Հա

Օրակարգ

29/09/2021 - 13:50

Պատերազմում կրած պարտութիւնն ու մեր անելիքը

44-օրեայ պատերազմից անցել է ուղիղ մէկ տարի:

Պատերազմ, որը կարող էր չլինել: Պարտութիւն, որը կարող էր չլինել, եթէ, իհարկէ, չլինէր Նիկոլ Փաշինեանի եւ ՀՀ գործող իշխանութիւնների ամբոխավարական եւ անգրագէտ արտաքին ու ներքին քաղաքականութիւնը, ոչ կոմպետենտութիւնը, յանցաւոր անգործութիւնը, իրավիճակն ընկալել չցանկանալու զարմանալի յամառութիւնն ու միջազգային յարաբերութիւններում տգիտութիւնը:

ԱՐԱՄ ՇԱՀՆԱԶԱՐԵԱՆ

 

44-օրեայ պատերազմից անցել է ուղիղ մէկ տարի:

Պատերազմ, որը կարող էր չլինել: Պարտութիւն, որը կարող էր չլինել, եթէ, իհարկէ, չլինէր Նիկոլ Փաշինեանի եւ ՀՀ գործող իշխանութիւնների ամբոխավարական եւ անգրագէտ արտաքին ու ներքին քաղաքականութիւնը, ոչ կոմպետենտութիւնը, յանցաւոր անգործութիւնը, իրավիճակն ընկալել չցանկանալու զարմանալի յամառութիւնն ու միջազգային յարաբերութիւններում տգիտութիւնը:

44-օրեայ պատերազն իր մասշտաբներով եւ մեզ պարտադրած կորուստներով գերազանցեց այն բոլորը, որին չէինք պատկերացնում, որ կարող ենք ականատեսը լինել ամենավատ մղձաւանջում անգամ:

Եւ, այսպիսով, 2020 թւականի սեպտեմբերի 27-ը մեր պատմական յիշողութեան մէջ մտաւ որպէս պատմական ջրբաժանի չարաբաստիկ մի օր, որը մեր կեանքը բաժանեց երկու մասի՝ մինչ 44-օրեայ պատերազմն ու դրանից յետոյ:

Պատերազմը գլխիվայր շուռ տւեց մեր իրականութիւնը: Պատերազմից յետոյ շատ բան փոխւեց յատկապէս նրանց համար, ովքեր ընդունակ էին/են մտածել ու վերլուծել, եւ ամբողջութեամբ գիտակցել մեզ պատուհասած աղէտի ողջ ծաւալը:

Պատերազմի արդիւնքում մենք կորցրեցինք այն բոլորը, որն ամրագրւել էր մեր գիտակցութեան մէջ 30 տարիների ընթացքում, մասնաւորապէս՝ Արցախեան առաջին ազատամարտից ի վեր. յաղթողի հոգեբանութիւն, ազատագրւած հայրենիք (Արցախ), ամուր եւ անվտանգ սահմաններ եւ թիկունք, յաղթանակած ու մարտունակ բանակ:

Հիմա այդ բոլորն այլեւս չկան եւ երաշխաւորւած չեն: Պատերազմում կրած պարտութեան պատճառով հայկական զոյգ պետութիւնների տարածքը կրճատւեց: Թշնամական պետութեան հետ ՀՀ սահմանները երկարեցին, իսկ թիկունքը դարձաւ բացարձակ խոցելի: ՀՀ ԶՈՒ-ն բառի բուն իմաստով կազմաքանդւեց: ՀՀ տարածքների որոշակի մասը, այդ թւում, նաեւ, ռազմավարական նշանակութեան ճանապարհները ՀՀ գործող իշխանութիւնների՝ թշնամու հետ յանցաւոր եւ դաւաճանական պայմանաւորւածութեան արդիւնքում անցել են թշնամու վերահսկողութեան տակ, իսկ մի քանիսին էլ սպառնում է նոյն ճակատագիրը, մեկնարկած սպասւելիք սահմանազատման եւ սահմանաճշտման մութ գործընթացի արդիւնքում։

Իսկ ամենակարեւորը եւ ճակատագրականը՝ վտանգւած է հայոց պետականութիւնը: ՀՀ-ն արագ ընթացքով զիջում է իր ինքնիշխանութիւնը, դարձել է լոկ խաղաքարտ տարածաշրջանային եւ արտատարածաշրջանային տէրութիւնների ձեռքում՝ հարաւկովկասեան աշխարհաքաղաքական նոր վերադասաւորումների ֆոնին եւ դրա համատեքստում մղւող չափազանց բարդ եւ բազմաշերտ հակամարտութեան մէջ:

Որքան էլ ծանր լինեն, սակայն, այս պարտութեան հետեւանքները, որքան էլ անելանելի թւայ իրավիճակը, այդուհանդերձ մենք թեւաթափ լինելու եւ յանձնւելու իրաւունք չունենք:

Մեզ անհրաժեշտ է գիտակցել, որ հիմնական սպառնալիքները եւ մարտահրաւէրները դեռ առջեւում են:

Մենք պէտք է հասկանանք վերջապէս, որ ՀՀ գործող իշխանութիւնների որդեգրած նւաստացուցիչ քաղաքականութիւնը, թշնամու դէմ ծնկելն ու նրա ցանկացած պահանջի կատարումը մեզ, լաւագոյն դէպքում, բերելու է մի քանի տարւայ յարաբերական դադար, այլ, ոչ թէ տեւական եւ մնայուն՝ արժանապատիւ խաղաղութիւն:

Մենք պէտք է գիտակցենք, որ միանշանակ փակուղու տանող, պարտւողական այս քաղաքականութիւնը միայն սրել է Թուրքիայի պանթուրքիստական նկրտումները: Ադրբեջանը ոգեւորւած հեշտ տրւող յաղթանակներից ձգտում է բռնակցել ՀՀ ռազմավարական նշանակութեան տարածքներ՝ Սիւնիքում, Գեղարքունիքում եւ Տաւուշում, իսկ Արցախի ճակատագիրն ընդհանրապէս անորոշ է:

Նման օրհասական պայմաններում, մեզ անհրաժեշտ է հնարաւորինս արագ կասեցնել հայկական պետականութեան գահավիժող ընթացքը: Վերականգնել սեփական ուժերի նկատմամբ վստահութիւնը: Վերջ տալ բոլոր ոլորտներում հունաւորւած ապազգային, ձախաւեր եւ դաւաճանական քաղաքականութեանը: Վերակազմաւորել եւ ամրապնդել Հայոց Բանակը: Վերականգնել ՀՀ միջազգային վարկն ու դիրքը: Վերաիմաստաւորել եւ վերաձեւել դաշնակցային յարաբերութիւնները բոլոր ուղղութիւններով:

Սրանք ընդամէնն առաջին քայլերն են, որ անհրաժեշտ են մեզ՝ հայոց պետականութեան գահավէժ ընթացքը կասեցնելու եւ իրավիճակը շտկել փորձելու համար:

Մենք պէտք է գիտակցենք, որ մեզ անհրաժեշտ է տարածաշրջանում վերականգնել ուժերի յարաբերակցութիւնն ու հաւասարակշռութիւնը, այլապէս նոր պատերազմն անխուսափելի կը լինի, այս անգամ, արդէն ՀՀ տարածքում:

Թշնամին այդ պատերազմն արդէն ծրագրաւորել է: Դրան պատրաստւում է ամբողջ թափով՝ ամէն օր: Իսկ մե՞նք...

Սթափւել է պէտք: Ժամանակը մեր դէմ է գործում:

 

Յարակից լուրեր

  • «Իրան-Ադրբեջան յարաբերութիւններում լարւածութիւնը հասել է անդառնալիօրէն հատման բարձրակէտին». Արամ Շահնազարեան
    «Իրան-Ադրբեջան յարաբերութիւններում լարւածութիւնը հասել է անդառնալիօրէն հատման բարձրակէտին». Արամ Շահնազարեան

    Օրերս Ադրբեջանի ՆԳՆ-ն յայտնել էր, որ Բաքւում փակւել է Իսլամական յեղափոխութեան գերագոյն առաջնորդ Ալի Խամանէիի «Օջագ Նեջաթ» գրասենեակը: Սա ինչ հետեւանքների կարող է յանգեցնել, ինչպէս է ստեղծւած հայ-իրանական, իրանա-ադրբեջանական յարաբերութիւնները գնահատում պաշտօնական Իրանը, այս եւ այլ օրակարգային հարցերի շուրջ «Իրաւունք»-ը զրուցել է իրանական «Ալիք» օրաթերթ կայքէջի պատասխանատու խմբագիր Արամ Շահնազարեանի հետ:

  • «Իրանը չի ցանկանայ խաղադրոյք կատարել պարտւած ջոկերի վրայ, որը գնում է միակողմանի զիջումների»․ Արամ Շահնազարեան
    «Իրանը չի ցանկանայ խաղադրոյք կատարել պարտւած ջոկերի վրայ, որը գնում է միակողմանի զիջումների»․ Արամ Շահնազարեան

    ՀՀ վարած արտաքին քաղաքականութիւնը Իրանի կտրւածքով ունի բազմաթիւ անորոշութիւններ եւ հակասութիւններ եւ դրանք, բնականաբար, ազդում են Իրանի վերաբերմունքի, տարածաշրջանային քաղաքականութեան, Իրան-Հայաստան յարաբերութիւնների, Իրան-Ադրբեջան յարաբերութիւնների եւ դրանց հաւասարակշռութեան վրայ՝ Yerkir.am-ի հետ հարցազրոյցում ասաց Հիւսիսային Իրանի ՀՅԴ ԿԿ ներկայացուցիչ, Իրանի «Ալիք-օնլայն»-ի պատասխանատու խմբագիր Արամ Շահնազարեանը։

  • «Իրանը մեծ ուշադրութեամբ հետեւում է Սիւնիքի զարգացումներին». Արամ Շահնազարեան
    «Իրանը մեծ ուշադրութեամբ հետեւում է Սիւնիքի զարգացումներին». Արամ Շահնազարեան

    Սիւնիքեան զարգացումներին հետեւում են նաեւ Իրանում: Սագօ Արեանը Shantnews.am-ի եթերում թեմայի շուրջ զրուցել է Թեհրանի «Ալիք-օնլայն» կայքի խմբագիր Արամ Շահնազարեանի հետ:

  • Ռուբիկոնն յաղթահարւած է
    Ռուբիկոնն յաղթահարւած է

    Կայացնել որոշումներ առանց անմիջական պատասխանատւութիւն կրելու եւ առանց անհրաժեշտ գիտելիքներ եւ տեղեկութիւն ունենալու։ Սա պոպուլիզմի ամենաանմիջական բնութագիրն է:

    Քաղաքականութիւն, որը թիրախաւորում է լայն զանգւածներին, խոստանում է նրանց արագ եւ հեշտ լուծում սոցիալական սուր խնդիրների համար, ներկայացնելով ոչ թէ բարդ իրականութիւնը, այլ այն, ինչ մարդիկ ցանկանում են: Իսկ մարդիկ ընդհանրապէս ցանկանում են խուսափել բարդ իրականութիւնից եւ նախընտրում են պարզ եւ արագ իրականացւող մակերեսային լուծումներ։

  • Միացեալ Հայաստանը՝ որպէս նւիրական իդէալ եւ տեսլական
    Միացեալ Հայաստանը՝ որպէս նւիրական իդէալ եւ տեսլական

    Մայիսի 28-ն անկասկած մեր պատմութեան ամենապայծառ էջն է: Այն սեփական անկախ պետականութիւն ունենալու նպատակով հայ ժողովրդի անբեկանելի կամքի մարմնաւորման տօնն է:

    Մայիսի 28-ի մասին շատ է խoսւել ու գրւել: Եւ դեռ էլի է խօսւելու ու գրւելու: Եւ դա բնական է, որովհետեւ այն մի բացառիկ իրադարձութիւն էր, որին մենք սպասել էինք 6 դար շարունակ՝ կորսւած անկախութեան պայմաններում:

Ամենաշատ ընթերցւած

Քւէարկութիւն

Կը յաջողւի՞ արդեօք Արմէն Սարգսեանին նոր որակ մտցնել ՀՀ քաղաքական կեանքում:

Եղանակ

Հեղինակություն © 2011-2017 «ԱԼԻՔ» Օրաթերթ։ Բոլոր իրավունքները պահպանված են։