نمایشگاه «گوشه‌ها» از گارنیک درهاکوپیان، دربرگیرنده‌ی مجموعه آثاری است که اتودهای اولیه‌شان در فاصله‌ی سال‌های ۱۳۸۵ تا ۱۳۸۸ شکل گرفت؛ این آثار به جهان آشنای طبیعت بی‌جان تعلق دارند: میوه، گلدان، کوزه، پارچه، رومیزی و اشیای خانه. در اولین مواجهه، رنگ‌های درخشان و نقش مایه‌های آشنا، بیننده را سرشار از انرژی می‌کنند؛ اما اندکی مکث درمی‌یابیم این تابلوها بیش از آن که تصویری از چیدمان اشیا باشند، باز اندیشی در زبان شخصی هنرمند هستند. او هوشمندانه از آن‌ها جهانی پرجزئیات می‌آفریند؛ جهانی که در آن هر شیء، هر نقش و هر رنگ، در جای دقیق خود قرارگرفته است. در این زبان، طبیعت بی‌جان صرفاً نمایش چند شیء روی میز نیست؛ میوه‌ها و ظرف‌ها نشانه‌های زندگی و خانه‌اند و از مهمانی، پذیرایی، باغ و خاطره سخن می‌گویند. اما در عین حال، در نظم دقیق و رنگینِ این نقاشی‌ها، اشیاء از کارکرد روزمره‌شان فاصله می‌گیرند و به اجزای یک ساختار بی‌نظیر تصویری تبدیل می‌شوند.
در بدو ورود به گالری، رنگ‌های زنده و جذابِ آثار جلب‌توجه می‌کنند: قرمزهای گرم، نارنجی و زردِ میوه‌ها، سبزِ برگ‌ها، آبیِ ظرف‌ها و زمینه‌ها، و سفیدِ پارچه‌ها و رومیزی‌ها. این ترکیب‌بندی‌های جذاب، صرفا جنبۀ تزئینی ندارند؛ بلکه درآثار پرعنصر دِرهاکوپیان، رنگ به بیننده کمک می‌کند تا اجزای فراوان تابلو را از یکدیگر تفکیک‌کند. رنگ‌ها همچنین چشم را از بخشی به بخش دیگر می‌برند و به تصویر ضرباهنگی دلنشین می‌بخشند.
در آثار گارنیک، تأکید بر خطوط، استفاده از سطوح بافت‌دار، نشانه‌های نمادین و نگاره‌های تزیینی بر بسترهایی سیمانی، بسیار چشمگیر و حاکی از سواد زیبایی‌شناختی هنرمند است. دِرهاکوپیان معمولاً اشیا را با خطی تیره و مشخص دورگیری می‌کند. به همین دلیل، هر میوه، برگ، پارچه یا ظرف، مرز روشن خود را دارد و در عین حال، این مرزبندی در کلیت تابلو حل می‌شود. این شیوه، به آثار او حالتی میان نقاشی، نقش‌برجسته و طراحی می‌دهد. سطح تابلو تخت و صرفاً تصویری نمی‌ماند؛ بافت‌های برجسته و زبر، حضور فیزیکی اشیا را پررنگ می‌کنند؛ گویی میوه‌ها، پارچه‌ها و گلدان‌ها نه تنها دیده، بلکه وزن و جنسشان نیز حس می‌شود.
عنوان نمایشگاه، «گوشه‌ها»، راه مناسبی برای نزدیک‌شدن به این مجموعه است. در نقاشی‌های دِرهاکوپیان، گوشه‌ها و حاشیه‌ها هرگز فضای خالی نیستند. در اطراف ترکیب‌بندی، برگ‌ها، نقوش گیاهی، پارچه‌ها، پایه‌های میز، ظرف‌ها و فرم‌های تزیینی منحنی می‌آیند و مرکز تصویر را دربرمی‌گیرند. به بیان دیگر، در این آثار حاشیه از مرکز جدا نیست؛ گوشه‌های تابلو در ساختن معنای کل تصویر مشارکت دارند.
این توجه به ساختار و جای‌گیری عناصر، با پیشینۀ آثار گارنیک دِرهاکوپیان در معماری پیوند دارد. تقسیم‌بندی‌های دقیق و بی‌نظیر در آثار او، علاوه بر معاصربودن، نگاه خاص یک هنرمند ایرانی را نشان می‌دهد. تأثیر معماری را نباید فقط در قالب یک اطلاعات زندگی‌نامه‌ای دید؛ او در نقاشی نیز مانند یک معمار عمل می‌کند: سطح را بخش‌بندی می‌کند، برای هر جزء جای مشخصی در نظرمی‌گیرد و میان شکل‌ها تعادل ایجاد می‌کند. قوس‌ها، قاب‌ها، رومیزی‌ها و سطوح هندسی، تصویر را نگه می‌دارند. در تابلوهایی که پارچه یا رومیزی در مرکز قرار گرفته، این عنصر فقط پس‌زمینه‌ای برای ظرف و میوه نیست؛ به ستون اصلی ترکیب‌بندی تبدیل می‌شود و دیگر اجزا در نسبت با آن شکل می‌گیرند.
یکی دیگر از ویژگی‌های چشمگیر این آثار، تلفیق نظم هندسی با شکل‌های گیاهی و طبیعی است. برگ‌ها آزاد و پرتحرک‌اند، اما با خط‌های قاطع مهار شده‌اند؛ میوه‌ها گرد و نرم‌اند، اما در کنار سطوح زاویه‌دار، پارچه‌های تاخورده و قاب‌های هندسی قرار می‌گیرند. این دوگانگی به آثار انرژی می‌دهد: از یک سو نظم، تقارن و ساختار را می‌بینیم و از سوی دیگر، فراوانی، رشد و حرکت را.
در بعضی تابلوها، ترکیب‌بندی حالتی نزدیک به تقارن دارد. یک رومیزی نقش‌دار یا ظرفی بزرگ در میانه قرار می‌گیرد و اشیای دیگر در دو سوی آن سامان می‌یابند. این ساختارهای متعادل، یادآور نوعی نگاه تزیینی‌اند؛ نگاهی که در آن نقش و تصویر به یک اندازه اهمیت دارند. نقوش روی پارچه‌ها و رومیزی‌ها نیز به‌ویژه در این آثار قابل‌تأمل‌اند. بخشی از آن‌ها با هندسه و آرایه‌های هنر ایرانی پیوند دارند، اما می‌توان در برخی الگوها و کیفیت تزیینی آثار، بازتابی از حافظۀ تصویریِ ارمنی را نیز دید؛ حضوری که لزوماً به نقل مستقیم از یک نقش مشخص محدود نیست، بلکه در نوع ترکیب‌بندی، علاقه به آرایه‌پردازی و شیوۀ پیوند دادن نقش با زندگی روزمره ظاهر می‌شود.
بیانیۀ نمایشگاه بر رابطۀ زمان، ماده و دگرگونی تأکید می‌کند. این موضوع در آثار نمایشگاه «گوشه‌ها» نیز قابل مشاهده است. دِرهاکوپیان به جای روایت یک اتفاق مشخص، تجربۀ زمان را در انباشت لایه‌ها، بافت‌ها و نشانه‌ها نشان می‌دهد. هر تابلو مانند فضایی است که اشیاء مختلف در آن گردآمده‌اند: اشیای خانگی، نقش‌های تزیینی، فرم‌های معماری، عناصر گیاهی و خاطره‌های بصری. این هم‌نشینی، آثار را از یک طبیعت بی‌جان معمولی فراتر می‌برد.
«گوشه‌ها» یادآور این نکته است که نقاشی گارنیک دِرهاکوپیان را باید با مکث دید. هرچه نگاه بیشتر روی سطح تابلو حرکت می‌کند، رابطۀ میان رنگ‌ها، بافت‌ها، نقش‌ها و اشیا روشن‌تر می‌شود. هنرمند موضوعات خود را از جهان نزدیک و روزمره آغاز می‌کند، اما آن را به دنیای مستقل و شخصی بدل می‌سازد؛ جهانی که در آن خانه، حافظه، معماری و تزیین، در کنار هم قرارگرفته‌اند. در این آثار، حتی یک گوشۀ تابلو نیز بی‌دلیل نیست: هر گوشه بخشی از نظمی است که درهاکوپیان با دقت، رنگ و تخیل ساخته است.
این نمایشگاه تا تاریخ ۲۷ شهریور ۱۴۰۵ در گالری فرشته +۲، (الهیه، خیابان فرشته/فیاضی، پلاک ۱۰۶، مرکز تجاری سام سنتر، طبقه ۱-) از ساعت ۱۱ تا ۱۹ میزبان مخاطبان است. گالری روزهای شنبه و یکشنبه تعطیل می‌باشد.
ساناز آرین‌فر – تابستان ۱۴۰۵
