Հա

Օրակարգ

31/01/2017 - 14:10

Թեհրան-Երեւան ռազմական գործակցութիւնը՝ որպէս անվտանգութեան այլընտրանքային տարբերակ

Պաշտօնական այցով Թեհրան է ժամանել ՀՀ պաշտպանութեան նախարար Վիգէն Սարգսեանի գլխաւորած պատւիրակութիւնը:

Վիգէն Սարգսեանի այցն ընդհանրապէս պէտք է դիտարկել վերջին շրջանում, գրեթէ բոլոր բնագաւառներում Իրան-Հայաստան վերելք ապրող յարաբերութիւնների համատեքստում:

ԱՐԱՄ ՇԱՀՆԱԶԱՐԵԱՆ

 

Պաշտօնական այցով Թեհրան է ժամանել ՀՀ պաշտպանութեան նախարար Վիգէն Սարգսեանի գլխաւորած պատւիրակութիւնը:

Վիգէն Սարգսեանի այցն ընդհանրապէս պէտք է դիտարկել վերջին շրջանում, գրեթէ բոլոր բնագաւառներում Իրան-Հայաստան վերելք ապրող յարաբերութիւնների համատեքստում:

Այն, սակայն, առաջին հերթին կարեւոր է այն առումով, որ դրա օրակարգային հիմնական թեման կազմելու է յատկապէս երկու երկրների միջեւ ռազմական ոլորտի յարաբերութիւնների ընդլայնումը, որն անկասկած ռազմավարական լուրջ նշանակութիւն եւ հեռանկար կարող է ունենալ տարածաշրջանային հիմնախնդիրների ֆոնին:

Չմոռանաք, որ Մերձաւոր Արեւելքում եւ Հարաւային Կովկասում իրավիճակը չափազանց լարւած, անկայուն եւ անորոշ է, իսկ Հայաստանն էլ շարունակում է մնալ փաստացի պատերազմական վիճակում եւ պատերազմական գործողութիւնները կարող են վերսկսւել ցանկացած պահի:

Բացի այդ, աշխարհաքաղաքական առումով տեղի է ունենում ուժերի յարաբերակցութեան գլոբալ վերադասաւորում, ազդեցութեան գօտիների վերաբաժանում եւ ռազմավարական շահերի վերաբանաձեւում, որից, բնականաբար չեն կարող անմաս մնալ տարածաշրջանն՝ ընդհանրապէս, իսկ Իրանն ու Հայաստանը՝ յատկապէս:

Հէնց այս իրավիճակն էլ տարածաշրջանային բոլոր խաղացողների համար անխտիր պարտադիր է դարձնում վերադիրքաւորումն ու ռազմավարական սկզբունքների եւ մարտավարական մօտեցումների համաչափեցումը նոր պայմաններին:

Այս լոյսի ներքոյ Հայաստանի համար անվտանգութեան այլընտարանքային տարբերակների մշակումն ու ձեւաւորումը դառնում է օրակարգային անշրջանցելի առաջնահերթութիւն, մանաւանդ, որ ՀԱՊԿ-ն արդէն բազմիցս հասցրել է ապացուցել, որ Հայաստանի համար չի կարող դառնալ անվտանգութեան յուսալի երաշխիք, իսկ ՆԱՏՕ-ն՝ որպէս այլընտրանքային տարբերակ, բացառւած է Հայաստանի անվտանգութեան օրակարգից:

Հէնց այս պայմաններում է, որ որպէս այդպիսին, Հայաստանի համար առանցքային նշանակութիւն է ստանում Իրանը: Մանաւանդ, եթէ հաշւի առնենք այն հանգամանքը, որ Հայաստանի հետ անվտանգութեան եւ ռազմական ոլորտներում համագործակցութիւնը բխում է նաեւ Իրանի անմիջական շահերից:

Հայ-իրանական ռազմական համագործակցութեան խորացման համար առկայ են բոլոր նախապայմանները:

Ներկայ պահին թէ՛ Հայաստանը, թէ՛ Իրանը փաստացի միեւնոյն մարտահրաւէրն ունեն, որը պայմանաւորւած է ռազմական ոլորտում ադրբեջանա-իսրայէլական յարաճուն յարաբերութիւններով, ինչն արդէն ստացել է ռազմավարական նշանակութիւն:

Ու թէեւ, տարածաշրջանային յարաբերութիւններում պաշտօնական Թեհրանը միշտ էլ փորձել է հաւասարակշռւած եւ համաչափ վերաբերմունք ցուցաբերել Երեւանի եւ Բաքւի նկատմամբ, այդուհանդերձ, ակնյայտ է, որ երկրի հիւսիսային սահմաններում Իսրայէլի անմիջական ու ամրապնդւող ներկայութիւնը Իրանին կստիպի վերջապէս խախտել նժարի երկու կողմերի հաւասարութիւնը:

Վերջին շրջանում հայ-իրանական յարաբերութիւններում նկատւող աննախադէպ աշխուժութիւնն ինչ-որ տեղ մեզ յուշում է, որ այդ գործընթացի մեկնարկն արդէն տրւած է: Մնում է յուսալ, որ երկու մայարաքաղաքները, մասնաւրապէս՝ Թեհրանը ռազմական գործակցութիւնը կը դիտարկեն որպէս անվտանգութեան առկայ համակարգերի իրական այլընտրանք: Մանաւանդ որ՝ փորձագիտական միտքը յուշում է, որ նմանատիպ յարաբերութիւնները կողմերին թոյլ են տալիս անվտանգութեան այլընտրանքային տարբերակ կառուցել, ինչն յաճախ աւելի ամուր է ֆորմալ դաշինքներից, ինչպիսին է, օրինակ, ՀԱՊԿ-ն, քանի որ հիմնւում է կողմերի բնական եւ անմիջական շահերի վրայ:

Յարակից լուրեր

  • Ակնարկ. Սահմանագծումը` ԵԱՀԿ-ի եւ ԱՊՀ-ի միջեւ
    Ակնարկ. Սահմանագծումը` ԵԱՀԿ-ի եւ ԱՊՀ-ի միջեւ

    Աշխարհագրական եւ քաղաքական տարբեր միջավայրերէ Հայաստան-Ազրպէյճան սահմանազատման գործընթացին առնչութեամբ կը հնչեն տարբեր տեսակէտներ: Ռուսիոյ նախագահը ազրպէյճանական վերջին յարձակումին առիթով կը հաստատէր, որ խնդրի լուծման բանալին սահմանազատումն է երկու երկիրներու միջեւ Ռուսիոյ երաշխաւորութեամբ: Ֆրանսայի արձագանգը չէր ուշանար: Նախագահ Մաքրոն կ՛ակնարկէր սահմանազատման գործընթացին ՄԱԿ-ն ու ԵԱՀԿ-ը ներառելուն մասին: Աւելի առաջ Միացեալ Նահանգները իրենց պատրաստակամութիւնը յայտնած էին սահմանազատման աշխատանքներուն իրենց թեքնիք օժանդակութիւնները բերելու:

  • «Թշնամին կտոր-կտոր վերցնում է Հայաստանը»․ Սանասարեան
    «Թշնամին կտոր-կտոր վերցնում է Հայաստանը»․ Սանասարեան

    «Թշնամին կտոր-կտոր վերցնում է Հայաստանը։ Եւ այդ զաւթողական քաղաքականութիւնը սկսւել է Նիկոլ Փաշինեանի իշխանության գալուց կէս տարի անց»,- Panorama.am-ի հետ զրոյցում ասաց կենսաբանական գիտութիւնների թեկնածու Յակոբ Սանասաարեանը։

  • «Մշտապէս ճնշւած, թոյլ, անտեսւած Փաշինեանին այսօր իշխանութիւն է տրւել, եւ նա պարպում է իր չարութիւնն ու վրէժը»․ Կարին Տօնոյեան
    «Մշտապէս ճնշւած, թոյլ, անտեսւած Փաշինեանին այսօր իշխանութիւն է տրւել, եւ նա պարպում է իր չարութիւնն ու վրէժը»․ Կարին Տօնոյեան

    Այս իշխանութիւնը հայրենիքը դարձրել է առուծախի ապրանք եւ իր տեսակով խեղճ է, թոյլ ու պարտւող, սրանք պատրաստ են ամէն ինչ զիջելու՝ ինչ-որ փշուր պահելու համար։ Գիտենք, թէ ինչպէս է դա նոյնկերպ դրսեւորւում տղայական յարաբերութիւններում։ Փաշինեանն իբրեւ տղայ միշտ եղել է ճնշւած, թոյլ, անտեսւած, հոգում կուտակել է չարութիւն ու վրէժ, իսկ դա թոյլերն են կուտակում, հիմա էլ նրան մեծ հնարաւորութիւններ են տրւել, եւ նա դրսեւորում է նոյն վարքը։

  • «Ժնեւում բարդ խօսակցութիւն է սպասւում»․ Տարասով
    «Ժնեւում բարդ խօսակցութիւն է սպասւում»․ Տարասով

    168.am-ի հետ զրոյցում ռուս քաղաքական վերլուծաբան Ստանիսլաւ Տարասովն ասաց, որ Ժնեւում սպասւող բանակցութիւնները բարդ են լինելու, քանի որ սեպտեմբերեան ռազմական բռնկմամբ խախտւեց այն դիւանագիտական տրամաբանութիւնը, որը հաստատւել էր ԵՄ խորհրդի նախագահ Շառլ Միշէլի միջնորդութեամբ։

  • «Պէտք է առկախել Թուրքիայի հետ բանակցութիւնները, նրա գիրկը գնալն իմաստ չունի»․ Ռուբէն Սաֆրաստեան
    «Պէտք է առկախել Թուրքիայի հետ բանակցութիւնները, նրա գիրկը գնալն իմաստ չունի»․ Ռուբէն Սաֆրաստեան

    «Ես կարծում եմ, որ Թուրքիայի դիրքորոշումը հայ-թուրքական գործընթացի հետ կապւած, Թուրքիայի ղեկավարութեան՝ Էրդողանի եւ Չաւուշօլուի հրապարակային յայտարարութիւնները, ապացուցում են, որ Թուրքիան հովանաւորում եւ մաս է կազմում Հայաստանի նկատմամբ Ադրբեջանի ագրեսիւ պահւածքի, հետեւաբար, այս փուլում Թուրքիայի հետ որեւէ բանակցութիւններ իմաստ չունեն»,- «Փաստինֆօ»-ի հետ զրոյցում նման կարծիք յայտնեց ԳԱԱ Արեւելագիտութեան ինստիտուտի տնօրէն, թուրքագէտ Ռուբէն Սաֆրաստեանը՝ անդրադառնալով Էրդողան-Փաշինեան հնարաւոր հանդիպմանը։

Հեղինակություն © 2011-2017 «ԱԼԻՔ» Օրաթերթ։ Բոլոր իրավունքները պահպանված են։