մեկնել է:
Շարունակենք այնտեղից, որ նորօրեայ սերունդի աշխարհը մեզ համար թւում է այլ, իսկ մենք էլ երեւի նրանց աչքին՝ ուրիշ ժամանակների մարդ: Այս նոյն յարաբերակցութեամբ նաեւ տարբեր են մեր հետաքրքրասիրութիւնն ու դրանցով զբաղւելու ձեւերը:
Մեզ՝ երէկւայ երեխաներիս համար եթէ խաղալիքների աշխարհը իմաստաւորւում էր «ԼՈԳՕ»-ների գունեղ ու նմանօրինակ շունչը կրող խաղալիքների աշխարհով, որի մասին այնքան երազում էր մեզանից իւրաքանչիւրը, ապա այդ նոյն սերունդը, որի թեթեւ ձեռքերը վարժեցւում էին այդօրինակ խաղալիքներով, այսօր արդէն արտադրել է մի այլ սերունդի համար ընդունելի բոլորովին մէկ այլ աշխարհ, որի ձեռքի տակ եղած հեռախօսը նոյնիսկ զգում է նրա հպումը: Հպում, ինչը կարող է խորապէս ազդել մարդու եւ գոյքի միջեւ եղած կապերի վրայ: Այդ հպումն արդէն նոյնիսկ հասցւել է սպառողի (տիրոջ) մատը մօտենալու պէս զգալու չափսերի: Սա գիտա-տեխնիկական մեծ ձեռքբերում համարելու կողքին՝ պէտք է արձանագրել, որ այն խորացնելով հետզհետէ զարգացող կապւածութիւնը՝ ներթափանցել է սկսել զգացական դաշտ, որի մասին Վուդի Ալէնն իր զրոյցներից մէկում կատակով ակնարկում է «Քիչ մնաց գայ այն օրը, որ սմարտֆոններն էլ սիրահարւեն միմեանց ու որոշեն տէրերի ճակատագիրը»: Անկախ այն բանից, թէ ինչպիսի մեկնաբանութեան պիտի արժանանայ տակից լիքը բան ասող Վուդի Ալէնի նման բնութագրութիւնը, պէտք է արձանագրել, որ նշմարւող փոփոխութիւնները ոչ թէ վատ կամ լաւ լինելու ակնոցից է, որ պէտք է նայել, այլ մարդուս կենսաձեւի ու դրա զգացական դաշտում սպասւող փոփոխութիւնների ակնոցից:
Մի փոքրիկ օրինակ բերեմ: Դեռ մէկ շաբաթ առաջ էր, երբ տան զանգը տւին կամ զանգի էկրանին յայտնւեցին դիմակներ կրող պատանեակներ: Ինքներն իրենց ներս հրաւիրած պատանիների ձեռքում եղածը ոչնչով չյիշեցրեց մեր տեսած բարեկենդանային դրւագները: Ձեռքում առած սմարտֆոնից բարձրացող երաժշտութեան տակ թռվռալով՝ գնացին ներքեւի հարեւանի ներւերի վրայ ու գոյացած հասոյթը իրար մէջ կիսելով սլացան յաջորդ դռան ուղղութեամբ...
Վերադառնալով մեր զրոյցի մեկնարկին, որտեղ խօսքը գնաց նաեւ «ԼՈԳՕ»-ների գունեղ ժամանակներում ապրած մանկիկների ստեղծած այսօրինակ աշխարհի մասին, դժւար թէ հնարաւոր լինի խօսել այն մասին, թէ այս սլացիկ ընթացքին ինչպիսի զարգացումներ են սպասւում ապագայում: Սա գուցէ ամենաշատը հէնց հետաքրքրած լինի հասարակագիտութեամբ զբաղւողներին, որոնք զբաղւելով նմանատիպ փաստարկների հաւաքագրմամբ՝ հնարաւոր են դարձնելու սպասւող հետագայ զարգացումների մասին մօտաւոր գաղափար կազմելու առիթները:
Չաւարտւած այս զրոյցի վերջաբանի փոխարէն՝ վատ չի լինի մտածել մեր ամենատեղական իմաստով տարբեր ժամանակներից պահոցներում պահպանւած խաղալիքները հաւաքագրելով՝ խաղալիքների թանգարան ստեղծելու ուղղութիւններով: Սա իր հերթին գուցէ եւ ի զօրու լինի ճեղքերի երկու տարբեր կողմերում յայտնւածներին բացատրելի դարձնելու միմեանց համար:
Մի խօսքով՝ խաղով մարդիկ ճանաչել են սկսում շրջապատն ու աշխարհը: Նրանց նոյնպէս կարելի է ճանաչել իրենց խաղացած խաղերն ուսումնասիրելով...

Յարակից Հրապարակումներ

  • ԶՐՈՅՑ - Յանուն խաղաղութեան՝ «Վաճառիր վերջին բաճկոնդ, սուր գնիր...»-, ընտանիքդ, հայրենիքդ պահել պահպանելու համար
    ԶՐՈՅՑ - Յանուն խաղաղութեան՝ «Վաճառիր վերջին բաճկոնդ, սուր գնիր...»-, ընտանիքդ, հայրենիքդ պահել պահպանելու համար

    Արցախի թեմակալ առաջնորդի՝ Պարգեւ արք. Մարտիրոսեանի հետ մեր այս զրոյցն անցաւ արդէն «Քառօրեան» յաղթահարած ժամանակահատւածում ու հակառակորդին հրադադար պարտադրելուց անմիջապէս յետոյ:
    Ստեփանակերտի մայթերի անձրեւային խոնաւ ցեխը քայլքիդ տակ սեղմելով ու լպրծուն ձայնը, որպէս էութեանդ հարազատ մաս զգալով գնում ես անցնելու տեսածդ լուսանկարների կադրից ներս՝ Պարգեւ Սրբազանին հանդիպելու:

  • ՌԵՊՈՐՏԱԺ - Քառօրեայ պատերազմը եւ Արցախում քաղաքային կեանքը (Շար. 5 եւ վերջ)
    ՌԵՊՈՐՏԱԺ - Քառօրեայ պատերազմը եւ Արցախում քաղաքային կեանքը (Շար. 5 եւ վերջ)

    Երբ քաղաքում նկատելիօրէն աճում է կանանց թիւը, քաղաքը գեղեցիկ դառնալու կողքին (ինչպէս կատակով ասում են Ստեփանակերտի կանայք) նաեւ կարող է յուշել սահմանում տղամարդկանց աճի մասին: Պատերազմն այդպիսի պատկերով է թելադրում իր կամքը:
    Հայրենասիրութիւնից եռացող արցախցու ոգին կարծես թէ բնաւ պէտք չունի դրօշներով ու խորհրդանիշերով խօսել փողոցներում:

  • ՌԵՊՈՐՏԱԺ - Քառօրեայ պատերազմը եւ Արցախում քաղաքային կեանքը (Շար. 4)
    ՌԵՊՈՐՏԱԺ - Քառօրեայ պատերազմը եւ Արցախում քաղաքային կեանքը (Շար. 4)

    Մայրաքաղաք հասնելուն պէս շտապում ենք դէպի Ստեփանակերտի զինւորական հիւանդանոց:
    Թէեւ պատրաստ ենք այն բոլորին ինչը պիտի տեսնենք մօտկից, այնուամենայնիւ, հանդիպելով հիւանդանոցի վիրաբոյժ բժիշկ Գալստեանին, նա զգուշացնում է, որ տղաներն արդէն կուշտ են այս կարգի այցերից կամ էլ կրկնւող հարցերից:

  • ՌԵՊՈՐՏԱԺ - Քառօրեայ պատերազմը եւ Արցախում քաղաքային կեանքը (Շար. 2)
    ՌԵՊՈՐՏԱԺ - Քառօրեայ պատերազմը եւ Արցախում քաղաքային կեանքը (Շար. 2)

    Մզկիթի մօտ ինձ ընկերակցող ժամկէտային զինծառայող երիտասարդն ուշադիր հետեւում է ինձ ու փորձում ամէն բան յարմարեցնել ուզածիս համապատասխան: Ասում է այստեղ էլ այլադաւան աստւածահաւատների աղօթատեղն է, պէտք է յարգել յատկապէս եթէ պարսիկները (Իրանը) յարգում ու պահպանում են հայկական մշակութային կոթողները:

  • ՌԵՊՈՐՏԱԺ - Քառօրեայ պատերազմը եւ Արցախում քաղաքային կեանքը (Շար. 1)
    ՌԵՊՈՐՏԱԺ - Քառօրեայ պատերազմը եւ Արցախում քաղաքային կեանքը (Շար. 1)

    Դիրքեր մեկնելը իւրաքանչիւր անչափահաս արցախցու երազանք լինելուց բացի նաեւ հանդիսանում է «երկիրը՝ երկիր դարձած»-ի իրական մարմնաւորումը:
    Արցախի քաղաքներում, յատկապէս այս օրերին, հիմնականում երեւելի են կանայք, երեխաները, եւ տարեցների սպասող հայեացքները: Մի կին, ով զբաղւում է բանջարեղէնի վաճառքով կատակով լեզւին է տալիս «հազիւ քաղաքը գեղեցկացել է...» լայն ժպիտ է գոյանում դէմքիդ ու ինքն էլ քեզնից է փախցնում հայեացքը:

Ամենաշատ ընթերցւած

Քւէարկութիւն

Ինչպէ՞ս կազդի ԼՂՀ-ի սահմանադրութեան հանրաքւէն Արցախի միջազգային ճանաչման գործընթացի վրայ:

Եղանակ

Հեղինակություն © 2011-2017 «ԱԼԻՔ» Օրաթերթ։ Բոլոր իրավունքները պահպանված են։