Հա

Օրակարգ

12/02/2019 - 15:50

Պետականութեան պահպանումը՝ գերխնդիր

Պատմական փաստ է, որ իրանական 2500-ամեայ պետականութեան թագաւորական վերջին դինաստիայի՝ Փահլեւիների իշխանակալութիւնը տապալւեց նախորդ դարի՝ 1979 թ. փետրւարեան համակարգային-համաժողովրդական յեղափոխութեամբ:

Իրանի յեղափոխութեան 40-ամեակի առիթով

Դ. Մ.

 

Պատմական փաստ է, որ իրանական 2500-ամեայ պետականութեան թագաւորական վերջին դինաստիայի՝ Փահլեւիների իշխանակալութիւնը տապալւեց նախորդ դարի՝ 1979 թ. փետրւարեան համակարգային-համաժողովրդական յեղափոխութեամբ:

Ըստ ամենայնի դասական յեղափոխութիւնների գրեթէ բոլոր օրինաչափութիւններով հանդերձ, Իրանի ապստամբ ժողովրդի շարժման հասարակական-հոգեմտաւոր թեքումն ու ուղղւածութիւնը կերպաւորւեց կրօնական աւանդոյթներով եւ հանգուցալուծւեց՝ մինչ այդ ժողովրդական յեղափոխութեան իսլամական կոչումով ու հետագային էլ նոյն բովանդակութեամբ հանրահռչակմանը, որի առանցքային առաջնորդութիւնը լիարժէքօրէն վերապահւեց այաթօլլահ Խոմէյնիին…:

Շարժման դեռեւս երկարամեայ պայքար մղած քաղաքական տարատեսակ հոսանքները՝ ազգային, դեմոկրատական, սովետամէտ թէ այլեւայլ օրիանտացիաների հետամուտ խումբ-խմբակցութիւն-կուսակցութիւնները, շատ արագ յայտնւելով «խաղից դուրս» վիճակում, ամիսներ ի վեր ընդդիմանալու փորձերով տարւեցին, սակայն Էմամ Խոմէյնիի հետեւորդների ու միաժամանակ ժողովրդի կրօնական մղումները, ներքաղաքական խռովութիւնների վերահսկողութիւնը յաջողեցին պահպանել ու օրըստօրէ զօրեղացնել սեփական դիրքերը՝ գործադիր, օրէնսդիր ու դատական համակարգերում: Մինչ այն աստիճան, որ նոյնիսկ պետութիւնն իսլամական համակարգերով ձեւաւորելու կոչւած այաթօլլահ Բեհեշթիի տեռորի ենթարկելը չխոչընդոտեց Իսլ. Հանրապետութեան կայացման բարդ ու ծանրակշիռ գներով գործընթացը…:

…Իսկ յեղափոխութեան երկրորդ տարում պայթած Իրաքեան-սադդամեան 8-ամեայ պարտադրեալ պատերազմը ոչ թէ նսեմացրեց ու թուլացրեց ժողովրդի կրօնա-պետական հաւատամքը, այլ կրկնակի ամրապնդեց նոյն տեսլականի ու գաղափարախօսութեան հիմքերը, հարիւրհազարաւոր զոհերի ու նահատակների արեամբ նւաճումներով…:

Թէ՛ ներքին ու թէ՛ արտաքին ճակատներում յաղթանակած Իսլ. նոր համակարգը այնուհետեւ երկար ու տատասկոտ ուղի թեւակոխելով, աւելի քան երեք տասնամեակ է, ինչ դիմագրաւում է արտաքին՝ Արեւմուտքի ու առաջին հերթին ԱՄՆ-ի քաղաքական, քարոզչական, տնտեսական ու դիւանագիտական պատժամիջոցներին, միջուկային սպառազինութեան թէ այլեւայլ պատրւակներով, որոնք երկար տարիներ պարտադրել են Իրանի յաջորդական իշխանութիւնների եւ առաջին հերթին ժողովրդի հաշւին ծանրագոյն զրկանքների ու մեկուսացումների ենթարկւելու:

Այս ամենով հանդերձ, Իրանի Իսլ. Հանրապետութիւնը ամուր կառչած է մնում իր ինքնիշխանութեան, անկախութեան, հողային ամբողջականութեան պահպանմանն ու անվտագնութեան զօրեղացմանը եւ միաժամանակ՝ «ներքին խոհանոցի» սեփական առկայ խնդիրները բարեշրջելու, հարթելու սեփական ուղին է որդեգրում, համապատասխան գների վճարման գիտակցումով…

Իսլ. յեղափոխութեան 40-ամեակում, ահա, ժողովրդական բազմամիլիոն խաւերը միեւնոյն գիտակցումով է, որ սատար են հանդիսանում պետութեանն ու պետականութեան արժեհամակարգին, թեւակոխելով 41-րդ հանգրւան, աւելի լուսաւոր հեռանկարի ուրւագծումներով…:

Յարակից լուրեր

  • Սեւրից 100 տարի անց…
    Սեւրից 100 տարի անց…

    Սեւրի հայանպաստ պայմանագրից (օգոստ. 10, 1920 թ.) ընդամէնը ամիսներ անց, թուրք-թաթարական (հետագային Բոլշեւիկ Ստալինի վճռով՝ Ադրբեջան), ինչպէսեւ՝ Բոլշեւիկա-Քեմալական արտաքին ու ներքին դաւադիր ճնշումների հետեւանքով Հայաստանի Հանրապետութեան խորհրդայնացման արդիւնքում (1920 թ. դեկտ. 2-ին), չեղարկւեց նաեւ Առաջին Աշխարհամարտում յաղթանակած երկրների եւ նոյնինքն պարտւած Թուրքիայի միջեւ կնքւած Սեւրի պայմանագիրը, նաեւ դա որպէս Իրաւարար վճիռ ձեւակերպած Վիլսոնեան խարտիան…:

  • Յանուն Իրանի հողային անսասան ամբողջականութեան
    Յանուն Իրանի հողային անսասան ամբողջականութեան

    Իրանահայ հինաւուրց համայնքը դեռեւս նախորդ դարի սկզբնական ժամանակաշրջաններից (1900-ական թթ.) իր անբեկանելի ու անհերքելի հաւատարմութիւնն է ցուցաբերել իրանական հայրենիքին եւ մասնաւորապէս Իրանի հողային ամբողջականութեանն ու ազգային-ժողովրդական ու պետական ինքնիշխանութեանը:

  • Ո՞ւր մնաց բարոյական արժէքների «իմունիտետ»-ը...
    Ո՞ւր մնաց բարոյական արժէքների «իմունիտետ»-ը...

    Ամենեւին էլ պարտադիր չէ հոգեբան լինել՝ ըմբռնելու համար կորոնավիրուսի պատճառած մասնաւորաբար հոգեմտաւոր աղէտն ու դրանից բխող հետեւանքները՝ անհատական, ընտանեկան, հասարակական եւ մէկ խօսքով՝ համաշխարհային կեանքի վրայ:

  • ՀՅԴ-ի դէմ ժանգոտած սեպի ձախողւած մարտավարութիւնը...
    ՀՅԴ-ի դէմ ժանգոտած սեպի ձախողւած մարտավարութիւնը...

    Սովետամէտները ամբողջ եօթ տասնամեակ Դաշնակցութեանը «Հայ ժողովրդի թիւ 1 թշնամի» յորջորջեցին ու փորձեցին յատկապէս Սփիւռքում ազգը նացիոնալիստների ու սոցիալիստների (Բոլշեւիկեան տարբերակով անշուշտ) բաժանել...

  • Կորոնայով կամ առանց կորոնայի ...
    Կորոնայով կամ առանց կորոնայի ...

    Անշուշտ, կորոնայի դէմ համաշխարհային պատերազմի ծանրակշիռ բեռը համաչափօրէն կրում է իր ուսերին թրամփեան ԱՄՆ-ն:

Ամենաշատ ընթերցւած

Քւէարկութիւն

Կը յաջողւի՞ արդեօք Արմէն Սարգսեանին նոր որակ մտցնել ՀՀ քաղաքական կեանքում:

Եղանակ

Հեղինակություն © 2011-2017 «ԱԼԻՔ» Օրաթերթ։ Բոլոր իրավունքները պահպանված են։